Yerebatan Sarnıcı İmparator Justinianus (527-565) döneminde, İstanbul’da şehrin su ihtiyacını karşılamak üzere yaptırılmış kapalı su sarnıcıdır.
Ayasofya’nın güneybatısında, Soğukçeşme Sokağı’nda bulunmaktadır. Bizans İmparatorluğu’nda dünyanın sıfır noktası olarak kabul edilmiş Milyon Taşı’nın yanındadır. Binbirdirek Sarnıcı, Şerefiye Sarnıcı, Akhilleus ve Zeuksipposs Hamamları ile aynı bölgede bulunmaktadır.
Yerebatan Sarnıcı, kayalık bir zemine oturan, tuğladan inşa edilmiş, dikdörtgen planlı bir yapıdır. Ölçüleri ilk defa I. Dünya Savaşı döneminde Alman arkeolog Eckhard Unger tarafından alınmış ve 138 x 64,6 metre olduğu belirtilmiştir. Sarnıcın, Basilika Stoa adlı anıtsal yapının üzerine yapıldığı tahmin edilir. İmparatorluk stoasının avlusunda yapılan bir kazı işlemi sonucunda, ana kaya seviyesine kadar inilerek bir sarnıcın depo bölümü oluşturulmuştur. Bu depo bölümünü oluşturan sütun sıraları arasındaki boşluklar, kemerlerle birbirine bağlanmış ve üzerleri tonozlarla kapatılmıştır. Yaklaşık 100.000 ton su depolama kapasitesine sahiptir.
Sarnıçta, sütunlardan ikisinin kaideleri Medusa başları ile süslenmiştir. Bu başlardan biri ters, diğeri yan olarak şekillendirilmiştir. Koruyucu amaçla yapıldığına, başka bir yapıdan alınarak yerleştirildiğine, Hristiyanlık zaferini ifade ettiğine dair teoriler bulunmaktadır. Her ne kadar kesin bir bilgi olmasa da, Medusa başlarının varlığı Yerebatan Sarnıcı’na hem mistik hem de kültürel bir derinlik katmaktadır.
Haber : Dilara Baydi