KISA KISA

Haberin öne çıkan noktaları

  • Çin'de özel sektör imalat üretimi ekimde son altı ayın en hızlı artışını kaydetti; buna karşın ihracat siparişlerinin büyüme hızı üç ayın en düşük seviyesine indi. Resmî PMI verisinin daralmaya işaret etmesi ve üreticilerin güveninin gerilemesi, toparlanmanın gücüne ilişkin soru işaretlerini artırdı.

Çin imalat sanayisinin ekim ayındaki görünümü, üretim faaliyetleri ile talep koşullarının farklı yönlerde ilerlediğini ortaya koydu. Özel sektör araştırmasında üretim artışı altı ayın en hızlı seviyesine ulaşırken, dış pazarlardan gelen siparişlerdeki büyüme yavaşladı. Çin Ulusal İstatistik Bürosunun yayımladığı resmî endeks ise imalat sektöründe daralmaya işaret etti.

31 Ekim'de açıklanan resmî PMI daralmaya işaret etti

Çin Ulusal İstatistik Bürosu, 31 Ekim'de imalat sanayisine ilişkin resmî PMI verisini açıkladı. Endeks, eylüldeki 50,1 seviyesinden ekimde 49,3'e gerileyerek büyüme ile daralmayı ayıran 50 puan eşiğinin altına indi. Böylece resmî gösterge, sektörde faaliyet koşullarının yeniden daraldığını ortaya koydu.

Resmî araştırmanın alt kalemlerinde de düşüş görüldü. Üretim endeksi 51,7'den 49,8'e, yeni siparişler endeksi ise 50,5'ten 49,4'e indi. Zayıflama özellikle orta ve küçük ölçekli işletmelerde belirginleşti: Büyük işletmelerin PMI değeri 50,2 ile büyüme sınırının üzerinde kalırken, orta ölçekli işletmelerde 48,4, küçük işletmelerde 47,5 olarak ölçüldü.

Resmî endeks ile özel sektör araştırmasının farklı sonuçlar vermesinde, iki çalışmanın kapsadığı şirketlerin yapısı ve örneklemleri etkili olabiliyor. Resmî ölçüm büyük ve kamu bağlantılı üreticilere daha geniş yer verirken, özel sektör araştırması daha küçük ve özel mülkiyetli işletmelere ağırlık tanıyor. Buna rağmen her iki veri setinde de talep koşullarının zayıfladığına dair işaretler bulunuyor.

2 Kasım'da açıklanan özel sektör verisi üretim artışını gösterdi

S&P Global tarafından hazırlanan RatingDog özel sektör imalat satın alma yöneticileri endeksi, 2 Kasım Pazartesi günü yayımlandı. PMI, eylüldeki 52,1 düzeyinden ekimde 52,0'ye hafifçe geriledi. Ancak 50 puanın üzerinde kalması, özel sektörde imalat faaliyetlerinin büyümeyi sürdürdüğünü gösterdi. Ekimdeki sonuç, 51,6 seviyesine düşüş bekleyen piyasa tahminlerini de aştı ve üretim faaliyetlerinin beklentilerden güçlü seyrettiğine işaret etti.

Endekste sınırlı gerileme görülmesine karşın, özel sektör üretimi nisandan bu yana en hızlı artışını kaydetti; başka bir ifadeyle üretimdeki yükseliş son altı ayın zirvesine çıktı. Yeni siparişler de büyüme bölgesinde kalmayı sürdürdü. Bu kaleme ilişkin endeks, eylüldeki 53,4 seviyesinden 53,3'e inerek yalnızca sınırlı bir yavaşlama gösterdi.

Üretim artışı alımları ve stokları destekledi

Üretimdeki canlanma, imalatçıların ham madde ve ara malı tedarik faaliyetlerine de yansıdı. Şirketlerin satın alma faaliyetleri şubat ayından bu yana en hızlı yükselişini kaydederken, satın alınan ürün stokları son beş ayın en güçlü artışını gösterdi. Bu tablo, üreticilerin devam eden siparişleri karşılamak için faaliyetlerini ve girdi alımlarını artırdığına işaret etti.

İstihdamdaki toparlanma ise daha ölçülü kaldı. İmalat sektöründeki çalışan sayısı ikinci ay üst üste artmasına rağmen yükseliş düşük seviyede gerçekleşti. Tamamlanmayı bekleyen siparişler de dokuzuncu ayda artışını sürdürdü. Bu durum, üretim hız kazanırken şirketlerin biriken iş yükünü azaltmakta zorlandığını gösterdi.

İhracat siparişlerinde artış hızı üç ayın en düşüğüne indi

Ekim verilerinde öne çıkan gelişmelerden biri, yurt dışından alınan yeni siparişlerde büyümenin yavaşlaması oldu. İhracat siparişleri artmaya devam etti ancak yükselişin hızı son üç ayın en düşük seviyesine indi. Tüketim malları ve ara malı üreten şirketlerin dış siparişlerindeki ivme kaybı bu sonuçta etkili olurken, yatırım malları üreticileri daha güçlü bir performans sergiledi.

Dış talepteki yavaşlama, üreticilerin satış fiyatlarına yönelik kararlarında da kendini gösterdi. Yoğun rekabet karşısında şirketler satışlarını desteklemek için fiyat indirimlerine yöneldi. Eylülde yükselen fabrika çıkış fiyatları ekimde yeniden düşerken, ihracat fiyatları Kasım 2025'ten bu yana ilk kez geriledi.

Satış fiyatlarındaki düşüş, üretim hacmi artsa bile bu yükselişin şirket gelirlerine aynı ölçüde yansımayabileceğine işaret ediyor. Ham madde maliyetleri üzerindeki baskının hafiflemesi üreticilerin fiyatlarını aşağı çekmesine alan açtı. Bununla birlikte rekabetin yoğun seyretmesi, şirketlerin kâr marjları açısından risk oluşturmayı sürdürüyor.

Üreticilerin gelecek dönem güveni dokuz ayın dibinde

Üretim ve yeni siparişler artışını korusa da Çinli imalatçıların geleceğe yönelik değerlendirmeleri zayıfladı. Özel sektör araştırmasında üreticilerin ilerideki üretim koşullarına dair güvenini ölçen gösterge, pozitif bölgede kalmasına rağmen son dokuz ayın en düşük seviyesine geriledi.

Şirketler, faaliyetlerini zorlaştıran etkenler arasında sert rekabeti ve bazı girdi maliyetlerinin yüksek seviyelerde olmasını gösterdi. Dış siparişlerde büyümenin yavaşlaması ve fiyat indirimlerinin sürmesi de önümüzdeki aylarda kârlılık üzerindeki baskıyı artırabilecek unsurlar arasında yer aldı.

Ekim ayı verileri, Çin imalat sanayisinde üretim hacmindeki artışın talep tarafındaki gelişmelerle aynı ölçüde desteklenmediğini gösterdi. Üretimdeki hızlanmaya rağmen ihracat siparişlerinin ivme kaybetmesi, satış fiyatlarının düşmesi ve şirket güveninin gerilemesi toparlanmanın kalıcılığına ilişkin soru işaretlerini artırdı. Sektörün önümüzdeki dönemdeki seyrinde ihracat siparişlerinin yeniden hız kazanıp kazanmayacağı ve fiyat rekabetinin ne ölçüde süreceği belirleyici olacak.