Batman'da 5 bölgede 31 taşınmaz için acele kamulaştırma

Batman'da şehir içi dere hatlarının düzenlenmesine yönelik altyapı çalışmaları kapsamında yeni bir acele kamulaştırma kararı alındı. İluh Deresi By-Pass Hattı ve Çay Deresi Deplase Hattı projeleri için Batman merkezde Kohikan, İrmi, Seyitler, Ciğerlo ve Tilmis bölgelerindeki toplam 31 taşınmaz kaydı kapsama alındı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasını taşıyan 11921 sayılı karar, 24 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.

23 Ekim'de alınan düzenleme, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27'nci maddesine dayanıyor. Kamulaştırma işlemlerini Batman Belediye Başkanlığı yürütecek. Kararın ekinde taşınmazlara ait ada ve parsel bilgileriyle her birinden kamulaştırılacak alanlar ayrı ayrı sıralandı.

Kamulaştırma kapsamındaki bölgeler

Karar ekindeki listede Kohikan'dan 7, İrmi'den 7, Seyitler'den 12, Ciğerlo'dan 1 ve Tilmis'ten 4 taşınmaz kaydı bulunuyor. Böylece beş ayrı bölgede yer alan 31 taşınmaz için proje kapsamında işlem yapılmasının hukuki çerçevesi oluşturuldu. Düzenleme, listedeki taşınmazların tamamının mülkiyetinin devredileceği anlamına gelmiyor; kamulaştırma, ek belgede belirtilen alanlarla sınırlı tutuluyor.

Taşınmazlardan projeye dahil edilecek kısımların büyüklüğü parselden parsele farklılık gösteriyor. Bazı yerlerde yalnızca sınırlı bir bölümün, bazı taşınmazlarda ise daha geniş bir alanın kamulaştırılması öngörülüyor. Bu nedenle bir mülkün yalnızca bulunduğu bölgeye bakılarak tamamının işlem kapsamında olduğu sonucuna varılamaz.

Ekli listedeki ada ve parsel numaraları, ilgili bölgelerde mülkü bulunan kişiler açısından belirleyici. Taşınmaz sahiplerinin kendi kayıtlarını karardaki bilgilerle karşılaştırması gerekiyor. Aynı bölgede yer alsa bile listede bulunmayan bir taşınmaz, sırf konumu nedeniyle bu karar kapsamında sayılmıyor.

Dere projelerinin güzergâhı

Kamulaştırma, Batman İli Şehir İçi Dereleri Planlama ve Proje Yapım İşi kapsamındaki iki ayrı hat çalışmasıyla bağlantılı. İluh Deresi By-Pass Hattı ve Çay Deresi Deplase Hattı için belirlenen güzergâhların hayata geçirilmesi amacıyla bazı özel mülkiyetli alanların kullanılması gerekiyor. Acele kamulaştırma kararı, proje için gerekli alanların edinilmesine yönelik işlemlerin hızlandırılmasını hedefliyor.

By-pass hattı, suyun belirli bir bölümde alternatif bir güzergâha yönlendirilmesini sağlayan altyapı düzenlemesi anlamına geliyor. Deplase hattı ise mevcut hattın konumunun değiştirilmesini kapsıyor. 11921 sayılı karar, iki hattın toplam uzunluğu ve teknik kapasitesinin yanı sıra inşaatın başlangıç ya da bitiş takvimini belirlemiyor. İhale başlangıcı ve çalışmaların tamamlanacağı tarihe ilişkin bir program da kararda yer almıyor.

İluh Deresi ve Çay Deresi çalışmaları için daha önce de kamulaştırma kararı alınmıştı. Eylül ayında yayımlanan 11803 sayılı karar, aynı proje amacıyla Batman merkezde Tilmis bölgesindeki bazı taşınmazların Batman İl Özel İdaresi tarafından acele kamulaştırılmasını öngörüyordu. 24 Ekim'de yayımlanan 11921 sayılı yeni karar ise beş bölgedeki taşınmaz listesini kapsıyor ve işlemleri yürütme görevini Batman Belediyesine veriyor.

Dolayısıyla yeni düzenleme, projenin ilk kez gündeme gelmesi değil; kamulaştırma kapsamındaki taşınmazların ve işlemlerden sorumlu idarenin belirlenmesine yönelik yeni bir aşama. Eylül ayındaki karar ile son düzenlemede yer alan taşınmazların ayrı listeler üzerinden değerlendirilmesi gerekiyor.

Mülk sahipleri için süreç

Kamulaştırma Kanunu'nun 27'nci maddesine dayalı acele kamulaştırma, kamu yararı gerektiren belirli durumlarda taşınmazın kamu projesi için edinilmesine yönelik işlemlerin olağan kamulaştırma sürecinden daha hızlı yürütülmesini sağlayan özel bir yöntem. Bu kapsamda bedel tespiti ve diğer hukuki işlemler gerçekleştirilerek taşınmazın projede kullanılması için süreç işletiliyor.

Kararın yayımlanması, listedeki bütün taşınmazların aynı gün boşaltılacağı veya üzerlerindeki yapıların hemen yıkılacağı anlamına gelmiyor. Taşınmazın niteliği, kamulaştırılacak bölüm, bedel belirleme süreci ve uygulamaya ilişkin işlemler ayrıca yürütülecek. Kararda mülk sahiplerine ödenecek toplam tutar ya da taşınmaz başına belirlenmiş bir bedel açıklanmıyor.

Acele kamulaştırma uygulanması, mülk sahiplerinin bedel tespitine ve ilgili işlemlere karşı kanuni başvuru yollarının bulunmadığı anlamına da gelmiyor. İzlenecek hukuki yol, işlemin hangi aşamada olduğuna ve kişiye yapılan bildirimlere göre değişebiliyor. Bu nedenle taşınmazı listede bulunan kişilerin kararın yanı sıra kendilerine iletilecek resmî bildirimleri de dikkate alması önem taşıyor.

Batman Belediyesinin yürüteceği işlemlerde güzergâhın uygulama sınırları ve her taşınmazın hangi bölümünün kullanılacağı belirleyici olacak. Özellikle parselin tamamının değil, yalnızca belirli bir kısmının projeye ayrıldığı durumlarda ekli listede gösterilen alanlar önem kazanıyor.

Yeni kararla birlikte proje kapsamındaki kamulaştırma sürecinin ilerlemesi bekleniyor. Ancak bu düzenleme, dere hatlarının inşaatının hemen başlayacağı ya da belirli bir tarihte tamamlanacağı anlamına gelmiyor; fiilî yapım takviminin ayrıca açıklanması gerekiyor. Bundan sonraki aşamalarda kamulaştırma bedellerinin belirlenmesi, taşınmaz sahiplerine bildirim yapılması ve uygulama güzergâhına ilişkin işlemler öne çıkacak.