Haberin öne çıkan noktaları
- Sekiz saatlik iş günü mücadelesinden doğan 1 Mayıs, 100 yılı aşkın süredir dünyanın dört bir yanında işçilerin birlik ve mücadele günü olarak kutlanıyor. Farklı dönemlerde hazırlanan afişler, bu günün güçlü simgeleri arasında yer alıyor.
Sekiz saatlik çalışma günü talebiyle başlayan hak arayışı, 100 yılı aşkın zamandır dünyanın farklı ülkelerinde 1 Mayıs’ı işçilerin birlik ve mücadele günü haline getirdi. Bu tarihe özel hazırlanan afişler de 1 Mayıs’ın öne çıkan simgeleri arasında yer aldı. Sovyetler Birliği, Fransa, İngiltere, Almanya ve Türkiye’den örnekler, farklı dönemlerin afişlerini bir araya getiriyor.
Bu seçkideki içerik 29 Nisan 2025’te yayımlandı ve 1 Mayıs 2026’da güncellendi.
Avrupa’dan ilk dönem afişleri
Alman ressam Friedrich Kaskeline’nin 1894 yılının 1 Mayıs’ı için hazırladığı afişte “Genel, doğrudan ve eşit seçim hakkı” mesajı öne çıkıyor. İngiliz ressam Walter Crane’in tasarladığı bir diğer çalışma ise İkinci Enternasyonal’in dördüncü kongresi olan Uluslararası Sosyalist İşçi ve Sendikalar Kongresi için hazırlandı.
Fransa’da 1936’da işçileri 1 Mayıs’a çağırmak amacıyla bir afiş tasarlandı. Seçkide ayrıca Vichy Fransası lideri Mareşal Petain tarafından bastırılmış bir propaganda afişi de bulunuyor.
Sovyetler Birliği ve Rusya’dan işçi mesajları
Sanatçı Alexander Petrovich Apsit’in hazırladığı 1 Mayıs 1919 tarihli afişte, “İşçilerin kaybedecek hiçbir şeyleri yok, ama kazanacak tüm dünyaları var” ifadesi yer alıyor. Moskova’daki Rusya Devlet Kütüphanesi koleksiyonunda bulunan çalışma, bu mesajı 1 Mayıs tarihiyle birlikte taşıyor.
Dmitri Stachievich Moor’un “Subbotnikler” başlıklı afişi 1920 yılının 1 Mayıs’ı için hazırlandı. Aynı yıl için Nicolas Kotcherguine’in tasarladığı başka bir afişte ise “Kapitalizmin yıkıntıları üzerinde köylü ve işçilerin kardeşliği dünya halklarına karşı yürüyor” mesajı kullanıldı.
Uluslararası Sosyal Tarih Enstitüsü koleksiyonunda yer alan 1 Mayıs 1920 tarihli bir başka afiş, Güney Amerikalı işçilere seslenerek onları 1 Mayıs’a çağırıyor.
Orhan Taylan’ın Türkiye’de iz bırakan afişleri
Türkiye’de en çok bilinen 1 Mayıs afişleri arasında Orhan Taylan’ın 1976 yılı için hazırladığı çalışma yer alıyor. Taylan’ın bir başka afişi 1 Mayıs 1980’de kullanıldı. Seçkide ayrıca sanatçının adıyla anılan “1 Mayıs 1980” tarihli bir afiş de bulunuyor.
DİSK’in 2021-2025 afişleri
Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) için Fahrettin Engin Erdoğan’ın hazırladığı afiş, 1 Mayıs 2021 için hazırlandı. Erdoğan, DİSK’in 1 Mayıs 2022 afişini de tasarladı.
DİSK’in 2023, 2024 ve 2025 yılları için hazırlanan 1 Mayıs afişleri de seçkide yer alıyor. Böylece farklı sanatçıların ve dönemlerin çalışmaları, 1 Mayıs’ın görsel hafızasını oluşturuyor.
Yorumlar 0