Altın ve Gümüşte Fed Baskısı: Merkez Bankaları Alımları Sürdürdü

Değerli metal piyasalarında hareketli bir hafta geride kalırken, ABD ekonomisinden gelen güçlü istihdam verileri ve yükselen tahvil faizleri altın ile gümüş üzerinde baskı oluşturdu. Fed'in eylül toplantısında faiz artırabileceği beklentisinin güçlenmesiyle ons altın haftayı yüzde 0,4, gümüş ise yüzde 0,2 düşüşle tamamladı. Buna karşın merkez bankalarının fiziki altın talebini sürdürmesi, değerli metallerdeki kayıpları sınırlayan başlıca unsurlardan biri oldu.

Fed Beklentileri ve Fiyat Baskısı

Emtia piyasalarında haftanın gündeminde değerli metallerin yanı sıra ABD ile İran arasındaki gerilimin enerji fiyatları üzerindeki etkisi ve para politikasına ilişkin değişen öngörüler yer aldı. ABD'de açıklanan güçlü istihdam rakamları, Fed'in faiz politikasına dair beklentileri yeniden şekillendirdi. Tahvil faizlerindeki yükseliş, faiz getirisi bulunmayan altın ve gümüşün yatırımcılar açısından cazibesini azaltarak satış baskısını artırdı.

Haftalık performansta platin yüzde 0,1 ile sınırlı bir yükseliş kaydederken paladyum yüzde 1,9 geriledi. Değerli metallerin yönü, büyük ölçüde Fed'in atacağı adımlara ilişkin beklentiler ve ABD tahvil getirilerindeki hareket tarafından belirlendi.

Haftanın ortasında Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller'ın açıklamaları altın fiyatlarına destek verdi. Waller, enflasyon baskısının azaldığını ortaya koyacak verilerin gelmesi halinde eylül toplantısında faizlerin sabit tutulmasını destekleyebileceğini ifade etti. Bu açıklamaların ardından ABD tahvil faizleri ile doların gerilemesi, altın üzerinde olumlu etki yarattı.

Ancak haftanın son işlem gününde piyasalardaki tablo değişti. ABD'de tarım dışı istihdam ağustosta 162 bin kişi arttı. Böylece 56 bin kişilik piyasa beklentisi açık ara aşıldı. İşsizlik oranı yüzde 4,1 seviyesinde sabit kalırken, haziran ve temmuz aylarına ilişkin toplam istihdam verisi de 55 bin kişi yukarı yönlü revize edildi.

İstihdam piyasasının güçlü seyrini koruduğunu gösteren veriler sonrasında Fed'in eylül toplantısında faiz artıracağına yönelik beklenti yeniden kuvvetlendi. Piyasaların fiyatladığı faiz artışı ihtimali yüzde 65'e kadar yükseldi. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi hafta içinde yüzde 4,82'yi görerek Kasım 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Yüksek faiz ortamı, getiri sağlamayan altına yönelik talebi zayıflatırken haftanın son bölümünde satışları hızlandırdı. Dolar endeksi son işlem gününde yükselmesine rağmen haftalık bazda yüzde 0,5 düşerek 99,2 seviyesine indi.

Merkez Bankalarının Altın Talebi

Fed kaynaklı kısa vadeli baskıya rağmen merkez bankalarının fiziki altın alımları devam etti. Dünya Altın Konseyi verilerine göre merkez bankaları temmuz ayında rezervlerine net 23 ton altın ekledi. Böylece yılın ilk yedi ayında resmi olarak bildirilen toplam net alım yaklaşık 130 tona ulaştı.

Temmuz ayındaki alımlarda Çin öne çıktı. Çin Merkez Bankası, bir ay içinde rezervlerine 20 ton altın kattı ve kesintisiz alım dönemini 21'inci aya taşıdı. Çin'in yıl başından bu yana gerçekleştirdiği toplam alım 60 ton olurken ülkenin altın rezervi 2 bin 366 tona yükseldi.

Polonya, yılın ilk yedi ayında gerçekleştirdiği 90 tonluk alımla söz konusu dönemin en fazla altın alan ülkesi oldu. Polonya Merkez Bankası yalnızca temmuz ayında rezervlerine 8 ton daha ekledi. Aynı ay Rusya 6 ton, Türkiye ise 1 ton altın sattı.

Merkez bankalarının altına yönelik ilgisindeki yükseliş, ikinci çeyrek rakamlarında da görüldü. İkinci çeyrekte net altın talebi, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 62 artarak 289 tona çıktı. Bu miktar, ikinci çeyrekler karşılaştırıldığında şimdiye kadar kaydedilen en yüksek seviye oldu.

Altın, temmuz ayını ons başına 4 bin 27 dolar seviyesinde yatay tamamladı. Aynı dönemde küresel altın fonlarına 3 milyar dolarlık para girişi gerçekleşti. Merkez bankalarının rezervlerini çeşitlendirme isteği, jeopolitik riskler ve enflasyondan korunma arayışı altın fiyatları için uzun vadeli desteğini korudu. Kısa vadede ise Fed'in kararları ile ABD tahvil faizlerinin seyri, fiyatların yönünü belirleyen temel başlıklar olarak öne çıktı.

Enerji ve Emtia Fiyatları

Emtia piyasasının enerji cephesinde ABD ile İran arasındaki çatışmaların yeniden şiddetlenmesi fiyatları yukarı taşıdı. Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen sevkiyatlarda aksama yaşanabileceği endişesi, Brent petrolün haftalık bazda yüzde 7,2 değer kazanmasına yol açtı. Avrupa'da gösterge doğal gaz fiyatı da megavatsaat başına 75 avroyu aşarak 2023 başından bu yana en yüksek seviyesine çıktı.

Dolardaki haftalık gerileme ve arz tarafındaki gelişmeler baz metallerin çoğuna destek verdi. Çinko yüzde 1,7, bakır yüzde 0,8, alüminyum ile nikel ise yüzde 0,3 yükseldi.

Tarım emtialarında ise farklı yönlerde hareket görüldü. Soya fasulyesi yüzde 1,8, mısır yüzde 0,5 ve pirinç yüzde 2,2 değer kazanırken buğday yüzde 5,6 geriledi. Yumuşak emtialar grubunda şeker yüzde 3 yükseldi; kakao yüzde 7, pamuk yüzde 5,2 ve kahve yüzde 4,7 düşüş kaydetti.