Haberin öne çıkan noktaları
- Göreme Açık Hava Müzesi girişinde çöken peribacasından kopan kayalar 3 kişinin ölümüne, 5 kişinin yaralanmasına yol açtı. Sismolog Dr. Ramazan Demirtaş, Kapadokya'daki benzer risklere karşı acil önlem çağrısı yaptı.
Nevşehir'deki Kapadokya Göreme Açık Hava Müzesi'nin girişinde dün bir peribacası çöktü. Yapıdan kopan kayaların altında kalan 3 kişi yaşamını yitirirken, 5 kişi de yaralandı.
Facianın ardından benzer risklere dikkat çekildi
Olayın ardından Cumhuriyet'e konuşan Sismolog Dr. Ramazan Demirtaş, tehlikenin yalnızca çöken peribacasıyla sınırlı olmadığını belirtti. Demirtaş, bölgede başka peribacalarının da benzer riskler taşıdığını vurgulayarak “Bu olaydan ders çıkarılmalı” dedi.
Demirtaş, yağışların yanı sıra kaya kütlelerindeki kırık ve çatlakların, donma-çözülme süreçlerinin ve insan müdahalelerinin de çökme tehlikesinde etkili olabileceğini kaydetti. Peribacalarını oluşturan aşınma süreçlerinin kaya kütlelerini zayıflatabildiğini belirten uzman, bölgesel tektonik hareketlerin meydana getirdiği çatlakların da dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
Yağış ve donma-çözülme kaya bloklarını etkiliyor
Yağmur suyunun kaya kütlelerindeki çatlaklara sızması, suyun donup yeniden çözülmesiyle bu açıklıkların genişlemesine neden olabiliyor. Süreç içinde bloklar birbirinden ayrılmaya daha elverişli hale gelirken kayma, kopma, devrilme ve düşme gibi kütle hareketleri ortaya çıkabiliyor. Demirtaş, son yağışlarla birlikte zayıflamış kaya bloklarının kırık ve çatlaklar boyunca hareket edebildiğine dikkat çekti.
Kaya yapısının zayıflamasında doğal aşınmanın yanı sıra insan faaliyetlerinin de rolü bulunuyor. Demirtaş, kayaların içine mağara oyulmasının kütleleri güçsüzleştirebildiğini belirtti. Ayrıca kırık ve çatlakların suyla dolmasını önlemek için çevre drenajının sağlanmasının önemini vurguladı; suyu uzaklaştıracak yeterli düzenlemelerin yapılmamasının kaya kütlelerini zayıflatan etkenlerden biri olduğunu söyledi.
Riskli peribacalarına karşı önlem çağrısı
Kapadokya'da benzer olayların tekrarlanabileceği uyarısında bulunan Demirtaş, “Kapadokya bölgesinde, Göreme Açık Hava Müzesi girişindeki peribacası kütle hareketi olayına benzer çok sayıda riskli peribacaları bulunmaktadır” dedi. Bu uyarı, ziyaret alanlarındaki kaya güvenliğinin incelenmesi ve gerekli önlemlerin alınmasının önemini yeniden gündeme getirdi.
Demirtaş, deprem etkisinin bulunduğu ve bulunmadığı koşulların birlikte değerlendirildiği kaya ıslahı projelerinin hazırlanması gerektiğini belirtti. Kaya bloklarının desteklenmesi, tel kafes ve koruyucu çit uygulamalarına başvurulması, ihtiyaç duyulan noktalarda mühendislik çalışmalarının yapılması önerileri arasında yer aldı. Çevre drenajının özellikle önem taşıdığını yineleyen Demirtaş, gerekli önlemlerin ivedilikle hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
