Erdoğan’dan Türk dünyasına birlik çağrısı: Ayrılığa ve ihtilafa yer yok

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Beştepe Millet Sergi Salonu’nda düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Zirvesi Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı’na katıldı. Türk dünyasının ortak geleceğinin ele alındığı zirvede siyasi, ekonomik ve kültürel işbirliğinin geliştirilmesinin önemine değinen Erdoğan, teşkilatın dönem başkanlığının Türkiye’ye geçtiğini duyurdu.

Erdoğan, Türk dünyasında birlik ve dayanışmanın güçlendirilmesi gerektiğini belirterek Türkmenistan’ın teşkilata tam üye olmasını arzuladıklarını ifade etti. Konuşmasında ayrıca Güney Kafkasya’daki barış sürecine, İran’la yaşanan gerilime ve Filistin meselesine ilişkin değerlendirmelerini paylaştı.

Zirvenin teması ve aile fotoğrafı neyi simgeliyor?

Erdoğan, bir gün önce birlikte açılışını yaptıkları Türk Devletleri Teşkilatı Medeniyet Parkı’nın, katılımcıların özel hediyeleriyle aralarındaki yakınlığı daha da güçlendirdiğini söyledi. Zirve kapsamında dün ve bugün verilen aile fotoğraflarının, ortak geçmişe bağlılığın ve geleceği birlikte kurma iradesinin işareti olduğunu dile getirdi.

Zirvenin temasının, merhum Gaspıralı İsmail Bey’in fikirlerinden hareketle “Türk 100 Yılı. Dilde, fikirde, işte birlik” olarak belirlendiğini aktaran Erdoğan, bu kavramların içeriğine de değindi. Dilde birliği ortak mirası yaşatıp geliştirerek birbirini doğrudan anlayabilmek; fikir birliğini müşterek hedeflerde buluşup ortak strateji kurmak; işte birliği ise sözleri eyleme, iradeyi esere ve kararları sonuca dönüştürmek olarak tanımladı.

Türkiye dönem başkanlığında hangi adımları hedefliyor?

Türkiye, zirvede TDT dönem başkanlığını Azerbaycan’dan devraldı. Erdoğan, Azerbaycan’a başkanlık süresince gösterdiği çalışmalar için teşkilat adına teşekkür ve tebriklerini iletti. Türkiye’nin yeni dönemde, TDT’nin bugüne dek oluşturduğu kurumsal birikimi somut kazanımlara dönüştürmeyi amaçladığını belirtti.

Bu çerçevede ortak dilin daha yaygın kullanılması, sporun da içinde bulunduğu kültürel faaliyetlerin desteklenmesi ve üye ülkeler arasındaki seyahatlerin kolaylaştırılması için ilerleme kaydedilmesi gerektiğini söyledi. Türk dünyasının geleceği kurulurken aile kurumunun güçlendirilmesi ve kadınların toplumdaki konumunun desteklenmesinin de öncelikleri arasında bulunduğunu kaydetti. Erdoğan, Aile ve Kadın Konseyi Yüksek Onur Kurulu’nun ilk toplantısının eşi Emine Erdoğan’ın himayesinde yapılmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Türk dünyasında ayrılık ve ihtilaf için ne söyledi?

Erdoğan, Türk dünyasını bir aile olarak nitelendirerek bu birliktelikte ayrılığa, gayrılığa ve ihtilafa yer olmadığını vurguladı. Ülkelerin bir ve beraber olduğunu, kardeşlik bağlarının geçmişten geleceğe süreceğini ifade etti. Aile meclisinin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’yle temaslarını artıracağına inandığını da belirtti.

Türkmenistan’ın teşkilat çalışmalarına sunduğu katkıları takdirle karşıladığını söyleyen Erdoğan, bu ülkeyi en kısa zamanda TDT’de tam üye olarak görme temennisini paylaştı.

Ermenistan, İran ve Filistin konusunda hangi mesajları verdi?

Güney Kafkasya’da barış ve istikrarın tesis edilmesinin bölge ülkelerinin yanı sıra bütün Türk dünyasına yeni imkânlar sunacağını kaydeden Erdoğan, Azerbaycan’ın Ermenistan’la yürüttüğü temaslara desteklerinin devam edeceğini bildirdi. Kalıcı barışın sağlanmasına katkı sunmayı sürdüreceklerini söyledi.

Bölgesel anlaşmazlıkların hiçbir tarafa fayda sağlamadığını belirten Erdoğan, bu sorunların küresel ekonomiyle birlikte ticaret ve enerji piyasalarında da ciddi sonuçlar doğurduğuna dikkati çekti. İran’la son dönemde yeniden yükselen tansiyonun silahlı yöntemlerle değil, diplomasi aracılığıyla düşürülmesini istediklerini ifade etti.

Filistin meselesinin adil biçimde çözüme kavuşturulması için Türk devletlerinin daha fazla çaba göstermesi gerektiğini belirten Erdoğan, Gazze’ye insani yardımların ulaştırılması ve yeniden imar çalışmalarının gecikmeden başlatılması için gerekli katkının verilmesi çağrısında bulundu. Türk devletlerinin, 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen Filistin Devleti’nin hayata geçirilmesine destek vermeyi sürdüreceğini kaydetti.

Ticaret, enerji ve ulaştırmada ortak hedef ne?

Erdoğan, üye ülkelerin geçmişleri ve geleceklerinin, yaşadıkları güçlükler ile elde ettikleri başarıların ortak olduğunu söyledi. Her ülkenin millî hassasiyetlerini gözeterek karşılıklı kazanç anlayışıyla ortak çıkarları büyütmenin önemini vurguladı.

Türk dünyasının doğudan batıya uzanan güçlü bir ticaret, ulaştırma ve enerji merkezine dönüşmesinin mümkün olduğunu dile getiren Erdoğan, Trans-Hazar Doğu-Batı Orta Koridoru’nu geleceğin ticaretine yön verecek stratejik bir güzergâh olarak nitelendirdi.

Dijitalleşme ve güvenlik alanında hangi projeler gündemde?

Türkistan’daki buluşmada da bu konuya dikkat çektiğini hatırlatan Erdoğan, siber güvenliğin kara, hava ve deniz güvenliği kadar önemli olduğunu söyledi. Siber güvenlik ve siber işbirliği mutabakatının kısa sürede imzalanıp uygulamaya alınmasını beklediklerini belirtti.

Uzay alanındaki ortak uydu projesinin hızlandırılmasının öncelikler arasında kalacağını ifade eden Erdoğan, dijital ticaret platformuyla üye ülkelerin pazarlarının tek bir çatı altında buluşturulabileceğini kaydetti. Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil gruplarını kapsayacak büyük Türk dili modelinin geliştirilmesi çalışmalarına bütün üyelerin katkı vermesini beklediklerini de söyledi. Türkiye’nin dönem başkanlığında yapay zekâ ve dijital kalkınma eylem planının sonuç odaklı ve tekrara düşmeyen bir yaklaşımla ilerletileceğini bildirdi.

Antalya’daki zirve ve strateji takvimi nasıl şekillenecek?

Erdoğan, 2027-2031 Stratejisi ile Stratejik Ortaklık Ebedî Dostluk Anlaşması’nın tamamlanmasını önemli gördüklerini belirtti. KOP 31 Liderler Zirvesi’nin 11-12 Kasım tarihlerinde Antalya’da düzenleneceğini hatırlatarak katılımcı liderleri toplantıya davet etti.

TDT’de görev değişimi ve başkanlık sorumluluğu ne anlama geliyor?

Erdoğan, Genel Sekreterlik görevi sona eren Kurbaniç Ömür Aliyev’e 2022’den bu yana teşkilata verdiği hizmetler için teşekkür etti. Yeni Genel Sekreter Mirvokhid Azimov’a da görevinde başarı diledi.

Türkiye’nin devraldığı dönem başkanlığını hem büyük bir sorumluluk hem de değerli bir emanet olarak gördüğünü belirten Erdoğan, bu görevi gereği gibi yerine getirmek için çalışacaklarını ifade ederek konuşmasını teşekkürleriyle tamamladı.