Haberin öne çıkan noktaları
- BM özel raportörleri, 2025 zeytin hasadı döneminde Batı Şeria’da Filistinli çiftçilere yönelik 178 yerleşimci saldırısının belgelendiğini açıkladı. Raportörler, çiftçilerin korunması ve tarım arazilerine güvenli erişim sağlanması çağrısında bulundu.
Birleşmiş Milletler (BM) özel raportörleri, işgal altındaki Batı Şeria’da 2025 zeytin hasadı sırasında Filistinli çiftçilerin tehdit, şiddet ve erişim kısıtlamalarıyla karşı karşıya kaldığını belirterek İsrail’e çağrı yaptı. Raportörler, çiftçilerin korunmasını ve kendi topraklarına güvenli biçimde ulaşabilmelerini istedi.
BM raportörleri: Çiftçilerin geçim kaynakları tehdit altında
BM raportörleri, Batı Şeria’da Filistinlilere ait toprakları gasbeden İsrailli yerleşimcilerin zeytin hasadı dönemindeki eylemlerine ilişkin yazılı bir açıklama yayımladı. Açıklamada, yıllık hasat döneminin başlamasıyla Filistinli çiftçilerin yalnızca gelir kaynaklarının değil, kültürel haklarının, gıda güvenliğinin ve gıda egemenliğinin de yeni tehditlerle karşılaştığı ifade edildi.
Raportörler, İsrail’e Filistinli çiftçilerin güvenliğini sağlaması ve tarım arazilerine erişimlerini güvence altına alması çağrısında bulundu. Filistinli çiftçilerin topraklarına ve üretim faaliyetlerine yönelik şiddet, yıkım ve kısıtlamaların her yıl daha da arttığı kaydedildi.
Açıklamada, zeytin hasadının çiftçilerin doğanın ve topraklarının sunduğu ürünlerden güvenlik ve onur içinde yararlanabildiği bir dönem olması gerektiği vurgulandı.
2025 hasadında 178 saldırı belgelendi
BM raportörlerinin açıklamasına göre, 2025 zeytin hasadı döneminde işgal altındaki Batı Şeria’nın farklı bölgelerinde hasatla bağlantılı 178 yerleşimci saldırısı kayda geçirildi. Saldırılar 88 Filistin kasaba ve köyünü etkiledi. Raportörler, bu sayının 2020’den bu yana kaydedilen en yüksek düzey olduğunu bildirdi.
Aynı dönemde 6 binden fazla zeytin ağacı ve fidanın tahrip edildiği belirtildi. Zarar gören ağaç ve fidan sayısının 2024’teki rakamın neredeyse iki katına çıktığı, bunun da son altı yılın en yüksek seviyesi olduğu aktarıldı.
İsrail askeri makamlarının arazi emirlerine tepki
BM raportörleri, İsrail askeri makamlarının Eylül 2026’da verdiği emirlere ilişkin de derin endişe duyduklarını açıkladı. Söz konusu emirlerin, Batı Şeria’nın kuzey ve orta kesimlerindeki yaklaşık 339 bin metrekarelik Filistin tarım arazisinde bitki örtüsünün kaldırılmasını öngördüğü belirtildi. Emirlerin zeytin ağaçlarının sökülmesini de kapsadığı vurgulandı.
Açıklamada, zeytin hasadının binlerce Filistinli aile için temel gıda, gelir ve geçim kaynağı olduğu ifade edildi. Zeytin ağaçlarının aynı zamanda Filistin’in kültürel ve tarımsal mirasının önemli bir parçası olduğu kaydedildi. Ağaçların yetişmesinin yıllar aldığı ve aileleri nesiller boyunca geçindirebildiği belirtilerek, bu ağaçların yok edilmesinin aileleri tek bir hasattan çok daha fazlasından mahrum bıraktığı bildirildi.
Ramallah yakınlarındaki zeytinliklere ilişkin raporlar
BM raportörleri, İsrail güçlerinin çiftçilere yönelik şiddet, yıldırma ve erişim kısıtlamalarıyla ilgili kaygılarını da dile getirdi. Açıklamada, hasattan kısa süre önce Ramallah yakınlarındaki zeytinliklerin İsrail askeri buldozerleri tarafından söküldüğüne ilişkin raporlara işaret edildi.
Raportörler, İsrail’in uluslararası hukuk kapsamında Filistin topraklarının işgaline son verme, yeni yasa dışı yerleşim faaliyetlerini derhal durdurma ve yerleşimcileri işgal altındaki Filistin topraklarından çıkarma yükümlülüğü bulunduğunu belirtti. Açıklamada ayrıca, yerinden edilmiş Filistinlilerin evlerine dönmelerine izin verilmesi gerektiği ifade edildi.
Uluslararası topluma çağrı
BM raportörleri, uluslararası toplumu Filistinli sivillerin korunması için harekete geçmeye çağırdı. Açıklamada, İsrail’in hızla genişleyen ilhak politikalarının ve bu doğrultudaki uygulamalarının durdurulması istendi.
BM özel raportörleri, BM İnsan Hakları Konseyi’nin “özel mekanizmalar” olarak adlandırılan sürecinin bir parçası olarak faaliyet yürütüyor. BM İnsan Hakları sistemi içindeki bağımsız özel mekanizmalar, belirli ülkelerdeki durumları veya dünyanın farklı bölgelerindeki tematik sorunları inceleyen, bilgi toplayan ve izleme yapan bağımsız yapılar olarak tanımlanıyor.
BM bünyesinde kadrolu personel olarak yer almayan bu mekanizmaların uzmanları, çalışmalarını bağımsız biçimde ve gönüllülük esasına göre sürdürüyor.
Yorumlar 0