İngiltere, Batı Şeria’daki İsrail Yerleşim Ürünlerine Ambargo Hazırlığında

İngiltere’nin, işgal altındaki Batı Şeria’da bulunan İsrail yerleşimlerinde üretilen malların ithalatına yönelik ticaret ambargosu uygulamaya hazırlanıyor. Dışişleri Bakanı Ed Miliband’in yaptırımların ayrıntılarını ilerleyen saatlerde parlamentoda açıklaması bekleniyor.

Kararın ABD tarafından eleştirilmesi muhtemel görülürken, İsrail’de tepkiler şimdiden yükseldi. İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, İngiltere’nin Tel Aviv büyükelçisinin sınır dışı edilmesi çağrısında bulundu.

Görevindeki altıncı haftayı geride bırakan Dışişleri Bakanı Miliband, geçen hafta İngiltere’nin İsrail politikasını yeniden şekillendirme niyetinde olduğunu açıklamıştı. Ancak Londra’nın Batı Şeria’daki yerleşimlerden gelen ürünlerle İsrail’in diğer bölgelerinde üretilen mallar arasında nasıl bir ayrım yapacağı henüz netleşmedi.

İngiltere ile İsrail arasındaki yıllık ticaret hacmi 8 milyar doların üzerinde bulunuyor. Buna karşın, planlanan ambargonun iki ülke arasındaki toplam ticaret üzerindeki etkisinin düşük düzeyde kalması bekleniyor. Çalışma ve Emeklilik Bakanı Pat McFadden de İsrail’in İngiltere açısından önemli bir ticaret ortağı olmaya devam edeceğini ve yaptırımın İsrail menşeli tüm ürünleri kapsayan genel bir boykota dönüşmeyeceğini belirtti.

Yerleşim politikası ve E1 projesi tartışması

Temmuz ayından bu yana görevde olan İngiltere Başbakanı Andy Burnham, 7 Eylül Pazartesi günü ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı telefon görüşmesinde Orta Doğu’yu ele aldı. Başbakanlık ofisinden yapılan açıklamaya göre Burnham, görüşmede “iki devletli çözümün önemini” vurguladı.

Londra’nın yaptırım hazırlığının merkezinde, İsrail’in Batı Şeria’daki E1 yerleşim projesi bulunuyor. Miliband ve diğer Batılı siyasetçiler, projenin Filistinlilerin gelecekte kurmayı hedeflediği devlet için talep ettiği toprakları bölebileceği uyarısında bulunuyor.

Birleşmiş Milletler ile İngiltere’nin de aralarında bulunduğu çok sayıda ülke, Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerini uluslararası hukuka aykırı kabul ediyor ve bölgeyi askeri işgal altındaki topraklar olarak değerlendiriyor. İsrail ise Batı Şeria’nın işgal altında olmadığını, statüsünün tartışmalı bulunduğunu savunuyor. Tel Aviv ayrıca Yahudilerin söz konusu topraklar üzerinde tarihsel hak iddiası bulunduğunu öne sürüyor.

İngiltere ve diğer Avrupa ülkeleri, ağustos ayında İsrail’in E1 yerleşim planını eleştirmişti. Pat McFadden, yaptırım kararının arkasındaki temel nedenlerden birinin de bu gelişmeler olduğunu söyledi. McFadden, 8 Eylül Salı günü Times Radio’ya yaptığı açıklamada, “Tehlikenin daha acil bir hal almasının nedeni, son hafta ve aylarda genişleyen yerleşim faaliyetleri” ifadelerini kullandı.

İsrail Başbakanlık Ofisi ve İsrail Dışişleri Bakanlığı, konuya ilişkin yorum taleplerine haber yayımlanana kadar yanıt vermedi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise 27 Ekim’de yapılması planlanan genel seçimlerde görevini korumaya çalışıyor. Kamuoyu araştırmaları, iktidar koalisyonunun birkaç sandalye kaybedebileceğine ve parlamentoda çoğunluğu elde edemeyebileceğine işaret ediyor.

İspanya, İrlanda ve Hollanda, Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinden gelen malların ithalatını yasaklama kararı aldı. Ancak bu kararların tamamı henüz yürürlüğe girmiş değil. Yerleşimlerden ihraç edilen ürünlerin büyük bölümünü taze tarım ürünleri ve şarap oluşturuyor. Bu malların İsrail’in toplam ticaret hacmi içindeki payı ise oldukça küçük.

Ambargonun uygulanmasında pratik güçlükler yaşanabileceği belirtiliyor. Diplomatlar, İsrail’den ithal edilen bazı ürünlerin üzerinde menşe bilgisi yer almadan yerleşimlerde üretilen malları içerebildiğine dikkat çekiyor. Bu durumun, yerleşim ürünlerinin diğer İsrail mallarından ayrıştırılmasını ve ithalat yasağının denetlenmesini zorlaştırabileceği değerlendiriliyor.