Arnavutluk’ta şiddet içeren protestolarda 5 bin 500 avroya kadar ceza

Arnavutluk hükümeti, Başbakan Edi Rama’nın istifasını isteyen ve başkent Tiran’da her gün düzenlenen protestoları kontrol altına almak amacıyla çarşamba günü yeni yaptırımlar açıkladı. Şiddet olaylarının yaşandığı gösterilerde bulunanlara uygulanabilecek para cezası 500 bin lekeye, yaklaşık 5 bin 500 avroya kadar çıkıyor. Düzenlemeler hemen yürürlüğe giriyor; ancak geçerliliklerini sürdürebilmeleri için 45 gün içinde parlamentonun onayından geçmeleri gerekiyor.

Yaptırımlar yalnızca şiddete doğrudan katılanlarla sınırlı değil. Kamusal alanda şiddet ya da yağma eylemi gerçekleştirenlerin yanı sıra, kimliğini gizleyen bir kalabalığın içinde kalmayı tercih eden kişiler de ceza kapsamına girebilecek. Arnavutluk’ta vergi öncesi ortalama aylık ücretin 930 avro olduğu belirtiliyor.

Yeni kurallar, şiddet riski bulunduğunu değerlendirdiği durumlarda polise gösterileri belirli bölgelerde geçici olarak kısıtlama yetkisi tanıyor. Bu alanlar arasında okulların, sağlık kuruluşlarının ve kamu binalarının çevresi de yer alıyor. Düzenlemeler ayrıca internette şiddete teşvik edilmesine yaptırım getiriyor ve protestolar nedeniyle zarar gören küçük işletmelere tazminat ödenmesini öngörüyor.

Hükümet karşıtı eylemler mayıs ayından bu yana devam ediyor. Lideri bulunmayan hareket, başlangıçta Trump ailesiyle bağlantılı bir lüks otel projesine karşı barışçıl gösteriler düzenliyordu. Projenin koruma altındaki bir doğal alanda yapılmasının planlanması protestoların ilk çıkış noktası oldu. Ekim ortasına doğru göstericilerin talepleri, 2,3 milyon nüfuslu ülkedeki yolsuzluk iddialarını, sağlık sistemindeki aksaklıkları ve gençlerin karşılaştığı sınırlı fırsatları da içerecek biçimde genişledi.

Son günlerde Tiran sokaklarında protestocular ile güvenlik güçleri arasındaki çatışmalara dönüşen gösterilerde, polisin kalabalıkları dağıtmak için göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullandığı bildirildi. Çatışmalarda 350’den fazla kişi yaralandı. Resmî tahminlere göre ekim ortasından bu yana protestoların yol açtığı maddi hasar 2 milyon avroyu aştı. 24 Ekim 2026 Cumartesi günü Tiran’da hükümet karşıtı miting için protestocular toplandı. Rama ise 22 Ekim 2026 Perşembe günü Karadağ’ın Sveti Stefan kentinde düzenlenen Berlin Süreci Liderler Zirvesi’ne katılmak üzere bölgeye geldi.

Rama, pazar günü yaptığı açıklamada, protestolar sırasında meydana gelen zarardan göstericileri mali açıdan sorumlu tutmayı öngören düzenlemede Fransa’daki bir yasa tasarısından esinlendiğini söyledi. Fransa Senatosu’ndan çarşamba günü geçen tasarı, gösterilerde oluşan zarar için protestoculardan 10 bin avroya kadar ödeme istenmesini öngörüyor.

Avrupa’da protestolara yönelik kısıtlamalar Arnavutluk’la sınırlı değil. İtalya’da yeni güvenlik kararnamesi, şiddet olaylarının yaşandığı gösterilere ilişkin cezaları artırıyor. Düzenleme kapsamında bu tür eylemlere katılan grupları örgütleyenler için dört yıldan 12 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.