Haberin öne çıkan noktaları
- İngiltere Başbakanı Andy Burnham, ülkesinin Atlantik ötesi köle ticaretindeki rolü nedeniyle resmi özür dilenmesi taleplerini dinlemeye hazır olduğunu söyledi. Buckingham Sarayı’na yakın kaynaklar, kararın hükümete ait olduğunu belirtirken Kral 3. Charles’ın zirvede geçmişe değinmesi ancak özür dilememesi bekleniyor.
İngiltere’nin Atlantik ötesi köle ticaretindeki tarihsel rolü nedeniyle resmi özür dilemesi yönündeki talepler yeniden gündeme geldi. Başbakan Andy Burnham, özür çağrılarına açık olduğunu açıklarken Buckingham Sarayı’na yakın kaynaklar, böyle bir kararın kraliyetin değil hükümetin yetkisinde olduğunu bildirdi. Kral 3. Charles’ın İngiliz Milletler Topluluğu Hükümet Başkanları Toplantısı’nda (CHOGM) kölelik geçmişine değinmesi, ancak resmi özür açıklamaması bekleniyor.
Özür çağrıları ve tazminat tartışması
Burnham, İngiltere merkezli The Guardian gazetesi için kaleme aldığı yazıda, ülkesinin köle ticaretindeki tarihsel sorumluluğunun kabul edilmesi gerektiğini belirtti. İngiltere’nin hem köleliğin kaldırılması için öncülük edenlere hem de insan ticaretinden kazanç sağlayanlara ev sahipliği yaptığını ifade eden Burnham, Atlantik ötesi köle ticaretini “barbarca” diye nitelendirdi.
Burnham, “Köleliği kaldırma konusunda dünyaya öncülük etmiştik. Bugün de bu liderliği gösterebiliriz. Atlantik köle ticaretinden etkilenenlerle bir diyalog başlatmayı teklif ediyoruz. İngiltere adına resmi bir özür dilenmesi yönündeki çağrıları dinlemek de bu sürecin önemli bir parçasını oluşturacak. Bu tür bir özür talebine de açığım” dedi.
Başbakan, köle ticaretinden zarar gören ülkelere mali tazminat ödenmesi çağrılarına ise karşı çıktı. Tazminatın doğru bir karşılık olmayacağını savunan Burnham, “Farklı bir çağda, başka yasalar altında yaşananlar nedeniyle bunlarda hiçbir etkisi olmayan bugünün Britanyalılarının geçmişin yanlışlarından sorumlu tutulamayacağını düşünüyorum” değerlendirmesinde bulundu.
Kralın konuşmasında kölelik geçmişi
Kral 3. Charles’ın Antigua ve Barbuda’da düzenlenen CHOGM toplantısında yapacağı konuşmada kölelik tarihine değinmesi öngörülüyor. Buckingham Sarayı Sözcüsü, Charles’ın 3 Kasım Salı günü yapacağı konuşmayla ilgili olarak, “Bu ziyarette geçmişin en utanç verici olaylarıyla yüzleşmekten geri durmayacak. Bu nedenle konuşmasında gerçek bir samimiyet ve içten bir üzüntüyle bu konulara yer vereceğini bekleyebilirsiniz” ifadelerini kullandı.
Sözcü, Kral’ın Burnham’ın açıklamalarını değerlendirip değerlendirmeyeceği sorusuna, hükümetin siyasi tutumu hakkında yorum yapmasının uygun olmayacağı yanıtını verdi. Saraya yakın kaynaklar da İngiltere’nin köle ticaretindeki rolü için resmi özür kararı alınmasının Buckingham Sarayı’nın değil, hükümetin sorumluluğunda olduğunu vurguladı.
Karayipler’deki geçmiş ve talepler
Charles, 27 Ekim’de Bahamalar’da yaptığı konuşmada, “Bu adalarda ve ötesinde geçmişte yaşanan büyük acıları ve adaletsizlikleri kabul etmemiz ancak doğru olandır” demişti. Karayipler ziyaretinde Guyana’ya da giden Kral, 1823’teki köle isyanıyla bağlantılı tarihi bir alanı ziyaret etti.
İngiliz kraliyet ailesi, geçmişte köle ticaretine yatırım yaptığı ve bu ticareti desteklediği gerekçesiyle eleştiriliyor. İngiltere’den resmi özür ve tazminat talep edilmesi, özellikle Karayip ülkelerinin uzun süredir gündeme getirdiği konular arasında bulunuyor.
