Haberin öne çıkan noktaları
- Bilim insanları, halk arasında “çikolata kisti” olarak bilinen endometriozisin erken tespitini kolaylaştırabilecek yeni bir tarama yöntemi geliştirdi. Kısa bir anket temelli testin, teşhis süresini yıllar yerine dakikalara indirebileceği belirtiliyor.
Endometriozis Dünya Genelinde Milyonları Etkiliyor
Tıp literatüründe endometriozis olarak bilinen ve halk arasında “çikolata kisti” adıyla anılan hastalık, rahim iç tabakasına benzeyen dokuların rahim dışındaki bölgelerde büyümesiyle ortaya çıkıyor. Bu durum; şiddetli adet ağrısı, kronik pelvik ağrı ve kısırlık gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.
Uzmanlara göre hastalık dünya genelinde yaklaşık 190 milyon kadını etkiliyor. Ancak birçok hastada belirtiler uzun süre fark edilmediği veya yeterince ciddiye alınmadığı için teşhis süreci oldukça gecikebiliyor.

Yeni Tarama Yöntemi: 6 Soruluk Kısa Değerlendirme
Queensland Üniversitesi araştırmacıları tarafından geliştirilen yeni tarama sistemi, kısa bir anket üzerinden risk değerlendirmesi yapıyor. SAFE (Simplified Adolescent Factors for Endometriosis) adı verilen yöntem, özellikle genç yaş grubunda hastalığın erken belirtilerini tespit etmeyi amaçlıyor.
Ankette hastalara şu başlıklarda sorular yöneltiliyor:
Pelvik ağrının şiddeti
Ağrı nedeniyle tıbbi yardım aranıp aranmadığı
Düzenli ağrı kesici kullanımı
Aşırı adet kanaması
Adet dönemlerinin sancılı geçmesi
Ailede endometriozis öyküsü
Elde edilen puanlama sonucunda, hastanın bir uzmana yönlendirilip yönlendirilmeyeceğine karar verilebiliyor.
Amaç: Teşhis Süresini Yıllarca Kısaltmak
Araştırmayı yürüten ekipten uzmanlar, yeni aracın en önemli hedefinin teşhis süresindeki gecikmeyi önemli ölçüde azaltmak olduğunu belirtiyor. Mevcut durumda bazı ülkelerde endometriozis teşhisi için hastaların ortalama 8 ila 9 yıl beklemek zorunda kalabildiği ifade ediliyor.
Erken tarama sayesinde özellikle ergenlik döneminde ortaya çıkan belirtilerin hızlı şekilde değerlendirilmesi ve tedavi sürecinin daha erken başlatılması planlanıyor.
Endometriozisin kesin bir tedavisi henüz bulunmuyor. Günümüzde uygulanan yöntemler çoğunlukla semptomları kontrol altına almaya yönelik tedavilerden oluşuyor. Bunlar arasında ağrı kesiciler, hormon tedavileri ve hormonlu spiraller yer alıyor.
İleri vakalarda ise cerrahi müdahaleler gündeme gelebiliyor. Uzmanlar, erken teşhisin hastalığın ilerlemesini yavaşlatmada önemli bir rol oynayabileceğini vurguluyor.
Buse Önder

