2027’de 150 bin sosyal konut teslim edilecek, kiralık model büyükşehirlere yayılacak

Türkiye’de konut fiyatları ve kiraların hane bütçeleri üzerindeki etkisi devam ederken, 2027 yılına ilişkin sosyal konut hedefleri Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda yer aldı. 27 Ekim’de yayımlanan programda, gelecek yıl 150 bin sosyal konutun tamamlanarak hak sahiplerine teslim edilmesi ve İstanbul’da başlatılan kiralık sosyal konut modelinin diğer büyükşehirlere taşınması planlanıyor. Böylece konut politikalarında hem ev sahibi olmayı hem de uygun bedelle kiralık konuta erişimi destekleyen iki ayrı hedef izlenecek.

Program, konut bulmakta güçlük yaşayan dar gelirli vatandaşlar, gençler, kadınlar ve engellilere yönelik projelerin sürdürülmesini amaçlıyor. Ancak 150 bin konutun teslim edilmesi hedefi ile kiralık sosyal konut sisteminin yaygınlaştırılması birbirinden ayrı başlıklar. Açıklanan hedef, 150 bin konutun tümünün kiralık olacağı anlamına gelmiyor.

Cumhurbaşkanlığı Programı 150 bin konutun teslimini hedefliyor

2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda, gelecek yıl 150 bin sosyal konutun tamamlanıp hak sahiplerine verilmesi öngörülüyor. Devam eden sosyal konut projeleri kapsamında yapılacak teslimatların, başta dar gelirli vatandaşlar olmak üzere barınma ihtiyacı duyan kesimlere katkı sağlaması bekleniyor. Teslimatların gerçekleşmesi, ülke genelinde daha önce başlatılan projelerin ilerleme durumuna bağlı olacak.

Türkiye’de sosyal konut üretimi, 81 ili kapsayan 500 bin konutluk büyük programla da sürdürülüyor. Bu programda ilk teslimatların Mart 2027’den itibaren başlamasının daha önce duyurulduğu açıklanmıştı. Yıllık programda yer alan 150 bin konut hedefi, 2027’de planlanan toplam teslimatları ifade ediyor; yeni açılmış 150 bin kişilik bir başvuru kampanyası anlamına gelmiyor.

Program, kiralık konut modelini İstanbul dışına taşımayı öngörüyor

Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda öne çıkan diğer hedef, İstanbul’da uygulamaya alınan kiralık sosyal konut sisteminin başka büyükşehirlere yaygınlaştırılması. Uygulamayla, konut satın alacak birikimi olmayan hanelerin piyasa koşullarından daha uygun bedellerle kiralık konuta erişmesi amaçlanıyor. Kiraların yüksek olduğu büyükşehirlerde modelin genişletilmesi, barınma giderlerini azaltmaya yönelik bir araç olarak değerlendiriliyor.

Genişlemenin hangi kentlerden başlayacağı henüz duyurulmadı. Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya’nın programa alınacağına ilişkin kesinleşmiş bir il listesi bulunmuyor. Yeni şehirlerde yapılacak konutların sayısı ve ilçeleriyle başvuru tarihleri ile kira bedellerinin ayrıca açıklanması gerekiyor.

İstanbul’daki ilk etapta kira bedelleri 10 bin liradan başlıyor

Kiralık sosyal konut uygulamasının ilk adımı İstanbul’da atıldı. Eylül ayında başvuruları alınan ilk etapta 1.071 konut için hak sahiplerinin belirlenmesi ve konutların teslim işlemlerinin ekim ayında yapılması planlandı. İstanbul genelinde hayata geçirilmesi hedeflenen kiralık sosyal konut sayısı ise 15 bin.

İlk etap için duyurulan aylık kira tutarları, daire büyüklüğüne göre değişiyor: 1+1 konutlarda 10 bin, 2+1’lerde 12 bin, 3+1’lerde 15 bin ve 4+1’lerde 18 bin liradan başlayan bedeller uygulanıyor. Konutların piyasa rayiçlerinin altında kiraya verilmesi hedefleniyor. Kiralama süresi üç yıl olarak belirlenirken, bu dönemin sonunda konutların yeni hak sahiplerine kura çekilerek tahsis edilmesi planlanıyor.

Belirtilen kira bedelleri İstanbul’daki ilk uygulamaya ait. Model başka büyükşehirlere taşınırsa aynı tutarların geçerli olacağına dair resmî bir açıklama yapılmış değil.

İstanbul’daki başvurular için gelir ve ikamet koşulları belirlendi

İstanbul’daki ilk uygulamaya başvuracak kişilerin 18 yaşını tamamlamış, evli ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması gerekiyor. Başvuru sahibinin aylık hane gelirinin 100 bin liranın altında bulunması, adına tapuda kayıtlı bir konut olmaması ve İstanbul’da kesintisiz en az bir yıldır ikamet etmesi de aranan koşullar arasında yer alıyor. Başvurular 14-25 Eylül 2026 tarihleri arasında e-Devlet üzerinden alındı.

Konut tahsisinde genç evli aileler ile çocuklu hanelerin ihtiyaçları gözetilerek farklı büyüklüklerde daireler sunuluyor. Açıklanan başvuru şartları, İstanbul’daki ilk etap için geçerli. Yeni şehirlerde gelir sınırının, ikamet şartının veya öncelik verilecek grupların aynı şekilde uygulanıp uygulanmayacağı henüz kesinleşmedi.

İlk 1.071 konut İstanbul’un 12 ilçesine dağıtıldı

İlk etapta yer alan 1.071 kiralık sosyal konut İstanbul’un 12 ilçesinde planlandı. Başakşehir, Gaziosmanpaşa, Beyoğlu ve Güngören’e toplam 360 konut ayrılırken Maltepe, Tuzla ve Kartal’da 330 konut bulunacak. Ataşehir, Sancaktepe, Ümraniye ve Üsküdar için planlanan konut sayısı 291; Arnavutköy’deki sayı ise 90 olarak açıklandı.

Konutların farklı ilçelerde yer almasıyla başvuru sahiplerine çalışma ve yaşam alanlarına yakın bölgelerde seçenek sunulması amaçlanıyor. İlk etapta planlanan 1.071 konut, İstanbul için belirlenen 15 bin kiralık sosyal konut hedefinin bir bölümünü oluşturuyor. Sonraki etapların takvimi ve konutların hangi bölgelere dağıtılacağı, uygulamanın kent genelindeki kapsamını belirleyecek.

2027 bütçesinde sosyal konut ve dönüşüm kaynakları artırılıyor

2027 yılı merkezi yönetim bütçesi hazırlıklarında sosyal konut finansmanına ayrılması planlanan kaynak yüzde 150 artırılarak 250 milyar liraya çıkarıldı. Bu tutarın konut üretiminin hızlanmasına ve devam eden projelerin tamamlanmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

Kentsel dönüşüm çalışmaları için de 2027’de 276 milyar liralık kaynak ayrılması planlanıyor. İstanbul’daki riskli yapıların yenilenmesini destekleyen Yarısı Bizden kampanyasının süresi 31 Aralık 2027’ye kadar uzatıldı. Sosyal konut üretimiyle kentsel dönüşümün birlikte yürütülmesinin, gelecek yıl inşaat sektöründeki kamu kaynaklı faaliyetlere destek vermesi bekleniyor.

Yeni şehirlerde başvuru takvimi açıklanmadı

2027 Yıllık Programı, kiralık sosyal konut sisteminin genişletilmesini bir politika hedefi olarak ortaya koyuyor; ancak İstanbul dışındaki büyükşehirlerde başvuruların ne zaman başlayacağına ilişkin tarih içermiyor. Bu nedenle İstanbul dışında yaşayanlar için yeni bir başvuru takvimi ilan edilmiş değil. Hangi illerde kaç konut yapılacağı ve başvuruların hangi yöntemle alınacağına dair ayrıntıların ilerleyen dönemde belirlenmesi bekleniyor.

Programın konut piyasasına etkisi, belirlenen hedeflerin ne ölçüde hayata geçirileceğine ve kiralık konutların hangi bölgelerde hizmete sunulacağına bağlı olacak. Uygun fiyatlı kiralık konut arzının artması, orta ve uzun vadede barınma giderlerinin dengelenmesine katkı sağlayabilir. Kira fiyatlarında ne ölçüde düşüş yaşanabileceğine ilişkin doğrulanmış bir etki tahmini ise bulunmuyor.