Erhürman'dan Rum yönetimine dönüşümlü başkanlık şartı

KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, katıldığı programda Kıbrıs sorunundaki son gelişmeleri, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis'in önerilerini ve müzakere sürecine ilişkin yaklaşımını değerlendirdi. Erhürman, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in gündeme getirdiği 7 güven artırıcı önlemde ilerleme beklediklerini, ancak bu konular sonuçlanmadan Hristodulidis'in 19 yeni öneriyi gündeme getirdiğini belirtti.

Rum liderin yeni önerilerinin mevcut 7 maddeyi kapsamadığını vurgulayan Erhürman, “Sanki o 7 madde yokmuş gibi. O, 7 madde dahil değil bu 19'a. Yani 7 orada duruyor” dedi. Hristodulidis'in önerileri yazılı olarak iletmediğini kaydeden Erhürman, “Vallahi aldık notları ama hiç 19'a ulaşamadık. Saydık saydık 19'a ulaşamadık” ifadelerini kullandı.

Erhürman, yeni önerilerin ele alınmasına karşı olmadığını, ancak öncelikle hâlihazırdaki güven artırıcı önlemler konusunda somut sonuç alınması gerektiğini söyledi. Rum tarafının bu başlıkta gerekli iradeyi göstermediğini dile getirdi.

Kapalı Maraş ve Mağusa Limanı için ne önerildi?

Hristodulidis'in Kapalı Maraş'ın BM yönetimine devredilmesi ve Mağusa Limanı'nın Avrupa Birliği (AB) gözetiminde doğrudan ticarete açılması yönündeki teklifini değerlendiren Erhürman, benzer bir önerinin 2006'da da gündeme geldiğini hatırlattı. Mağusa Limanı'nın zaten açık olduğunu belirten Erhürman, limanın AB gözetimine alınmasının doğrudan ticaretin başlayacağı anlamına gelmediğine işaret etti.

Kapalı Maraş'ın kapsamlı çözüm sürecinin parçası olduğunu söyleyen Erhürman, konunun BM çerçevesinde görüşülmesi gerektiğini kaydetti. Tarafların geçiş kapıları gibi daha sınırlı başlıklarda bile uzlaşamadığını belirten Erhürman, Maraş meselesinin mülkiyet, yönetim ve güvenlik boyutları nedeniyle çok daha karmaşık olduğunu vurguladı.

New York'taki üçlü görüşme neden yapılmadı?

New York'ta üçlü görüşme gerçekleştirilmemesinin nedenlerine de değinen Erhürman, BM Genel Sekreteri Guterres'in Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin aracılığıyla Rum tarafına bir mesaj ilettiğini söyledi. Erhürman, iki ya da üç somut konuda anlaşma olasılığı bulunması durumunda görüşmeye katılmaya hazır olduğunu bildirdiğini, ancak bu öneriye olumlu yanıt gelmediğini aktardı.

Yalnızca bir toplantı yapılmasının başarı olarak gösterilemeyeceğini belirten Erhürman, müzakerelerin sonuç üretmesi gerektiğini ifade etti. Hristodulidis'in dönüşümlü başkanlığı ilkesel olarak ve başka konulara bağlamaksızın kabul etmesi durumunda BM Genel Sekreteri huzurunda yapılacak üçlü görüşmeye katılabileceğini söyleyen Erhürman, “Dönüşümlü başkanlığı şartsız kabul etsin, hemen gelirim” dedi.

Dönüşümlü başkanlık konusunda Erhürman ne dedi?

Bu mesajı Holguin aracılığıyla Rum tarafına ilettiğini belirten Erhürman, yanıt alamadığını açıkladı. Siyasi eşitliğin pazarlık konusu yapılamayacağını söyleyen Erhürman, dönüşümlü başkanlığın güvenlik ve garantilerle ilişkilendirilmesini doğru bulmadığını kaydetti.

Erhürman müzakerelerden nasıl bir sonuç bekliyor?

Müzakere sürecinde yalnızca yeniden masaya oturmanın değil, sonuç elde etmenin önemine dikkati çeken Erhürman, “Ben göstermelik toplantı istemiyorum. Fotoğraf toplantısı istemiyorum. Ben iş yapmak istiyorum” ifadelerini kullandı. Kıbrıs Türk halkının yeni bir hayal kırıklığı yaşamaması gerektiğini vurgulayan Erhürman, “Ben çözüm olsun diye müzakere yaparım. Müzakere olsun diye müzakere yapmam” dedi.

Erhürman, güven artırıcı önlemlerde somut ilerleme kaydedilmesini ve müzakerelerin yöntemine ilişkin 4 maddelik yaklaşımının netleştirilmesini önemli gördüğünü belirtti. Çözüm çabalarının sabırla, kararlılıkla ve sonuç odaklı biçimde sürdürüleceğini kaydetti.