Eğitim-Bir-Sen açıkladı: 30 binden fazla aday kayıt yaptırmadı

(ANKARA) - Eğitim-Bir-Sen, 2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı’nın (YKS) ilk ve ek yerleştirme sonuçlarını değerlendirdiği analizinde, devlet üniversitelerindeki örgün programların kontenjanlarının ilk yerleştirmede yaklaşık yüzde 99 oranında dolduğunu bildirdi. Buna karşın devlet üniversitelerine yerleşen 30 binden fazla adayın kayıt yaptırmadığı belirtildi.

2026 YKS yerleştirmelerinde ne oldu?

Yaklaşık 2 milyon 426 bin adayın başvurduğu 2026 YKS’de devlet üniversitelerinin örgün programlarında doluluk oranı ilk yerleştirme sonunda yüzde 99’a yaklaştı. Ön lisans programlarında kontenjanların neredeyse tamamı dolarken, lisans programlarında 2 bin 255 kontenjan boş kaldı.

Vakıf yükseköğretim kurumlarında ise genel kontenjanların yaklaşık yüzde 80’i doldu. Bu üniversitelerde 35 bin 706 kontenjan ilk yerleştirmenin ardından boş kaldı.

Devlet üniversitelerinin kontenjanları nasıl değişti?

Analizde, devlet üniversitelerinin açık öğretim dışındaki kontenjanlarının 2023’ten 2026’ya kadar yaklaşık 264 bin azaldığı ve 730 bin seviyesine gerilediği aktarıldı. Böylece devlet yükseköğretim kurumlarının toplam kontenjanlarında üç yıl içinde yaklaşık yüzde 36 oranında düşüş yaşandı.

Kontenjanlardaki gerilemenin nedenleri arasında 2024’ten itibaren ikinci öğretim programlarının kapatılması gösterildi. Ayrıca yerleştiği halde üniversiteye kayıt yaptırmayan aday sayısının yüksek olması ve bazı programların mezuniyet sonrasında istihdamla ilişkisinin zayıf kalması da etkili faktörler arasında sıralandı.

Ek yerleştirmede kaç kontenjan kaldı?

17 Eylül’de açıklanan ek yerleştirme kontenjanlarına göre toplam 110 bin kişilik kapasite boş kaldı. Bu sayının yaklaşık 62 binini ön lisans, 48 binini ise lisans programları oluşturdu. Söz konusu toplamın içinde vakıf üniversiteleri ve açık öğretim programları da yer aldı.

Açık öğretim programları dışarıda bırakıldığında, yalnızca devlet üniversitelerinde ek yerleştirmeye kalan kontenjan sayısının yaklaşık 22 bin 500 ön lisans ve 10 bin lisans olmak üzere toplam 32 bin 500 olduğu belirtildi. Eğitim-Bir-Sen, bu tabloyu ilk yerleştirmede devlet üniversitelerine yerleşen 30 binden fazla adayın kayıt yaptırmadığının göstergesi olarak değerlendirdi.

Eğitim-Bir-Sen ne dedi?

Sendika, üniversite kontenjanlarının yalnızca mevcut kapasiteyi doldurma amacıyla belirlenmemesi gerektiğini vurguladı. Açıklamada; iş gücü piyasasının ihtiyaçları, öğrencilerin gerçek tercihleri, üniversitelerin akademik ve fiziki kapasitesi, öğretim elemanı sayısı ile barınma, ulaşım ve beslenme imkanlarının birlikte ele alınması gerektiği ifade edildi.

Eğitim-Bir-Sen, “Yükseköğretimde kontenjanlar; üniversitelerin mevcut taleplerine göre değil, öğrencilerin gerçek tercihleri, programların istihdam kapasitesi, bölgesel ihtiyaçlar, üniversitelerin akademik ve fiziki imkanları ve ülkenin insan kaynağı planlaması esas alınarak belirlenmelidir” değerlendirmesini yaptı.

Şimdi hangi adımlar atılmalı?

Sendika, sürekli boş kalan, adaylar tarafından tercih edilmeyen ya da mezuniyet sonrasında istihdamla bağı zayıf olan programların yeniden incelenmesi gerektiğini bildirdi. Kontenjan planlamasının gerçek öğrenci talebi ve istihdam ihtiyacına dayandırılması çağrısı yapan Eğitim-Bir-Sen, yükseköğretimde kapasite, tercih eğilimleri ve ülkenin insan kaynağı gereksinimlerinin birlikte değerlendirilmesini istedi.