E5 ülkeleri Paris’te Ukrayna desteği ve Avrupa’nın savunmasını masaya yatırdı

Fransa, Almanya, Polonya, İngiltere ve İtalya’nın savunma bakanları, E5 formatındaki toplantı için Fransa’nın başkenti Paris’te bir araya geldi. Görüşmelerde, beşinci yılına girecek Rusya-Ukrayna Savaşı kapsamında Kiev’e sağlanacak destek, Avrupa’nın savunma güvenliği ve Orta Doğu’daki son gelişmeler ele alındı.

Toplantının ardından yayımlanan ortak açıklamada beş ülke, Avrupa’nın kendi güvenliği konusunda daha fazla sorumluluk alması gerektiği yönündeki ortak görüşlerini dile getirdi. Bakanlar, bu hedef doğrultusunda ABD ve diğer müttefiklerle yakın eş güdüm içinde hareket etme kararlılığını da bildirdi.

Avrupa’nın savunma sorumluluğu

Ortak bildiride Fransa, Almanya, İtalya, Polonya ve İngiltere savunma bakanları, Avrupa’nın güvenliğinde daha fazla sorumluluk üstlenmesinin önemine dikkat çekti. Açıklamada bu sürecin, Avrupa ülkelerinin NATO içindeki rolünün güçlendirilmesiyle başlaması gerektiği belirtildi. Bakanlar ayrıca ABD’yi “vazgeçilmez bir müttefik” olarak nitelendirerek bu ortaklığın süreceğini vurguladı.

Toplantı sonrasında düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, E5 ülkelerinin Ukrayna’ya destek konusunda kararlı olduğunu söyledi. Kış mevsimi yaklaşırken Ukrayna’nın askeri kapasitesini hava savunma sistemleri ve çeşitli ekipmanlarla güçlendirmeyi amaçladıklarını kaydetti.

Pistorius, Ukrayna için kış yardım paketlerinin hazırlandığını belirterek ABD’nin de ülkeye malzeme desteği vermesi için çaba gösterdiklerini ifade etti. Bu desteğin özellikle istihbarat ve uydu verilerini de kapsamasını sağlamaya çalıştıklarını aktaran Alman Bakan, E5 ülkelerinin Ukrayna’yla birlikte yeni bir hava savunma sistemi geliştirmek üzere çalıştığını açıkladı. Söz konusu sistemin, Ukraynalıları hava saldırılarına karşı koruyan Patriot ve diğer hava savunma sistemlerine ilave olarak kullanılmasının planlandığını söyledi.

Ukrayna savaşı ve kış tehdidi

Rusya-Ukrayna Savaşı’nı sona erdirmeye dönük girişimlere de değinen Pistorius, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in zaman kazanmaya çalıştığını savundu. Putin’in kimi zaman müzakereye hazır görünerek kendisiyle görüşmek isteyenleri verimsiz temaslara yönlendirdiğini belirten Pistorius, ABD ve Ukrayna’yla yapılan görüşmelerin önemine işaret edenlerin bulunduğunu söyledi. Her görüşme kanalının açık tutulması ve fırsatların değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Alman Savunma Bakanı, bugüne kadarki görüşmelerin Kremlin’in adım atmadığını gösterdiğini öne sürerek Putin’in ateşkes ya da barış istediğine dair hiçbir işaret görmediğini dile getirdi. Pistorius’a göre Rus lider, müzakere görüntüsü verirken zaman kazanmaya çalışıyor.

Pistorius, soğuk kış koşullarında Rusya’nın Ukrayna’nın enerji ve su kaynaklarını hedef alarak halkın yaşam şartlarını daha da ağırlaştıracağını belirtti. Büyük şehirlerde yaşananların giderek artan bir terör niteliği taşıdığını savunan Bakan, Putin’in Ukrayna’daki sivillerin hayatını mümkün olduğunca dayanılmaz hale getirmeyi amaçladığını söyledi. Bu saldırılarla Ukraynalıların direnme iradesinin kırılamayacağını ifade eden Pistorius, Putin’in ve danışmanlarının bunu anlaması gerektiğini kaydetti.

Rusya’nın hedeflerinin Ukrayna’ya yönelik saldırılarla sınırlı olmadığını belirten Pistorius, Moskova’nın kararları durdurup geciktirmek, kurumlara ve hukuk devletine dayalı demokrasilerin değerlerine duyulan güveni zayıflatmak ve müttefikler arasındaki dayanışmayı dağıtmak istediğini söyledi. Putin’in bu amaçlarına ulaşamayacağını savunan Bakan, toplumların beklenenden daha dirençli olduğunu vurguladı.

Pistorius, E5 ülkelerinin savunma bakanları düzeyindeki toplantılarına ek olarak Genelkurmay Başkanlıkları ve Siyasi Direktörler düzeyinde görüşmelerin de yapılacağını açıkladı. Bu toplantıların yıl sonuna kadar Almanya’nın başkenti Berlin’de başlaması planlanıyor.

NATO ve müttefiklerle eş güdüm

Fransa Savunma Bakanı Catherine Vautrin, daha güçlü bir NATO içinde daha güçlü bir Avrupa oluşturmak için çalıştıklarını söyledi. ABD ile yük paylaşımı konusunda tam bir şeffaflık içinde hareket etme kararı aldıklarını belirten Vautrin, somut çalışmaların belirlenmiş bir takvim ve hassas bir yöntem çerçevesinde yürütüleceğini ifade etti. Bir sonraki E5 savunma bakanları toplantısının gelecek yıl mart ayında İtalya’nın başkenti Roma’da düzenleneceğini de duyurdu.

Toplantıya katılan Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, güçlendirilmiş bir NATO bünyesinde daha güçlü bir Avrupa kurabilmek için kuvvetlerin ve savunma kabiliyetlerinin modernleştirilmesi gerektiğini belirtti.

Polonya Savunma Bakan Yardımcısı Pawel Zalewski ise ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını azaltmasına dikkat çekti ve Washington’la uzlaşmaya varılabileceğine inandığını söyledi. Zalewski, sürecin Amerikalılar, Avrupalılar ve Kanadalıların birlikte oluşturacağı düzenlemeler temelinde koordine edilmesi gerektiğini kaydetti. Böylece savunma kabiliyeti veya caydırıcılık alanında boşluk oluşmamasını ve İttifak’ın etkin biçimde işlemeyi sürdürmesini amaçladıklarını belirtti.

İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting, Soğuk Savaş’ın sona ermesinden bu yana görülmeyen ölçekte bir Rus tehdidiyle karşı karşıya olduklarını söyledi. Ukrayna’nın gerektiği sürece yanında duracaklarını belirten Streeting, Rusya’yla savaşmak gibi bir amaçlarının bulunmadığını ve Rus halkına karşı herhangi bir husumet taşımadıklarını ifade etti.