Haberin öne çıkan noktaları
- Yunanistan'ın 28 Ekim Milli Bayramı kapsamında Selanik'te düzenlediği askeri geçitte, henüz envantere girmemiş ve yabancı personelin kullandığı araç ve sistemler sergilendi. Gösteri, Yunan kamuoyunda alay ve öfkeyle karşılandı.
Yunanistan'ın 28 Ekim Milli Bayramı için Selanik'te düzenlediği askeri geçit töreni, sergilenen araç ve silah sistemlerinin önemli bölümünün henüz ülke ordusunun kullanımına girmediğinin anlaşılmasıyla tartışma yarattı. Sözleşmesi imzalanmış ancak teslimatı yapılmamış, geliştirme aşamasındaki ya da yabancı askeri personelin kullandığı unsurların törende yer alması, Yunan medyasında ve kamuoyunda eleştiri konusu oldu.
Ne oldu?
Atina yönetimi, Doğu Akdeniz başta olmak üzere Mavi Vatan ve hava sahası başlıklarında Türkiye ile yaşanan güç rekabeti ve gerilimin sürdüğü bir dönemde, 28 Ekim'deki ulusal bayram töreniyle askeri kapasitesini sergilemeyi amaçladı. Selanik'teki Büyük İskender Bulvarı'nda düzenlenen geçit töreninde kara, hava ve deniz unsurları yer aldı; ancak sergilenen bazı araç ve sistemlerin Yunanistan'ın envanterinde bulunmadığı ortaya çıktı.
Yunanistan bu günü neden kutluyor?
Yunanistan, İtalya lideri Benito Mussolini'nin ülkenin stratejik noktalarını talep etmesine karşı “hayır” yanıtı verdiği ve ardından II. Dünya Savaşı'na müttefiklerin yanında katıldığı günü ulusal bayram olarak anıyor. Bayram, her yıl askerlerin ve sivillerin katıldığı geçit törenleriyle kutlanıyor. Bu yılki törende gözler özellikle silahlı kuvvetlerin geçidine çevrilirken Savunma Bakanı Nikos Dendias'ın dile getirdiği “modern Yunan devletlerinin en güçlü kuvveti” anlayışıyla çok sayıda kara, hava ve deniz unsuru görücüye çıktı.
Hangi unsurlar “emanet” tartışmasına yol açtı?
Geçitte bazı unsurların prototip ya da maket biçiminde sergilendiği, bazı sistemlerin geliştirme çalışmalarının sürdüğü, bazılarının ise henüz teslim alınmadığı anlaşıldı. Ayrıca araç ve sistemlerin üzerindeki bayraklar, bir bölümünün başka ülke ordularına ait olduğunu gösterdi. Yunan kamuoyunda bu görüntüler “boş gösteriş” olarak değerlendirilirken, eleştiriler ülke medyasına da yansıdı.
Törende hangi yabancı araçlar görüldü?
Yunanistan'ın, yıllar sonra teslim edilmesi beklenen F-35 uçaklarından iki örneği sergilemek için ABD'den talepte bulunduğu, ancak bu isteğin kabul edilmediği bazı yayın organlarınca öne sürüldü. Törende görülen araçlardan biri, Almanya'dan getirilen ve üzerinde hâlâ ABD bayrağı bulunan Stryker zırhlı muharebe aracıydı. Piyadelerin hareket kabiliyetini artırmak amacıyla kullanılan araç, Yunan ordusunun henüz teslim almadığı unsurlar arasında gösterildi.
Geçit töreninde ayrıca Brezilya üretimi C-390 askeri nakliye uçağı da yer aldı. Uçağın Portekizli pilotlar tarafından kullanıldığı belirtildi. Yunanistan, üç Embraer C-390 Millennium nakliye uçağını doğrudan Brezilyalı üretici Embraer'den almak yerine Portekiz'le yapılan anlaşma üzerinden temin edecek. Altı uçak siparişi bulunan ve 10 ilave uçak için opsiyon hakkına sahip olan Portekiz, Yunanistan'ın bu opsiyonlardan yararlanmasına imkân sağlayacak. Böylece Portekiz, uçağın uluslararası pazarda yaygınlaşmasında aracı konumunda bulunuyor.
İsrail yapımı hangi sistemler gündeme geldi?
Nisan ayında İsrail'e sipariş edilen PULS roketatar sistemi de törende sergilendi; sistemin İsrailli personel tarafından kullanıldığı bildirildi. Yunanistan'ın İsrail'den aldığı Aşil Kalkanı hava savunma sistemi de tartışma yarattı. Sistemin kaynak koduna erişim sağlanamayacağı yönündeki endişeler kamuoyunda tepkiye neden oldu. Aşil Kalkanı kapsamında kullanılacak Barak MX ve Spyder uçaksavar sistemleri de törende adı geçen unsurlar arasındaydı. Ayrıca birçok ülkenin tercih ettiği Avusturya menşeli S100 insansız hava araçları da sergilendi.
Benzer bir görüntü daha önce nerede yaşandı?
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ndeki askeri geçit töreninde de benzer bir tablo ortaya çıkmıştı. Rum kesiminin bağımsızlığının 66'ncı yıl dönümü dolayısıyla 1 Ekim'de Lefkoşa'da düzenlenen törende Yunanistan'a ait iki F-16 Viper uçağı ve Barak MX uçaksavar sistemi yer almıştı. Geçide ayrıca ABD, Fransa, Birleşik Krallık ve Mısır'dan askeri birlikler katılmıştı.
