Haberin öne çıkan noktaları
- MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, 19 yeni il ve 78 yeni ilçe kurulmasını öngören projeyi açıkladı. Alanya, Manavgat, Bandırma, Fethiye ve Polatlı, il olma potansiyeli bakımından değerlendirilen ilçeler arasında öne çıktı.
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Türkgün Gazetesi’ne verdiği röportajda Türkiye’nin idari yapısına ilişkin hazırladıkları projeyi anlattı. Milliyetçi Hareket Partisi’nin çalışması, ülke genelinde 19 yeni il ve 78 yeni ilçe kurulmasını öngörüyor. Bahçeli, “100 il, 1000 ilçe” vizyonunu Türk ve Türkiye Yüzyılı’nın idari hedeflerinden biri olarak tanımlarken, girişimin büyüyen ve gelişen Türkiye’nin geleceğine dönük bir adım olduğunu belirtti.
Bahçeli’ye göre yeni il ve ilçelerin belirlenmesinde nüfusun yanı sıra gelişme potansiyeli, coğrafi özellikler, kamu hizmetlerine erişimde karşılaşılan güçlükler ve stratejik konum gibi nesnel ölçütler dikkate alınacak. İl olabilecek ilçelerin devletin ilgili kurumlarınca belirlenecek objektif kriterlerle inceleneceğini aktaran Bahçeli, son kararın Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından verileceğini kaydetti.
Açıklamaların ardından il olma ölçütleri tartışıldı
Bahçeli’nin açıklamasının ardından hangi ilçelerin il statüsü kazanabileceği gündeme geldi. Gazeteci Gürbüz Evren, CNN Türk yayınındaki değerlendirmesinde, bir ilçenin il olma ihtimalinin belirlenmesinde kullanılan kriterlere değindi.
Evren’in aktardığı ölçütlere göre, aday ilçenin nüfusunun en az 100 bin olması ve bağlı olduğu ilin merkezine en az 30 kilometre mesafede bulunması gerekiyor. Ulaşım altyapısı, kentleşme hızı, internet kapasitesi, ekonomik çeşitlilik ve eğitim göstergeleri de değerlendirmede rol oynuyor. Evren, kriterlerin birlikte ele alınması gerektiğini, yüksek nüfusun tek başına il statüsü için yeterli sayılamayacağını vurguladı.
Alanya, Manavgat ve Bandırma örnek gösterildi
İl olma ihtimali bulunan yerleri ele alan Evren, büyükşehir merkezlerine uzaklığı öne çıkan ölçütlerden biri olarak değerlendirdi. Antalya’nın Alanya ilçesini örnek veren Evren, Alanya ile Antalya arasındaki yolculuğun yaklaşık iki saat sürdüğünü belirtti. Bu mesafenin ilçe sakinlerinin kamu hizmetlerine ulaşırken zaman ve maliyet açısından kayıp yaşamasına yol açabileceğini ifade etti. Evren, benzer bir durumun Antalya’nın Manavgat ilçesi için de geçerli olduğunu söyledi.
Balıkesir’in Bandırma ilçesinin il merkezine ulaşımının bir saati aştığına dikkat çeken Evren, Muğla’nın Fethiye ilçesinin de il olma potansiyeli taşıyan yerler arasında değerlendirilebileceğini dile getirdi.
Polatlı’nın beklentisi de gündeme geldi
Evren’in değerlendirmesinde Ankara’nın Polatlı ilçesi de yer aldı. Ankara’ya diğer örneklere kıyasla daha yakın konumda bulunan Polatlı’nın uzun süredir il olmayı beklediğini belirten Evren, ilçenin nüfus ve merkeze uzaklık gibi koşullar bakımından incelenmesi gerektiğini kaydetti.
Evren, il olma şartlarını karşılayan ilçelerin bu statüyü kazanmasının önünde bir engel bulunmadığını, ancak karar sürecinde bütün ölçütlerin birlikte değerlendirilmesinin önem taşıdığını ifade etti.
Yeni iller milletvekili ve bütçe dağılımını etkileyebilir
İl sayısının yükselmesi, idari düzenin yanı sıra siyasi ve ekonomik dağılımlarda da değişikliklere neden olabilecek. Evren, yeni illerin kurulması halinde milletvekili sayılarının yeniden hesaplanması gerekeceğine işaret etti.
Fethiye’nin il statüsü kazanması halinde Muğla’nın milletvekili sayısının nasıl değişeceği ve Fethiye’ye kaç milletvekili ayrılacağı gibi konuların yeniden değerlendirilmesi gerekecek. Yürürlükteki uygulama uyarınca her ilin en az bir milletvekili bulunması şartı, yeni iller kurulması durumunda milletvekili dağılımının da yeniden düzenlenmesini gündeme getirecek. Evren, her ilin kendi bütçesini alacağını belirterek yeni idari birimlerin bütçe dağılımına etkisinin de hesaplanması gerektiğini söyledi.
Projenin gerekçesi güncel yönetim yapısı
Bahçeli, “100 il, 1000 ilçe” projesinin gerekçesini Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’yle uyumlu ve günümüz koşullarını karşılayan bir kamu yönetimi oluşturma hedefiyle açıkladı. Türkiye’de nüfusun artması, şehirleşmenin hızlanması ve sosyoekonomik yapının değişmesi nedeniyle idari teşkilatın yeniden ele alınmasının zorunlu hale geldiğini belirtti. Bahçeli, projeyi Türkiye’nin gelecek hedefleri açısından önemli bir adım olarak nitelendirdi.
Evren de nüfus, uzaklık, ulaşım olanakları ve ekonomik gelişmişlik gibi ölçütleri karşılayan ilçelerin il statüsüne geçmesinin, vatandaşların kamu hizmetlerine erişimini kolaylaştırabileceğine dikkat çekti.
