Haberin öne çıkan noktaları
- Bosna Hersek, Srebrenitsa Soykırımı'nın baş sorumlularından Ratko Mladiç'in Sırbistan'da düzenlenen resmî törenle gömülmesinin ardından Saraybosna'daki Sırp Büyükelçiliğinde görev yapan iki diplomatı istenmeyen kişi ilan etti. Diplomatlara ülkeyi terk etmeleri için 48 saat süre verildi.
Bosna Hersek Dışişleri Bakanı Elmedin Konakovic, Srebrenitsa Soykırımı'nın baş sorumlularından ve savaş suçundan hüküm giymiş Ratko Mladiç'in Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da resmî törenle toprağa verilmesine tepki olarak yeni diplomatik yaptırımlar açıkladı. Konakovic, 8 Eylül 2026'da Saraybosna'da düzenlediği basın toplantısında, Sırbistan'ın Saraybosna Büyükelçiliğinde görev yapan iki diplomatı “istenmeyen kişi” ilan ettiklerini duyurdu.
1942-1992: Mladiç'in askerî kariyeri
Ratko Mladiç, 1942 yılında Bosna Hersek'in doğusundaki Kalinovik yakınlarında bulunan Bozanovici köyünde dünyaya geldi. Belgrad'da askerî eğitim alan Mladiç, daha sonra Yugoslav Halk Ordusunda (JNA) aktif olarak görev yaptı.
Bosna Hersek'te savaşın başlamasının ardından Mayıs 1992'de yeni kurulan Sırp Cumhuriyeti Ordusunun Genelkurmay Başkanlığı görevine getirilen Mladiç, bu makamı 1996 yılına kadar sürdürdü.
1995-2011: İddianame, kaçış ve yakalanma
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY), Mladiç hakkında ilk iddianameyi 24 Temmuz 1995'te hazırladı. Bosna Hersek'teki savaşın sona ermesinden sonra Sırbistan'a kaçan Mladiç, yaklaşık 16 yıl boyunca saklandı.
Sırbistan makamları uzun süre Mladiç'i bulamadıklarını açıklasa da savaş suçlusunun bazı devlet kurumlarında görev yapan kişiler tarafından yıllarca korunduğu yönündeki iddialar gündeme geldi. Yerel bir televizyon programında yayımlanan görüntüler ise arandığı dönemde Mladiç'in kalabalık ortamlarda insanlarla görüştüğünü, eğlendiğini ve fotoğraf çektirdiğini ortaya koydu.
Mladiç, 26 Mayıs 2011'de Sırbistan'ın Zrenjanin kenti yakınlarındaki Lazarevo köyünde yakalandı. Yakalanmasının ardından 31 Mayıs 2011'de Lahey'e gönderildi.
2012: Lahey'deki yargılama
Ratko Mladiç hakkında Lahey'de görülen dava 16 Mayıs 2012'de başladı. Mladiç, kendisine yöneltilen suçlamaları kabul etmedi.
Mladiç, özellikle Temmuz 1995'te Bosna Hersek'in doğusundaki Srebrenitsa'da 8 bin 372 Boşnak sivilin öldürüldüğü soykırımın başlıca sorumlusu ve azmettiricisi olarak kabul ediliyordu.
27 Ağustos-7 Eylül: Ölümü ve resmî tören
Hollanda'nın Lahey kentinde tutulduğu cezaevinde son dönemde ciddi sağlık sorunları yaşayan Mladiç, 27 Ağustos'ta hayatını kaybetti. Cesedi, 7 Eylül'de Belgrad'da çok sayıda Sırp yetkilinin katıldığı resmî törenle gömüldü.
Sırbistan'ın hüküm giymiş bir savaş suçlusu için resmî cenaze töreni düzenlemesi, Bosna Hersek'te ve bölgedeki çevrelerde tepkiyle karşılandı. Törenin ardından Saraybosna yönetimi, Sırbistan'la diplomatik ilişkileri en düşük seviyeye indirme yönündeki kararlarını uygulamaya başladı.
7-8 Eylül: Diplomatik gerilim tırmandı
Konakovic, 7 Eylül'de yaptığı açıklamada, Mladiç'in Sırbistan'da resmî törenle gömülmesinin ardından bir dizi karar alacaklarını belirtmişti. Bakan, “Eğer yetkim olsaydı, hiç düşünmeden Sırbistan ile tüm diplomatik ilişkileri keserdim ama bu yetkiye sahip değilim. Yapabileceğim şey ise Sırbistan ile diplomatik ilişkileri en düşük seviyede tutmak. Bunun üzerinde yoğun bir şekilde çalışacağım.” ifadelerini kullanmıştı.
8 Eylül'deki basın toplantısında yeni kararı açıklayan Konakovic, Saraybosna'daki Sırp Büyükelçiliğinde görevli askerî ataşe Milan Dulanovic ile Sırbistan Güvenlik Bilgi Ajansı (BIA) Temsilci Danışmanı Darko Maksimovic'i istenmeyen kişi ilan ettiklerini söyledi. İki diplomata Bosna Hersek'ten ayrılmaları için 48 saat süre tanındı.
Konakovic ayrıca Bosna Hersek'in, Karadağ'da imzalanması planlanan “İyi Komşuluk İlişkileri ve Bölgesel İşbirliği Deklarasyonu”na verdiği desteği geri çektiğini açıkladı. Bakan, Sırbistan'ın Mladiç'e yönelik tutumuna ilişkin Avrupa Birliği'nden gelen tepkileri de yetersiz buldu.
AB açıklaması Saraybosna'yı tatmin etmedi
Avrupa Birliği Sözcüsü Paula Pinho, 7 Eylül'de gazetecilerin sorularını yanıtlarken savaş suçlularının yüceltilmesine yer olmadığını vurguladı. Ancak Pinho, cenaze töreninde kullanılan devlet ve askerî nişanlara ilişkin ısrarlı sorular karşısında ayrıntılı bir değerlendirme yapmadı.
Pinho'nun açıklaması Bosna Hersek tarafından yetersiz bulundu. Bosna Hersek Dışişleri Bakanlığı, sözcüye yönelik mesajında “Siz ne söylediğinizin farkında mısınız?” ifadelerini kullandı ve tepkisini şu sözlerle dile getirdi: “Cenazede en ön sırada Sırbistan Hükümeti'nden beş bakan oturuyordu, mahkûm edilmiş bir savaş suçlusuna askeri tören düzenlendi ve cenazesi Sırbistan Hükümeti'ne ait bir uçakla taşındı. Neden korkuyorsunuz? Bunu olduğu gibi adlandırmaktan neden çekiniyorsunuz? Mahkûm edilmiş bir savaş suçlusunun cenazesine ilişkin tutumunuz, tüm Avrupa Birliği için bir utanç kaynağıdır!”
