ABD pazarında elektrik-elektronik ihracatı yüzde 210,3 arttı

ABD, Türkiye’nin ihracat yaptığı başlıca pazarlar arasında yer alırken eylül ayı verileri sektörlerin performansında belirgin ayrışma olduğunu ortaya koydu. Bazı geleneksel ihracat kalemlerinde gerileme yaşanmasına karşın elektrik-elektronik ürünleri ile çelikte güçlü artış görüldü. Elektrik-elektronik sektöründeki yükseliş özellikle dikkat çekti; ancak tek aya ait sonuçlar, bu eğilimin kalıcı olduğunu tek başına göstermiyor.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre elektrik-elektronik ürünlerinin ABD’ye ihracatı, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 210,3 artışla 241 milyon dolara ulaştı. Bu tutar, sektörün önceki yılın eylül ayındaki satışlarının üç katından fazla bir düzeye çıktığını gösterdi. Elektrik-elektronik ürünleri, sektör bazında ABD’ye yapılan ihracatta yüzde 18,2 pay alarak listenin başında yer aldı; kimya, otomotiv ve çelik gibi büyük ihracat sektörlerini geride bıraktı.

Eylül ayında sektörler arasındaki fark açıldı

Elektrik-elektronik sektörünün ardından ABD’ye en fazla ihracat yapan sektörler arasında kimyevi maddeler ve mamulleri 121 milyon dolarla, otomotiv endüstrisi ise 116 milyon dolarla sıralandı. Çelik ihracatı 104 milyon dolar oldu. Elektrik-elektroniğin kendisini izleyen sektöre yaklaşık iki kat fark atması, eylül ayındaki ihracat artışının sektörler arasında eşit dağılmadığını gösterdi.

Çelik sektörü de yıllık bazda ihracatını artıran alanlardan biri oldu. ABD’ye çelik satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 101 yükselerek yaklaşık 104 milyon dolara çıktı. Makine ve aksamlarında yüzde 41,8, demir ve demir dışı metallerde yüzde 22,4 artış kaydedildi. Böylece çelikteki yükseliş, elektrik-elektronik ürünlerindeki artışa eşlik etti.

Öte yandan eylül ayında tüm sektörlerde büyüme yaşanmadı. Hazır giyim ve konfeksiyon ihracatı yüzde 5,8 düşüşle 76 milyon dolara gerilerken hububat ve bakliyat grubunda da yüzde 7,4 azalışla 71 milyon dolarlık satış gerçekleşti. ABD pazarına yönelik genel ihracat artışına rağmen bu iki geleneksel ihracat alanında kayıp yaşandı.

Dokuz aylık ihracat 11,1 milyar doları geçti

İhracatçı birliklerinin kayıtlarından derlenen ülke verileri, Türkiye’nin ABD’ye eylül ayındaki toplam ihracatını 1 milyar 463 milyon dolar olarak gösterdi. Bu rakam, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 33,9’luk artışa karşılık geldi. Söz konusu veri serisinde ABD, Türkiye’nin en fazla ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında ikinci sırada bulunuyor.

Ocak-eylül döneminde ABD’ye gönderilen ürünlerin toplam değeri 11,1 milyar doları aştı; dokuz aylık dönemdeki artış yüzde 15,4 olarak hesaplandı. Eylül ayındaki yüzde 33,9’luk yıllık büyümenin, yılın ilk dokuz ayındaki artış oranından belirgin biçimde yüksek olması, son ayda ihracatın hız kazandığına işaret etti.

ABD ihracat toplamlarında yöntem farkı

ABD’ye yapılan ihracat için açıklanan toplamlar, kullanılan istatistik sistemine bağlı olarak farklılaşabiliyor. İhracatçı birliklerinin kayıtlarını temel alan sektörel veri serisinde eylül toplamı 1 milyar 463 milyon dolar olarak hesaplanırken, genel ticaret sistemi kapsamında açıklanan dış ticaret verilerinde aynı ülkeye ihracat yaklaşık 1 milyar 913 milyon dolar düzeyinde yer aldı.

İki tutar arasındaki ayrım, verilerin kapsadığı alanların ve kayıt yöntemlerinin aynı olmamasından kaynaklanıyor. Bu nedenle sektör ihracatlarına ait rakamları, genel ticaret sistemindeki ülke toplamının doğrudan alt kalemleri gibi değerlendirmek doğru bir karşılaştırma sunmuyor. Elektrik-elektronik sektörünün yüzde 18,2’lik payı da ihracatçı birliklerinin sektör dağılımını gösteren veri seti üzerinden hesaplanıyor.

Artışın sürdürülebilirliği takip edilecek

Elektrik-elektronik ihracatında görülen güçlü büyüme, Türkiye’nin ABD pazarında daha yüksek teknoloji içeren ürün gruplarındaki konumunu daha yakından incelemeyi gündeme getiriyor. Bununla birlikte artışın hangi ürünlerden kaynaklandığını ayrıntılı ürün sınıflandırması olmadan kesin biçimde belirlemek mümkün değil. Dolayısıyla yükselişi belirli bir ürün grubuna ya da yeni bir yatırım kararına doğrudan bağlamak için yeterli dayanak bulunmuyor.

İhracat değerindeki artış, gönderilen ürün miktarının da aynı oranda yükseldiği anlamına gelmeyebilir. Ürünlerin toplam içindeki bileşiminin değişmesi, fiyat hareketleri ve yüksek tutarlı siparişlerin hangi dönemde teslim edildiği aylık sonuçları etkileyebiliyor. Önümüzdeki aylarda elektrik-elektronik ihracatının eylül ayındaki seviyelere yakın seyredip seyretmeyeceği, ABD pazarındaki büyümenin devamlılığını değerlendirmek açısından önem taşıyacak.