Almanya’da Ukrayna Yardımı İçin Borç Frenine İstisna Gündemde

Almanya’da bütçe üzerindeki baskı, Ukrayna’ya yönelik desteğin geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Hükümet, Ukrayna’ya sağlanan sivil yardımların devam edebilmesi için anayasada yer alan borçlanma sınırının esnetilmesini değerlendiriyor. Kalkınma Bakanı Reem Alabali Radovan ise mevcut bütçe kesintileriyle desteğin bugünkü seviyesinde sürdürülmesinin mümkün olmayacağı uyarısında bulundu.

Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası toplantıları için Bangkok’ta bulunan Alabali Radovan, bütçe kısıtlamalarının Ukrayna’ya yapılan yardımları ciddi biçimde zorladığını belirtti. Bakan, Rusya’nın saldırılarının önceki dönemlere kıyasla ağırlaştığını ifade ederek, “Rusya’nın saldırıları her zamankinden daha ağır; daha fazla ölüme, yıkıma ve acıya yol açıyor. Ancak kalkınma yardımlarına yönelik bütçe kesintileri sürerken Ukrayna’ya desteğimizi bu düzeyde korumamız artık mümkün olmayacak” dedi.

Ukrayna için ayrılan kaynak yarıdan fazla azaldı

Almanya Kalkınma Bakanlığı’nın Ukrayna’ya ayırdığı bütçe, son yıllarda belirgin biçimde küçüldü. 2022’de 670 milyon avro olan kaynak 2023’te 750 milyon avroya yükselmişti. Bu yıl ise Ukrayna için ayrılan miktar yaklaşık 330 milyon avroya geriledi.

Alabali Radovan, ortaya çıkan tablonun hükümetin Ukrayna’ya destek konusunda aldığı siyasi bir karardan kaynaklanmadığını söyledi. Bakan, “Bu aşamada durum siyasi bir karar değil; doğrudan ağır kesintilerle karşı karşıyayız ve yardımları sürdürmek artık imkansız hale gelecek. Üstelik bu para Ukrayna ve Avrupa’nın istikrarı için akıllıca yatırılmışken durum daha da zorlaşıyor” değerlendirmesini yaptı.

Başbakan Friedrich Merz’in liderliğindeki Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) partisinden Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, hükümetin küçük ortağı Sosyal Demokrat Parti (SPD) üyesi Alabali Radovan’ın borç frenine istisna getirilmesi yönündeki talebine destek veriyor. Ancak CDU içindeki bazı siyasetçiler, daha önce onaylanmış savunma harcamaları gibi istisnalar dışında borçlanma sınırına yeni ayrıcalıklar eklenmesine karşı çıkıyor.

Kalkınma Bakanı, yürüttükleri projelerin uzun vadeli olması ve bütçenin önemli bölümünün önceden taahhüt edilmesi nedeniyle hareket alanlarının daraldığını vurguladı. Alabali Radovan, Ukrayna’ya desteğe öncelik verdiğini ancak aynı zamanda başka kriz ve çatışma bölgelerini de dikkate almak zorunda olduklarını belirterek, “Ukrayna’ya desteğe öncelik veriyorum ancak başka birçok kriz ve çatışma da var. Uzun vadeli çalıştığımız için bütçemizin büyük kısmı zaten taahhüt altına girmiş durumda. Dolayısıyla kesintiler en çok kriz araçlarını vuruyor; çünkü bu araçlar henüz bir yere bağlanmamış esnek fonlarla işliyor” diye konuştu.

Alabali Radovan, Başbakan Merz’in diğer ülkelere daha fazla destek sağlanması yönündeki çağrısına katıldığını da dile getirdi. Bakan, “En güçlü destekçiler biziz; diğer ülkelerin de daha fazla katkı sunabileceğine ve sunması gerektiğine inanıyorum” ifadelerini kullandı.

AfD ve BSW’den askeri yardımların kesilmesi çağrısı

Almanya’da Ukrayna politikası konusunda bütçe tartışmalarının yanı sıra siyasi itirazlar da güç kazanıyor. Sağcı ve sol popülist partiler AfD ile BSW, bir eyalet parlamentosunda Ukrayna’ya yönelik askeri yardımların durdurulmasını ve Rusya ile ilişkilerin normalleştirilmesini isteyen ortak bir önergenin kabul edilmesini sağladı.

Aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD), geçen ay doğudaki Saksonya-Anhalt eyaletinde elde ettiği seçim başarısının ardından sol çizgideki BSW ile birlikte eyalet meclisinde çoğunluğa ulaştı. Her iki parti de Batılı ülkelerin Rusya’nın Ukrayna’yı işgali nedeniyle Moskova’ya uyguladığı ekonomik yaptırımlara karşı çıkıyor ve Almanya’nın Ukrayna’ya verdiği askeri desteğin derhal sona erdirilmesini talep ediyor.

Eyalet parlamentosunda kabul edilen önerge bağlayıcı nitelik taşımıyor; yalnızca Saksonya-Anhalt hükümetine yönelik siyasi bir çağrı niteliğinde bulunuyor. Metinde, 16 federal eyaletin temsil edildiği Federal Konsey’in gündemine Rusya’ya uygulanan yaptırımların hafifletilmesi ile Ukrayna’ya verilen desteğin durdurulması konularının taşınması isteniyor.

Önergede, “Ukrayna’ya insani yardımı aşan mali destek derhal durdurulmalıdır” ifadesi kullanıldı. Metinde ayrıca Moskova’ya yönelik yaptırımların derhal kaldırılması savunuldu. Kabul edilen belgede, “Batı’nın Ukrayna savaşındaki tek taraflı tutumu çatışmanın sona ermesine katkı sağlamadı; aksine halkın çektiği acıları uzattı ve savaşın başka ülkelere yayılma riskini artırdı” değerlendirmesine yer verildi.

AfD ve BSW’nin ortak önergesi, acil ateşkes ilan edilmesini ve Rusya ile barış görüşmelerinin başlatılmasını da talep ediyor. AfD, aralık ayında Saksonya-Anhalt eyalet yönetimini devralmayı hedefliyor. Bununla birlikte partinin eyalet lideri Ulrich Siegmund’un başbakanlık görevine seçilebilmesi için gerekli desteği sağlayıp sağlayamayacağı henüz kesinleşmiş değil.