Gazze’de ağır bilanço: 10 binden fazla çocuk uzuv kaybı yaşadı

Gazze Şeridi’nde İsrail’in saldırıları nedeniyle can kayıpları, yaralanmalar, zorla alıkonulmalar ve ağır insani sorunlar devam ediyor. Merkezi Cenevre’de bulunan Avrupa-Akdeniz İnsan Hakları İzleme Örgütü (Euro-Med), İsrail’in Ekim 2023’te başlayan saldırılarının üç yıllık sonuçlarına ilişkin kapsamlı bir açıklama yayımladı. Örgüt, 10 Ekim 2025’te ateşkes ilan edilmiş olmasına karşın İsrail’in Gazze’de farklı yöntemlerle “soykırım işlemeyi sürdürdüğünü” belirtti.

Can kayıpları ve kalıcı yaralanmalar

Euro-Med’in değerlendirmesine göre nüfusu yaklaşık 2,4 milyon olan Gazze Şeridi’ndeki Filistinlilerin yüzde 13’ü öldürüldü, yaralandı, kayboldu veya alıkonuldu. Toplam mağdurların yüzde 30’unu çocuklar, yüzde 20’sini ise kadınlar oluşturdu. Hayatını kaybedenlerin her 10’undan 9’unun sivil olduğu kaydedildi.

Filistin Sağlık Bakanlığının verilerine göre İsrail saldırılarında 74 bin 382 Filistinli yaşamını yitirdi, 175 bin 416 kişi de yaralandı. Euro-Med, yaralıların önemli bir bölümünün uzuvlarını kaybettiğini ya da kalıcı engellilikle karşı karşıya kaldığını açıkladı. Örgüt, uzuv kaybı yaşayan çocukların sayısının 10 bini aştığını bildirdi.

Açıklamada, aralarında 21 bin çocuğun da bulunduğu 40 bin kişinin kalıcı engellilikle yaşamak zorunda kalacağı veya uzun süreli rehabilitasyon hizmetine ihtiyaç duyacağı belirtildi. İsrail’in saldırıları sırasında 12 bin Filistinlinin alıkonulduğu aktarıldı. Euro-Med’in daha önce serbest bırakılan 100 Filistinli eski tutukluyla yaptığı görüşmeler sonucunda, İsrail hapishaneleri ve gözaltı merkezlerinde yaşandığı belirtilen işkence, insanlık dışı ve aşağılayıcı muamelenin 42 farklı türü belgelendi.

Belgelendiği ifade edilen uygulamalar arasında tecavüz, tutukluların üzerine tükürülmesi veya idrar yapılması, çıplak arama, cinsel saldırı, elektrik şoku ve işkence sırasında kasten öldürme yer aldı.

İnsani kriz ve çevresel tahribat

Euro-Med, Gazze Şeridi’nde yaşayan nüfusun tamamının psikolojik travma geçirdiğini ve bu travmanın büyük bölümünde uzun vadeli etkiler bırakmasının beklendiğini bildirdi. Açıklamada, Gazze’deki herkesin akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya olduğu belirtildi. Hükümet raporlarının ise İsrail’in ateşkese rağmen bölgeyi kuşatma altında tutmayı ve halkı aç bırakmayı sürdürdüğünü ortaya koyduğu ifade edildi.

İsrail’in su altyapısında yol açtığı geniş çaplı yıkımın, kişi başına düşen günlük su miktarını yüzde 98 oranında azalttığı vurgulandı. Çevresel zarara ilişkin verilerde ise 3 milyon ağacın, 85 bin dönüm meyve bahçesinin ve 8 bin 700 tarımsal su kuyusunun tahrip edildiği kaydedildi.

Ateşkes ihlalleri ve yeniden inşa ihtiyacı

Gazze’de saldırıların üçüncü yılı, ateşkes kararının ilan edilmesinin üzerinden bir yıl geçmesiyle aynı döneme denk geldi. Gazze’deki Hükümetin Medya Ofisi tarafından yapılan açıklamaya göre İsrail, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana 5 bin 474 ihlalde bulundu. Açıklamada, kuşatma ve aç bırakma politikasının sürdüğü, ayrıca 203 Filistinlinin alıkonulduğu bildirildi.

İsrail saldırılarının Gazze’deki sivil altyapının yüzde 90’ında yıkıma neden olduğu belirtildi. Uluslararası bir raporda, bölgenin toparlanması ve yeniden inşa edilmesi için yaklaşık 71,4 milyar dolara ihtiyaç duyulacağı tahmin edildi.