Bakan Memişoğlu açıkladı: Sigara satışında kimlik doğrulaması geliyor

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, TRT Haber’in Urla Karantina Adası’ndaki özel yayınında tütün ürünleriyle mücadeleye yönelik hazırlıkları anlattı. Tütün kullanımının Türkiye’deki ölüm nedenlerinin yaklaşık yüzde 60’ına yol açan hastalıkların temel sebepleri arasında bulunduğunu belirten Memişoğlu, sigaranın akciğer ve gırtlak kanseri, nefes darlığı, dişlerde sararma, ciltte bozulma ve yaşam kalitesinde düşüş gibi çok sayıda sağlık sorununa neden olduğunu söyledi. Tütün kullananların kansere yakalanma ve kalp krizi geçirme riskiyle de karşı karşıya kaldığını ifade eden Bakan, “Bana bir şey olmaz” ya da “Bir gün bırakacağım” düşüncesinin bu zararlı alışkanlığın sürmesine yol açtığını dile getirdi.

Bırakma Desteği

Devletin sigarayı bırakmak isteyenlere yönelik desteğini son iki yılda artırdığını belirten Memişoğlu, Sağlık Bakanlığı tarafından bırakmaya yardımcı ilaçların ücretsiz verildiğini aktardı. Türkiye genelinde 1700’ün üzerinde sigara bırakma polikliniği bulunduğunu söyleyen Bakan, mobil sigara bırakma polikliniklerinin de hizmet verdiğini kaydetti. Memişoğlu ayrıca, sigarayı bırakma konusunda yönlendirme ve motivasyon desteği sunan 171 numaralı çağrı hattının bulunduğunu hatırlattı.

Türkiye’nin 2010’ların ilk yarısında “Dumanız Türkiye” mottosuyla önemli bir başarı yakaladığını anlatan Memişoğlu, sigara kullanımındaki düşüş eğiliminin Covid-19 salgını sonrasında bozulduğunu söyledi. Bu dönemin ardından özellikle gençler ve kadınlar arasında kullanım oranlarının yeniden yükselişe geçtiğini belirten Bakan, Türkiye’nin sigara içme oranı bakımından dünyada ikinci sırada bulunduğunu ifade etti. Erkeklerde akciğer kanseri görülme sıklığının da dünya sıralamasında birinci ve ikinci basamaklar arasında yer aldığını aktardı.

Memişoğlu, Türkiye’de her üç kişiden birinin, yani toplumun yüzde 33’ünün tütün kullandığını açıkladı. Tütün sektörünün yüksek gelir sağlayan büyük bir alan olduğunu belirten Bakan, sigarayı teşvik eden ve “Bir şey olmaz” anlayışını yaygınlaştıran yaklaşımlara tepki gösterdi. Geçmişte, özellikle 1950’li ve 1960’lı yıllarda sigara içmenin daha gelişmiş bir yaşam tarzı gibi sunulduğunu söyleyen Memişoğlu, kendi değerlendirmesiyle “sigara medeniyetsizlik” ifadesini kullandı ve bunun insanları tüketen bir sektör tarafından teşvik edilen zararlı bir alışkanlık olduğunu vurguladı.

Kimlik Doğrulaması

Türkiye’de geçen yıl 160 milyar adet sigara satıldığını belirten Memişoğlu, bu miktarın 8 milyar pakete karşılık geldiğini söyledi. Sigara satışlarının yaklaşık 20 milyar ile 30 milyar dolar arasında ciro oluşturduğunu aktaran Bakan, sektörün ekonomik boyutunun yanı sıra insanların sağlığına zarar veren ve hastalıklarla bağlantılı bir yönünün de bulunduğuna dikkat çekti.

Yeşilay tarafından yapılan bir çalışmaya göre toplumun yüzde 80’inin sigarayı bırakmak istediğini belirten Memişoğlu, gençlerin, kadınların ve sigara kullanan diğer kişilerin bu alışkanlıktan kurtulma isteği taşıdığını söyledi. Hazırlanan düzenlemeyle sigaranın günlük yaşam içindeki görünürlüğünün azaltılmasının ve ürünün doğal ya da normal bir alışkanlık olduğu algısının ortadan kaldırılmasının amaçlandığını ifade etti. Bakan, mücadelenin yalnızca ceza ve yasaklarla değil, insanların gönüllü biçimde sigarayı bırakmasını teşvik edecek yöntemlerle yürütülmek istendiğini belirtti.

Memişoğlu, yeni düzenlemenin önemli başlıklarından birinin sigara satışında yaş doğrulaması olacağını açıkladı. 18 yaşın altındakilere sigara satışının zaten yasak olduğunu hatırlatan Bakan, alıcının Türkiye Cumhuriyeti kimliğini veya kimliğini gösteren belgeyi ibraz etmesiyle yaş kontrolünün yapılacağını söyledi. Böylece mevcut yaş sınırının satış sırasında daha açık biçimde uygulanmasının sağlanacağını ifade eden Memişoğlu, bu yöntemin dünyanın farklı ülkelerinde de kullanıldığını aktardı.

Alan Düzenlemeleri

Sigara içilen ve içilmeyen alanların daha belirgin hale getirileceğini söyleyen Memişoğlu, kafeterya ve restoranlardaki mevcut belirsizliğin giderileceğini belirtti. Okulların yanı sıra doğal spor yapılan alanlarda da sigaraya yönelik kısıtlamaların artırılacağını ve tütün ürünlerinin bu alanlardan uzak tutulacağını ifade etti. Bakan, bazı uygulamalar nedeniyle sigara içmeyen kişilerin daha geri ve mağdur konumda kaldığını, yeni düzenlemeyle bu durumun da düzeltileceğini söyledi.

Elektronik sigara ve farklı tütün ürünü türlerinin zararsızmış gibi sunulmasına karşı çıkan Memişoğlu, koku bırakmaması ya da farklı kullanım biçimlerine sahip olmasının bu ürünleri güvenli hale getirmediğini belirtti. Elektronik sigaraların normal sigaradan üç kat daha zararlı olduğunu ifade eden Bakan, hazırlanmakta olan düzenlemeyle toplumdaki farkındalığın yükseltilmesini, sigaranın görünürlüğünün azaltılmasını ve cezai yaptırımların daha net hale getirilmesini hedeflediklerini söyledi. Düzenlemenin hem esnafın hem de kullanıcıların mağduriyet yaşamamasını sağlayacak şekilde hazırlandığını belirten Memişoğlu, teklifin birkaç hafta içinde Meclis’e sunulmasının planlandığını açıkladı.

Tütün ve tütün ürünleri kullanımını toplumun karşı karşıya olduğu üç riskten biri olarak nitelendiren Memişoğlu, Sağlık Bakanlığı’nın temel amacının insanların sağlıklı yaşamasını ve sağlıklarını korumasını sağlamak olduğunu söyledi. Bakan, hastalanan kişilere de en iyi ve en ulaşılabilir tedaviyi sunmak için çalıştıklarını belirterek, sigarayı kullananlara “Bu zararlı bir şey. Gelin beraber bırakalım” çağrısında bulundu.