Antalya ve Güney Ege’de hortum ve sağanak uyarısı

Antalya’nın Kepez ilçesindeki bir inşaat alanında meydana gelen hortum, işçilerin kaldığı konteynerleri parçaladı, kule vincin devrilmesine ve çevredeki araçların zarar görmesine yol açtı. Olayda 4 işçi hayatını kaybetti, 1 işçi yaralandı.

Facianın ardından hortumun oluşum koşulları incelendi

Yaşanan can kayıplarının ardından hortumların hangi hava koşullarında oluştuğu yeniden gündeme geldi. Dr. Öğretim Üyesi Deniz Demirhan, deniz suyu sıcaklığından atmosferdeki hava hareketlerine, El Nino’nun etkilerinden önümüzdeki günlerde beklenen yağışlara kadar çeşitli başlıklarda değerlendirmelerde bulundu.

Demirhan’a göre hortum için nem sağlayan bir kaynak, yüksek deniz suyu sıcaklığı ve rüzgârın yükseldikçe yön değiştirmesi gibi koşulların bir araya gelmesi gerekiyor. Akdeniz’de denize yakınlık, sıcak su ve atmosferdeki uygun şartlar bu ortamı oluşturuyor. Demirhan, bölgedeki deniz suyu sıcaklıklarının şu anda yılın en yüksek düzeylerinde bulunduğunu belirtti.

Uzman, hortum oluşumundaki nem ve sıcaklık ilişkisini şöyle açıkladı: Deniz yakınındaki ortamın yanı sıra yer seviyesinde nem sağlayacak sıcak bir su kaynağı bulunmalı. Akdeniz’in mevcut koşulları bu ihtiyacı karşılıyor; bölgedeki deniz suyu sıcaklığı da en yüksek seviyesine ulaşmış durumda.

Demirhan, El Nino’nun Ege ve Akdeniz’deki deniz suyu sıcaklıklarının aşırı yükselmesinde etkili olduğunu söyledi. Antalya’da nem kaynağının yanı sıra çok sıcak deniz suyu ve yer seviyesi sıcaklığının bulunduğunu kaydeden uzman, bu bileşimin havanın yükselmesine elverişli koşullar yarattığını ifade etti.

Atmosferdeki sıcaklık farkı yükselişi destekliyor

Atmosferin üst katmanlarındaki soğuk hava ile yere yakın seviyelerdeki sıcak hava arasındaki fark da yükselici hareketi güçlendiriyor. Demirhan, üst seviyedeki alçak basınç merkezinin bu hareketi desteklediğini belirtti. Üst havanın çok soğuk, yüzeyin ise aşırı sıcak olmasıyla yukarı yönlü bir vakum etkisi oluştuğunu; bunun da sıcak ve nemli havanın yükselmesine ve konvektif hareketin ortaya çıkmasına zemin hazırladığını anlattı.

Ancak yalnızca yukarı doğru hava akımının hortum için yeterli olmadığını vurgulayan Demirhan, rüzgârın yükseklikle yön değiştirmesi gerektiğini söyledi. Akdeniz’de hem yükselici hava hareketinin hem de bu sırada yön değiştiren kuvvetli rüzgârların bulunduğunu belirten uzman, bu değişimin meteorolojide “rüzgâr kayması” olarak adlandırıldığını kaydetti.

İklim değişikliğiyle birlikte riskin arttığına dikkat çekildi

Demirhan, iklim değişimi sürecinde bu tür hava olaylarıyla daha sık karşılaşıldığını ifade etti. Akdeniz’deki deniz suyu sıcaklıklarının belirgin biçimde yükselmesini ve hava sıcaklıklarının ortalamaların çok üzerinde seyretmesini, olayların daha sık görülmesinde etkili unsurlar arasında gösterdi.

Dünya Meteoroloji Örgütü’nün yayımladığı son tahminlere de değinen Demirhan, kasım, aralık ve ocak aylarında Akdeniz ile Ege’de sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde olma olasılığının yüzde 60 ile yüzde 70 arasında bulunduğunu aktardı. Bu oranı yüksek olarak nitelendirdi.

Yağışların çarşamba günü boyunca sürüp perşembe sabahına uzanması bekleniyor

Demirhan, Antalya çevresinde kuvvetli sağanak ve hortum riskinin sürdüğünü belirterek Manavgat, Alanya ve Anamur hattı için uyarıda bulundu. Antalya’nın Anamur, Manavgat, Alanya ve Gazipaşa çevrelerinde çok kuvvetli sağanak beklendiğini, yağışların çarşamba günü boyunca etkili olabileceğini ve perşembe sabahına kadar sürebileceğini söyledi. Manavgat’tan Anamur’a uzanan bölgede dikkatli olunması gerektiğini, bu hat üzerinde hortum oluşma ihtimalinin de bulunduğunu kaydetti.

Riskin Antalya’yla sınırlı olmadığını belirten Demirhan, Güney Ege’de de benzer koşulların görülebileceğini ifade etti. Özellikle tatil bölgelerinde bulunanların hava durumunu yakından izlemesi gerektiğine işaret eden uzman, Marmaris ve Fethiye çevresinde bu akşamdan itibaren etkili olabilecek yağışlara karşı tedbirli olunması çağrısı yaptı.

Hortum öncesinde gökyüzü ve rüzgâr izlenmeli

Demirhan, hortum riskine karşı gökyüzündeki görünümün ve rüzgârdaki değişimlerin takip edilmesini önerdi. Havanın olağandan daha karanlık görünmesi, güneş ışığını bütünüyle kesen ve tabanı çok koyu renkte olan bir bulutun belirmesi önemli işaretler arasında yer alıyor. Bulut tabanının koyu olması, yukarı doğru gelişen güçlü bir bulut yapısına işaret edebilir.

Rüzgârın kuvvetlenip kuvvetlenmediğinin de gözlemlenmesi gerektiğini belirten uzman, büyük hortumlarda zaman zaman olağan dışı bir sessizlik yaşanabildiğini söyledi. Bu sessizliğin de dikkat edilmesi gereken belirtilerden biri olabileceğini vurguladı.