Hanehalkının enflasyon beklentisi 17 ay sonra ilk kez yükseldi

Koç Üniversitesi’nin Hanehalkı Enflasyon Beklenti Anketi’nin Eylül 2026 sonuçları, vatandaşların fiyat artışlarına ilişkin öngörülerinde yükselişe işaret etti. Katılımcıların gelecek 12 aya yönelik ortalama enflasyon beklentisi, bir önceki aya göre 3 puan artarak yüzde 44’ten yüzde 47’ye çıktı. Böylece beklentiler Nisan 2025’ten bu yana ilk kez yükseldi. Araştırmada bu artış, incelenen dönem içindeki en yüksek aylık yükseliş olarak kaydedildi.

18-24 Eylül tarihleri arasında 2 bin 728 kişinin katılımıyla yapılan ankette, geride kalan 12 aya ilişkin enflasyon hissiyatı da arttı. Katılımcıların geçmiş dönemdeki fiyat artışlarına dair değerlendirmesi yüzde 53’ten yüzde 55’e yükseldi. Araştırma, enflasyon beklentilerinin yanı sıra döviz kuru öngörülerini ve tasarruf araçlarına yönelik tercihleri de ortaya koydu.

Beklentiler ve piyasa gelişmeleri

Ankette enflasyon beklentilerindeki artışın, sermaye piyasalarında yaşanan gelişmelerle bağlantılı olabileceği değerlendirildi. Bazı yatırım fonları için tasfiye süreçlerinin başladığı ve piyasalarda dalgalanmaların görüldüğü dönemin hemen ardından gerçekleştirilen araştırmada, bu gelişmelerin vatandaşların ekonomiye ilişkin kaygılarını artırmış olabileceğine dikkat çekildi.

Değerlendirmede, beklentilerdeki yükselişin mevcut fiyatlardaki değişimlerden çok geleceğe yönelik belirsizliklerle ilişkili olabileceği belirtildi. Bununla birlikte, eldeki verilerin piyasa gelişmeleri ile enflasyon beklentileri arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi kurmaya yeterli olmadığı da vurgulandı.

Döviz kuru tahminleri de yukarı yönlü hareket etti. Katılımcıların 12 ay sonrasına ilişkin ortalama dolar/TL beklentisi, ağustostaki 62,1 lira düzeyinden eylülde 63,75 liraya yükseldi. Dolar kurunun 80 lira ya da daha yüksek olacağını öngören katılımcıların ortalama enflasyon beklentisi de aynı dönemde yüzde 50’den yüzde 55’e çıktı.

Tasarruf tercihlerindeki değişim

Vatandaşların birikimlerini değerlendirmek için seçtiği araçlarda eylül ayında farklı yönlerde değişimler görüldü. Yatırım fonlarını tercih etme eğilimi ağustostaki yüzde 28 düzeyinden 7 puan düşerek yüzde 21’e indi. Bu gerileme, ankette değerlendirilen tasarruf araçları içindeki en belirgin değişim oldu. Buna karşılık geleneksel yatırım seçeneklerine yönelik ilgi arttı.

Altını tercih edenlerin oranı yüzde 47’den yüzde 49’a, vadeli TL mevduatı seçenlerin oranı yüzde 36’dan yüzde 38’e yükseldi. Döviz almayı planlayanların payı yüzde 24’ten yüzde 28’e çıkarken vadeli döviz mevduatına yönelenlerin oranı da yüzde 15’ten yüzde 19’a ulaştı. Bireysel Emeklilik Sistemi’ni (BES) tercih edenlerin oranında da artış kaydedildi; bu oran yüzde 23’ten yüzde 27’ye yükseldi.

Borsaya yatırım yapma eğilimi ise yüzde 25’ten yüzde 24’e geriledi. Kripto para tercih edenlerin oranı da yüzde 15’ten yüzde 14’e düştü. Tasarruf etmeyi düşünmediğini belirten katılımcıların payı yüzde 13 seviyesinde kaldı ve önceki aya göre değişmedi.

Yaş, gelir ve güven farkı

Yaş gruplarının enflasyon beklentileri incelendiğinde en belirgin artış 30-49 yaş aralığında görüldü. Bu gruptaki katılımcıların gelecek 12 aya yönelik beklentisi yüzde 44’ten yüzde 49’a çıktı. 18-29 yaş grubunda oran yüzde 40’tan yüzde 41’e, 50 yaş ve üzerindekilerde ise yüzde 46’dan yüzde 48’e yükseldi. Önceki aylarda en yüksek beklentiye sahip olan 50 yaş ve üzeri grubun yerini böylece 30-49 yaş aralığındaki katılımcılar aldı.

Gelir düzeyine göre yapılan karşılaştırmada da beklentiler farklılaştı. En yüksek ortalama, yüzde 49 ile yüksek gelir grubunda ölçüldü. Orta gelir grubundaki katılımcıların beklentisi yüzde 47, düşük gelir grubundakilerin beklentisi ise yüzde 46 oldu. Araştırmada, yüksek gelirli hanelerin hizmet sektöründeki fiyat artışlarından daha fazla etkilenmesinin gruplar arasındaki farkta rol oynayabileceği değerlendirildi.

Ekonomi politikalarına duyulan güven ile enflasyon beklentileri arasındaki ilişki de ankette ele alındı. Politikalara güvendiğini belirtenlerin ortalama beklentisi yüzde 42 olurken, kesinlikle güvenmediğini söyleyenlerde bu oran yüzde 51 olarak ölçüldü. Her iki grupta da beklentiler ağustos ayına kıyasla 4’er puan arttı. Ekonomi politikalarına kesinlikle güvenmediğini ifade edenler, ankete katılanların yaklaşık yüzde 45’ini oluşturdu.

Uzun vadeli öngörülerde de değişim kaydedildi. Önümüzdeki üç yıl boyunca yıllık ortalama enflasyonun yüzde 40’ın altında kalacağını düşünenlerin toplam oranı yüzde 62’den yüzde 57’ye indi. Aynı dönem için enflasyonun yüzde 60’ın üzerine çıkacağını öngörenlerin oranı ise yüzde 16’dan yüzde 18’e yükseldi.