Haberin öne çıkan noktaları
- Sosyal medya platformlarında yaş sınırlaması ve yaş doğrulama zorunluluğu getiren yönetmelik 1 Kasım’da uygulanmaya başladı. Düzenleme, 15 yaş altındaki çocukların sosyal ağ hizmetlerine erişiminin önlenmesini, 15-18 yaş grubundakilere ise yaş doğrulama ve kullanım kısıtlamaları getirilmesini hedefliyor.
Türkiye’de sosyal medya platformlarına yaş sınırı ve yaş doğrulama yükümlülüğü getiren yönetmelik, 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girdi. Düzenleme, 15 yaş altındaki çocukların sosyal ağ hizmetlerine erişiminin önlenmesini, 15-18 yaş grubundaki çocuklara ise yaş doğrulama ve kullanım kısıtlamaları getirilmesini hedefliyor.
“Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik” kapsamında sosyal medya platformlarının çocuklara özel, ayrıştırılmış hizmetler sunması gerekecek. Platformlara ayrıca gizlilik ve güvenlik standartlarını uygulama ve ebeveyn denetimini sağlayacak araçları kullanıma açma sorumluluğu veriliyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, yönetmeliğin yürürlüğe girmesinin ardından yaptığı açıklamada, “Yürürlüğe giren yeni yönetmelik doğrultusunda, 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal medya hizmeti sunulamayacak” dedi. Göktaş, 15-18 yaş arasındaki çocukların hesap açabileceğini, bu yaş grubuna ayrıştırılmış hizmet verileceğini ve platformların kullanışlı ebeveyn kontrol araçları sunacağını belirtti.
Yaş doğrulama işlemlerinde kullanılacak kanallara ilişkin de uyarı yapıldı. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı, doğrulamanın yalnızca “turkiye.gov.tr” adresi ya da resmi e-Devlet mobil uygulaması aracılığıyla yapılması gerektiğini bildirdi. Açıklamada, sosyal medya platformlarının resmi uygulamalarından gönderilen bildirimler ile yetkili kurumların duyurularının esas alınması istendi.
Başkanlık, üçüncü kişilerden gelen mesajlardaki bağlantılara tıklanmaması gerektiğini vurguladı. e-Devlet şifresinin, SMS doğrulama kodlarının, banka ve kredi kartı bilgilerinin hiçbir kişi, kurum veya platformla paylaşılmaması çağrısında da bulunuldu.
Düzenleme nisan ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda kabul edilmişti. Dünyada çocuklara sosyal medya yasağı uygulayan ilk ülke Avustralya oldu. İngiltere’de ise 16 yaşından küçük çocuklara gelecek yıl benzer bir yasak getirilmesi planlanıyor.
Çocuklara yönelik düzenlemeye destek olsa da kapsamı ve uygulanmasına dair kaygılar da dile getiriliyor. Siber haklar ve ifade özgürlüğü alanında çalışan hukukçu ve akademisyen Yaman Akdeniz, daha önce BBC Türkçe’ye yaptığı değerlendirmede uygulamanın kapsamı ve etkilerine dair ciddi soru işaretleri bulunduğunu söyledi.
Akdeniz, kamuoyuna çocukları koruma hedefiyle sunulan düzenlemenin uygulamada daha geniş bir kontrol mekanizmasına dönüşebileceğini savundu. Yaş doğrulamanın e-Devlet üzerinden yapılmasının, tüm kullanıcıların kimlik bilgilerinin sosyal medya hesaplarıyla eşleştirilmesi anlamına gelebileceğini belirten Akdeniz, “Bugün sosyal medya için kurulan bir sistem, yarın başka dijital hizmetler için de kullanılabilir” dedi.
