Grönland seçiminde yavaş bağımsızlık yanlısı Demokraatit birinci oldu

Grönland’da 11 Mart Salı günü düzenlenen genel seçimde, Danimarka’dan bağımsızlık konusunda temkinli ve aşamalı bir yaklaşımı savunan muhalefet partisi Demokraatit sandıktan birinci çıktı. Seçim, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ın ABD kontrolünde olması gerektiği yönündeki açıklamalarının gündemde olduğu bir dönemde yapıldı.

Demokraatit, 2021 seçiminde yüzde 9,1 olan oy oranını bu kez yüzde 29,9’a yükseltti. Hızlı bağımsızlıktan yana olan muhalefet partisi Naleraq ise yüzde 24,5 oyla ikinci sırada yer aldı.

Demokraatit lideri Jens-Frederik Nielsen, seçim zaferinin ardından yaptığı açıklamada halkın değişim istediğini belirterek, refahı finanse edecek daha fazla iş olanağına ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Daha önce sanayi ve maden bakanlığı görevini yürüten Nielsen, başkent Nuuk’ta gazetecilere yaptığı değerlendirmede, “Yarın bağımsızlık istemiyoruz. İyi bir temel istiyoruz” dedi. Nielsen’in hükümet kurabilmek için diğer partilerle koalisyon görüşmeleri yürütmesi bekleniyor.

İktidar ortaklarının oy oranı yüzde 36’ya indi

Danimarka’dan bağımsızlığa zamana yayılan bir süreçle ulaşılmasını savunan iktidardaki Inuit Ataqatigiit ile koalisyon ortağı Siumut, seçimde birlikte yüzde 36 oy aldı. İki partinin 2021’deki genel seçimde elde ettiği toplam oy oranı yüzde 66,1 düzeyindeydi.

Inuit Ataqatigiit lideri ve Başbakan Mute Egede, Facebook üzerinden yaptığı açıklamada seçim sonuçlarına saygı duyduklarını bildirdi. Egede, koalisyon görüşmelerinde sunulacak her türlü öneriyi değerlendirmeye açık olduklarını da ifade etti.

Bağımsızlık yanlısı Naleraq’ın adayı Qupanuk Olsen de seçim sonrasında yaptığı açıklamada, Grönland halkının kısa süre içinde kimliğine ve kendi diline daha fazla dayanan bir yaşam kuracağına inandığını söyledi. Olsen, düzenlemelerin Danimarka’ya değil Grönland halkının kendisine dayanması gerektiğini savundu.

Grönland, 1953’ten bu yana Danimarka toprağı statüsünde. Yüzölçümü Teksas’ın yaklaşık üç katı olan adada 57 bin kişi yaşıyor. Grönland meclisinin 1979’da kurulmasıyla ada kısmi özerklik elde etti; buna karşın dışişleri, savunma ve para politikalarının kontrolü Kopenhag’da kaldı. Danimarka, Grönland ekonomisine yılda 1 milyar doların altında katkı sağlıyor.

2009’da yapılan referandumun ardından Grönland’ın özerkliği genişletildi ve ada, referandum yoluyla tam bağımsızlık ilan etme hakkı da kazandı. Ancak Danimarka’nın ekonomik desteği olmadan yaşam standartlarının gerileyebileceğine ilişkin kaygılar, bağımsızlığa geçişin önündeki önemli etkenlerden biri oldu. Grönland, yüksek teknoloji sektöründe kullanılan nadir toprak mineralleri de dahil olmak üzere doğal kaynaklara sahip.

Ocak ayında yapılan bir ankette, Grönland’da yaşayanların çoğunluğunun bağımsızlığı desteklediği görüldü. Bununla birlikte katılımcılar, bağımsızlığın ne zaman gerçekleşmesi gerektiği ve yaşam standartlarına olası etkileri konusunda farklı görüşler taşıyordu. Adanın altı büyük siyasi partisinin tamamı bağımsızlık fikrini desteklese de sürecin yöntemi ve zamanlaması konusunda aralarında görüş ayrılıkları bulunuyor.