Gazeteci sayısı 2035'e kadar yarıya inebilir: Medya için kritik senaryolar

Google’ın algoritma değişiklikleri 2025’in başında çok sayıda haber sitesinin okur trafiğini sert biçimde düşürdü. Bazı siteler trafiğinin yüzde 98’ini kısa sürede kaybederken, Google gelirlerine büyük ölçüde bağlı bağımsız medya kuruluşlarının haberleri arama sonuçlarında alt sıralara geriledi ve okurların karşısına daha az çıkmaya başladı.

Türkiye’de de haber sitelerinin okur trafiğini sağlayan başlıca kanallar arasında Google Keşfet ve Google Haberler bulunuyor. Google’ın algoritmasındaki değişikliklerin ardından birbirini tetikleyen ve ciddi boyutlara ulaşan gelir kayıpları yaşayan Gazete Duvar, 12 Mart 2025’te yayın hayatını sonlandırdı. Ertesi gün, Diken’in de aralarında olduğu sekiz medya kuruluşu Google’ın uygulamalarını protesto etti.

2025’teki gelişmelerin ardından riskler büyüyor

Medya sektörü üzerindeki baskı Google’la sınırlı değil. Siyasetin etkisi, sosyal medya platformlarının gücü ve yapay zekâ tarafından oluşturulan özetler, dünya genelinde haberciliğin koşullarını değiştirmeyi sürdürüyor. Almanya’daki kamu yayın kuruluşları ARD, ZDF ve Deutschlandradio için yürütülen araştırma, bu eğilimlerin gelecekte medya sektörü ve gazetecilik üzerinde yaratabileceği sonuçlara ilişkin dört ayrı senaryo ortaya koydu.

2035’e uzanan dört senaryo

Köln Teknik Üniversitesi’nden medya araştırmacısı Christian Zabel ile Estonya’daki Tallinn Üniversitesi’nden Ulrike Rohn’un hazırladığı raporda, profesyonel gazeteci sayısının 2035’e kadar yüzde 12 ila 50 arasında azalabileceği öngörülüyor. Senaryolara göre yerli medya kuruluşlarının toplam medya tüketimindeki payı da yüzde 18 ila 47 düşebilir.

Medya şirketlerinin reklam ve içerik gelirleri bakımından görünüm, en iyimser ihtimalde dahi kayıp öngörüyor: Bu senaryoda gelirlerin yüzde 10 azalması bekleniyor. En olumsuz tabloda ise düşüş yüzde 43’e kadar çıkabiliyor.

Haberlerin kullanıcıya ulaşmasında teknoloji şirketleri belirleyici olabilir

Raporda Meta, Alphabet, Microsoft ve X gibi büyük teknoloji şirketlerinin yanı sıra yapay zekâ geliştiricilerinin de haber tüketimindeki ağırlığının artabileceği belirtiliyor. Kullanıcıların hangi haberi, videoyu veya başka bir içeriği göreceğine bu şirketlerin kararları daha fazla yön verebilir. Böyle bir durumda platformların öne çıkardığı içeriklerin kullanıcılara ulaşması kolaylaşırken, gösterilmeyen haberleri internetin geniş bilgi havuzunda bulmak zorlaşabilir.

Bu dönüşüm, gazete, televizyon ve diğer medya kuruluşlarının kendi kitlelerine doğrudan ulaşmasını ve içeriklerinden gelir sağlamasını da güçleştirebilir. Araştırmacılar, büyük platformların etkisinin daha da artmasını engellemek için politika yapıcıların gerekli adımları atması gerektiğini vurguluyor.