Haberin öne çıkan noktaları
- AKİB Yurt İçi ve Yurt Dışı Ticaret Komisyon Başkanı Halil Çakmak, Schengen’in 90/180 gün kuralı nedeniyle Türk TIR şoförlerinin yaşadığı sorunların ve sınır kapılarındaki tıkanıklığın giderilmesini istedi. Çakmak, uzun bekleyişlerin bozulabilir ürünleri, ihracatçıları ve üretimden alıcıya uzanan ticaret zincirini riske attığını belirtti.
Türkiye’nin Avrupa’ya uzanan ihracat hattında sınır kapılarında yaşanan tıkanıklık, yaş sebze ve meyve sektöründe kayıp endişesini artırdı. Schengen’in 90/180 gün kuralı nedeniyle Türk TIR şoförlerinin karşılaştığı giriş ve kalış süresi sorunları ile sınır kapılarındaki eylemler, uluslararası taşımacılığı aksatma riski taşıyor. Ürünlerin yurt dışındaki alıcılara zamanında ulaştırılması ise ihracatçılar açısından önem taşıyor.
Sınırdaki bekleyiş ürünlerin değerini tehdit ediyor
Avrupa Kayserili İşverenler Birliği (AKİB) Yurt İçi ve Yurt Dışı Ticaret Komisyon Başkanı ve yaş sebze-meyve sektöründe faaliyet gösteren iş insanı Halil Çakmak, kapılardaki yoğunluğa dikkat çekerek devlet yetkililerinden sorunun çözümü için acil adım atılmasını istedi. Çakmak, çabuk bozulabilen ürünlerin uzun süre sınırda beklemesinin ekonomik kayıp doğurabileceğini, meselenin yalnızca taşımacılıkla sınırlı görülmemesi gerektiğini vurguladı.
Üretimin tarlada başladığını ve işçilik, ambalajlama, depolama ve nakliye gibi aşamalardan geçerek ihracata hazır hâle geldiğini belirten Çakmak, sınır kapılarındaki gecikmelerin hem ürünlerin tazeliğini hem de ticari değerini tehlikeye sokabileceğini ifade etti. Sektörün süreçten doğrudan etkilendiğini kaydeden Çakmak, şu değerlendirmeyi yaptı: “Yaş sebze ve meyvenin bir dayanma süresi var. TIR’larımız sınır kapılarında beklediği müddetçe ürünlerimizin bozulma riski artıyor. Burada yalnızca bir aracın beklemesinden söz etmiyoruz. Üreticinin emeği, ihracatçının alın teri ve ülkemizin ekonomik değeri risk altında. Millî servetimizin zarar görmemesi için bu sorunun daha fazla uzamadan çözülmesini istiyoruz.”
Çakmak’tan ilgili bakanlıklara koordinasyon çağrısı
Çakmak, Türk TIR şoförlerinin Avrupa’da yaşadığı giriş ve kalış süresi kaynaklı sıkıntıların çözülmesi gerektiğini belirtirken, bu süreçte ihracatçıların da mağdur edilmemesi çağrısı yaptı. Şoförlerin sorunları ile ihracatın devamlılığının birlikte ele alınmasını isteyen Çakmak; başta Dışişleri Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı olmak üzere ilgili kurumları göreve davet etti.
Sınır kapılarındaki tıkanıklığın giderilmesi ve ticaret akışının yeniden sağlıklı biçimde sürmesi için hızlı, eş güdümlü ve sonuç almayı hedefleyen adımlar atılması gerektiğini dile getiren Çakmak, şoförlerin çalışma haklarının korunmasının önemini de vurguladı. Çakmak, “Şoförlerimizin yaşadığı mağduriyet çözülsün. Elbette onların çalışma hakları korunmalı. Ancak bu süreçte ihracatçının da ürününü zamanında teslim edebilmesi gerekiyor. Bir tarafta çözüm bekleyen şoförlerimiz, diğer tarafta bozulma riski taşıyan ürünlerimiz var. Her iki sorunun da birlikte ele alınması gerekiyor. Yetkililerimizden beklentimiz, ticaretin daha fazla zarar görmeden önünün açılmasıdır.” ifadelerini kullandı.
Gecikmeler üreticiden yurt dışındaki alıcıya uzanan zinciri etkiliyor
Yaş sebze ve meyve ihracatında teslimatın zamanında yapılması, ürün kalitesinin korunması ve lojistiğin doğru planlanması belirleyici unsurlar arasında yer alıyor. Sınırda bekleme süresinin uzaması; tazeliğin azalması, teslimatların gecikmesi ve ihracatçıların ekonomik zararla karşılaşması ihtimalini beraberinde getiriyor.
Olası kayıpların etkisi ihracatçıyla sınırlı kalmayabiliyor. Üreticiler, nakliyeciler, paketleme işletmeleri ve yurt dışındaki alıcılar da üretimden teslimata uzanan ticari zincirin parçası olarak süreçten etkilenebiliyor. Türkiye’nin tarımsal üretim kapasitesinin korunması ve uluslararası pazarlardaki ticari güvenin sürdürülmesi için lojistik süreçlerin kesintisiz işlemesi önem taşıyor. Çakmak’ın çağrısının odağında, büyük emek ve maliyetle üretilen ürünlerin sınır kapılarındaki tıkanıklık nedeniyle değer kaybetmesinin önlenmesi bulunuyor.
Üç öncelik: şoförlerin sorunları, kesintisiz ihracat ve kayıpların önlenmesi
Çakmak’ın çözüm beklentisi üç başlıkta toplanıyor: Türk TIR şoförlerinin yaşadığı sorunların giderilmesi, ihracatın kesintiye uğramadan sürmesi ve bozulabilir ürünlerin sınır kapılarında beklemesinden kaynaklanabilecek ekonomik kayıpların önüne geçilmesi. İlgili kurumların vakit kaybetmeden devreye girmesini isteyen Çakmak, diyalog ve koordinasyon mekanizmalarının işletilmesiyle taşımacılığın ve ihracatın sürdürülebilirliğini sağlayacak adımlar atılmasını talep etti.
İhracatın yalnızca ürünleri yurt dışına göndermekten ibaret olmadığını belirten bu çağrı; üreticinin emeğinin karşılığını alması, ülkeye döviz kazandırılması ve Türkiye’nin uluslararası ticaretteki güvenilirliğinin korunmasıyla da ilişkilendiriliyor. Devlet yetkililerine çağrısını yineleyen Çakmak, sınır kapılarındaki sorunların daha fazla büyümeden çözülmesi gerektiğini belirterek şu mesajı verdi: “Ticaretin önü açılsın. TIR şoförlerimizin sorunları çözülsün. İhracatçımız mağdur edilmesin. Yaş sebze ve meyvelerimiz sınır kapılarında bekleyerek değer kaybetmesin. Türkiye’nin emeği, üretimi ve millî serveti korunsun. Bu mesele daha fazla uzamadan çözüme kavuşturulsun.”
