Haberin öne çıkan noktaları
- Anayasa Mahkemesi, kapatılan Çalış Belediyesinde görev yapan memurların eksik maaş ve faiz alacaklarına ilişkin bazı davaların süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesini hak ihlali saydı. Yüksek Mahkeme, mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine hükmetti.
Anayasa Mahkemesi (AYM), Ankara’nın Haymana ilçesindeki Çalış Belediyesinde çalışan memurların geçmiş yıllara ait eksik maaş ve faiz alacaklarını tahsil etmek için başlattığı icra takiplerinin düşürülmesinin ardından açtıkları davaların süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesini inceledi. Resmî Gazete’de yayımlanan kararda, idare mahkemelerinin bu yöndeki kararları nedeniyle Anayasa’nın 36. maddesiyle güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği belirtildi.
Memurlar alacakları için nasıl icra takibi başlattı?
Başvurucular, tüzel kişiliği sonradan kaldırılan Çalış Belediyesinde 2002-2014 yılları arasında görev yaptı. Eksik ödenen maaşları ile bunlara ilişkin faiz alacaklarını tahsil etmek isteyen memurlar, 2014 yılında ilamsız icra takibi başlattı.
Takipler devam ederken Çalış Belediyesinin tüzel kişiliği sona erdi. Belediyenin taşınır ve taşınmaz mallarıyla birlikte alacak ve borçları da Haymana Belediye Başkanlığına devredildi. Devir sonrasında Haymana İcra Müdürlüğü, Haymana Belediyesini borçlu olarak kaydetti ve borçların ödenmesi gerektiğini bildirdi.
694 sayılı KHK icra takiplerini nasıl etkiledi?
Haymana Belediyesinin itirazının ardından icra müdürlüğü, memurların yargı sürecini başlatmasından sonra yürürlüğe giren 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) uyarınca takiplerin düşmesine karar verdi. İcra işlemlerinin sona ermesi üzerine memurlar, alacaklarını alabilmek için idare mahkemelerinde dava açtı.
İdare mahkemeleri, memurların icra takibini başlattığı tarihleri idareye başvuru tarihi olarak değerlendirdi. Bu tarihe göre süresinde talep edildiği kabul edilen alacakların ödenmesine karar verilirken, süresi geçtikten sonra istendiği değerlendirilen alacaklara ilişkin davalar süre aşımı gerekçesiyle reddedildi. Kararların kesinleşmesinin ardından memurlar, haklarının ihlal edildiği iddiasıyla AYM’ye bireysel başvuruda bulundu.
AYM mahkemelerin süre yorumunu neden ihlal saydı?
Başvuruları değerlendiren AYM, idare mahkemelerinin süre başlangıcına ilişkin yaklaşımının öngörülebilir olmadığını ve mahkemeye erişim hakkı bakımından aşırı katı bir yorum oluşturduğunu belirtti. Yüksek Mahkeme, bu yaklaşımın başvurucular üzerinde ağır bir külfet yarattığı sonucuna vardı.
Kararda, KHK düzenlemelerinden önce idari yargının görev alanına giren alacaklar için de ilamsız icra takibine başvurulabildiği hatırlatıldı. Somut olayda borca itiraz edilmemesi üzerine takiplerin kesinleştiği ve haciz aşamasına kadar ilerlediği de değerlendirmede dikkate alındı. AYM, mahkemelerin bu koşulları gözetmeyen süre yorumunun mahkemeye erişim hakkına ölçüsüz müdahale oluşturduğuna hükmetti.
