IKEA İngiltere’de İkinci El Pazaryerini Açtı: Hızlı Mobilya Modeline Yeni Hamle

IKEA, Birleşik Krallık’ta müşterilerin kullanılmış mobilyaları doğrudan birbirlerine satıp satın alabileceği yeni bir ikinci el pazaryerini hizmete açtı. Şirketin son basın açıklamasında sürdürülebilirlik konusuna yer verilmezken, platform müşterilere daha önce kullanılmış IKEA ürünlerine ulaşmak ve ihtiyaç duymadıkları eşyaları elden çıkarmak için yeni bir seçenek sunuyor.

İsveç ve İspanya’da daha önce kullanılmaya başlanan uygulama, IKEA’nın 2021 yılında hayata geçirdiği Buyback & Resell hizmetinin devamı olarak konumlanıyor. Söz konusu hizmette müşteriler, uygun durumdaki ürünlerini IKEA’ya geri satarak karşılığında mağaza kredisi alabiliyordu. Yeni sistem ise bu modelden farklı olarak satıcı ile alıcı arasında doğrudan, yani eşler arası işlemlere imkan tanıyor.

Platform üzerinden satış yapanlar, ikinci el mobilyalarının bedelini nakit olarak alabilecek. Bunun yerine dijital IKEA iade kartını seçen müşterilere ise satış tutarının üzerine yüzde 15 ek değer yüklenecek.

Platformda hangi ürünler satılabilecek?

Müşteriler, IKEA’nın halen satışta olan ya da geçmişte satışa sunduğu ev döşeme ürünlerini pazaryerinde listeleyebilecek. Ancak yataklar, beyaz eşyalar ve gıda ürünleri kapsam dışında tutuluyor. Üzerinde değişiklik yapılmış ürünler, geri çağrılmış ürünler ve IKEA tarafından üretilmeyen mobilyalar da platformda kabul edilmeyecek.

İlan oluşturmak isteyen satıcılar, uygun ürünü platform üzerinden taratabilecek. Sistem, ürüne ilişkin önerilen fiyatı belirlemenin yanı sıra profesyonel ürün görselleri ve doğru ölçüler sağlayarak ilan hazırlama sürecini kolaylaştıracak. Böylece artık kullanmadıkları IKEA mobilyalarını yeni sahipleriyle buluşturmak isteyen müşterilerin daha hızlı işlem yapması hedefleniyor.

İlanlarda ürün açıklamalarına ek olarak montaj talimatları ve bakım bilgileri de yer alacak. Bu ayrıntılar, potansiyel alıcıların satıcıyla iletişime geçmeden önce ürünün özellikleri ve kullanım koşulları hakkında bilgi edinmesini sağlayacak.

IKEA’nın yeni adımı, Birleşik Krallık’ta yetişkinlerin dörtte birinden fazlasının, kişisel bir geçmişe veya hikâyeye sahip ürünleri kendileri açısından daha cazip bulduğunu ortaya koyan şirket araştırmasının ardından geldi. Araştırma, ikinci el mobilyaların yalnızca fiyat avantajıyla değil, taşıdığı kişisel anlamla da tercih edildiğine işaret etti.

Birleşik Krallık’ta tüketicilerin yüzde 63’ü geçen yıl yeniden satış platformlarından ürün satın aldı. Bu oran, 2024’e kıyasla yüzde 51’lik artışa karşılık geliyor. Katılımcıların yüzde 52’si son 12 ay içinde internet üzerinden en az bir ürün sattığını belirtirken, yüzde 60’ı ikinci el alışverişin bütçelerini daha rahat kullanmalarına yardımcı olduğunu ifade etti.

IKEA Birleşik Krallık ve İrlanda Sürdürülebilirlik Yöneticisi Greg Lucas, “Evlerin döşenme biçimi değişti” dedi. Lucas, müşterilerin taşınma, yeniden dekorasyon veya belirli bir mobilya parçasını arama gibi farklı ihtiyaçlarla hareket ettiğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı: “İster taşınıyor, ister yeniden dekore ediyor ya da belirli bir parça arıyor olsunlar, giderek daha fazla müşteri yeni ürünlerin yanında ikinci el mobilyaları da değerlendiriyor ve kendilerine kişisel gelen bir ev yaratmaya yardımcı olacak parçaları aktif biçimde arıyor.”

Yeni pazaryeri, IKEA’nın yaşam maliyeti krizinin sürdüğü dönemde uygun fiyatlı ürünleri daha ulaşılabilir hale getirme hedefinin bir parçası olarak sunuluyor. Platformdaki ürünlerin fiyatı, benzer yeni IKEA ürünlerine göre ortalama yüzde 60 daha düşük olacak.

İkinci el mobilya kullanımının çevresel açıdan da avantajları bulunuyor. Hacimli eşyaların çöplüklere gönderilmesini önlemek, yeni üretimden kaynaklanan emisyonları azaltabiliyor. Kullanıcıların yeni ürünler yerine önceden kullanılmış mobilyaları tercih etmesi, bakir kaynaklara yönelik talebi düşürerek ormanlar gibi ekosistemlerin korunmasına katkı sağlayabiliyor.

Buna karşın IKEA, her yıl yaklaşık 2.000 yeni ürünü piyasaya sunması nedeniyle sıklıkla “hızlı mobilya” markası olarak nitelendiriliyor ve çevrecilerin sert eleştirileriyle karşılaşıyor. Şirketin ikinci el pazarını büyütme girişimi, yeni ürün üretimine dayalı iş modelinden vazgeçmeden döngüsel tüketim alanında genişleme çabası olarak değerlendiriliyor.

IKEA’nın en büyük perakendecisi olan Ingka Group’un bir sözcüsü, ikinci el pazaryerinin yeni ürün satışlarının yerine geçmekten çok mevcut ürün teklifini tamamlayan bir hizmet olduğunu söyledi. Sözcü, “İnsanların evleri, ihtiyaçları ve bütçeleri değişiyor. Bazen yeni ürünleri seçiyorlar, bazen de ikinci el bir ürün onlar için daha uygun oluyor” ifadelerini kullandı.

Ingka Group temsilcisinin aktardığı bilgilere göre IKEA ürünleri, farklı platformlar üzerinden Avrupa’daki ikinci el mobilya pazarının yüzde 9’unu oluşturuyor. Şirketin yeni uygulamayla bu alandaki payını büyütmek istediği, ancak bunu “hızlı mobilya” modelini tamamen terk etmeden yapmayı planladığı görülüyor.

Greenpeace’in 2024 yılında yürüttüğü soruşturma ise IKEA için üretim yapan imalatçıların, Avrupa’da kalan son kadim ormanlardan bazılarından odun tedarik ettiğini ortaya koydu. Soruşturmada, Romanya Karpatları’ndaki Natura 2000 koruma alanlarının da bu tedarik zinciriyle bağlantılı olduğu belirtildi.

IKEA, soruşturmanın ardından ürünlerinin ve operasyonlarının ormansızlaşmaya ya da ormanların bozulmasına katkıda bulunmasını engelleyen sorumlu tedarik uygulamalarına “bağlı kalmaya” devam ettiğini açıklamıştı.

Şirketin iklim ve kaynak kullanımına ilişkin hedefleri arasında, 2030 yılına kadar tüm değer zincirindeki mutlak sera gazı emisyonlarını 2016 seviyesine göre yarıya indirmek bulunuyor. IKEA aynı tarihe kadar yalnızca yenilenebilir ve geri dönüştürülmüş malzemeler kullanmayı, operasyonlarında ise yüzde 100 yenilenebilir elektriğe geçmeyi ve enerji verimliliğini artırmayı amaçlıyor.