AB'den Kanada'ya tarihi teklif: İlk ortak üye olabilir

Avrupa Birliği ile Kanada arasındaki ilişkiler, son yıllarda ticaret ve güvenliğin ötesine taşınan yeni bir ortaklık arayışıyla farklı bir aşamaya geldi. Kanada'nın yaklaşık 10 yıl önce müzakere edilen ancak Avrupa'daki 10 ülkenin henüz resmen onaylamadığı Kapsamlı Ekonomik ve Ticaret Anlaşması'nın (CETA) tamamlanması, Ottawa'nın öncelikli gündem maddeleri arasında bulunuyor.

Kanada Başbakanı Mark Carney, bu yılın başlarında yaptığı değerlendirmede, “kurallara dayalı uluslararası düzenin” fiilen sona erdiği uyarısında bulundu. Carney, orta ölçekli güçlerin baskı taktiklerine karşı birlikte hareket etmesi gerektiğini vurguladı. Daha önce kamuoyuna yansıyan bilgilere göre transatlantik müttefikler de güvenliklerini güçlendirmek amacıyla yeni bir ittifak kurmak üzere görüşmeler yürütüyordu.

Çarşamba günü Strasbourg'da tarihi davet

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, çarşamba günü Fransa'nın Strasbourg kentinde düzenlenen Birliğin Durumu konuşmasında Kanada için kapsamlı bir ortaklık önerisi sundu. Kanada Başbakanı Mark Carney'nin de katıldığı oturumda von der Leyen, Kanada'nın Avrupa Birliği'nin ilk ortak üyesi olması için resmi davette bulundu.

Von der Leyen, konuşmasında demokrasilerin ve dayanıklılığın korunması için ortaklıkların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı: “Bu yeni dünyada, dayanıklılığımız ve demokrasilerimiz için ortaklıklarımızı acilen yeniden hayal etmeli ve küresel koalisyonlar kurmalıyız. Kanada'nın Avrupa Birliği'nin ilk ortak üyesi olması için kapıyı açma konusunda sizinle çalışmak isterim.”

Komisyon Başkanı, Avrupa ile Kanada'nın demokrasi anlayışını da ortaklığın temel unsurlarından biri olarak gösterdi. Von der Leyen, “Avrupa ve Kanada demokrasiye inanıyor. Güç; en güçlüye, en zengine ya da sesi en çok çıkana ait değildir” değerlendirmesinde bulundu.

İmalat, teknoloji, savunma ve enerji gündemde

Von der Leyen, Kanada ile daha yakın ilişkilerin yalnızca siyasi düzeyde kalmaması gerektiğini belirterek imalat, teknoloji, savunma ve enerji alanlarında iş birliğinin geliştirilmesini gündeme getirdi. Arktik bölgesini ise “Birliğin en büyük projesi niteliğinde bir ortaklık” olarak tanımladı.

İki tarafın önündeki başlıklardan biri, CETA'nın onay sürecinin tamamlanması. Bunun yanı sıra AB'nin ithal ürünlere uyguladığı karbon fiyatlandırma mekanizması, ormansızlaşmayla mücadele kuralları ve tarım ilaçlarına ilişkin düzenlemeler konusundaki görüş ayrılıklarının giderilmesi bekleniyor.

Kanada savunma fonuna erişim kazandı

Kanada, Birleşik Krallık'tan farklı olarak Avrupa Birliği'nin savunma tedarikini desteklemek amacıyla oluşturduğu SAFE kredi programına erişim hakkı elde etti. Programın toplam büyüklüğü 150 milyar avro, yani yaklaşık 173 milyar dolar olarak açıklandı.

İsimsiz kaynakların aktardığı bilgilere göre Kanada ile Avrupa Birliği'nin, ekim ayında Montreal'de düzenlenmesi planlanan zirve öncesinde somut ilerleme sağlaması hedefleniyor. Tarafların üzerinde çalıştığı dijital ticaret anlaşmasını da bu zirveden önce imzalaması öngörülüyor.