İngiltere ve Galler’de Cinsel Suç Davaları İçin Özel Mahkeme Dönemi

İngiltere ve Galler’de cinsel istismar ile ağır cinsel suç davalarının sonuçlanmasının uzun yıllar alması üzerine hükümet, yargı sürecini yeniden düzenlemeye hazırlanıyor. Düzenlemenin merkezinde, mağdurların mahkemelerde sanıklarla veya sanıkların yakınlarıyla karşılaşmasını önlemek, duruşmaların son anda ertelenmesini engellemek ve davaların daha kısa sürede tamamlanmasını sağlamak bulunuyor.

Hükümetin açıkladığı plana göre, İngiltere ve Galler’de bulunan her Crown Court’ta, yani Kraliyet Mahkemesi’nde, önümüzdeki iki yıl içinde cinsel istismar ve ağır cinsel suç davalarına ayrılacak en az bir özel mahkeme salonu oluşturulacak. Bu davalar mahkeme takviminde öncelikli dosyalar arasında değerlendirilecek.

424 günlük ortalama yargılama süresi

Yeni düzenlemenin arka planında, cinsel suç dosyalarının mahkemeye ulaştıktan sonra dahi uzun süre sonuçlandırılamaması yer alıyor. Hükümetin verilerine göre 2025 yılında cinsel istismar davalarının Crown Court’a ulaşmasının ardından tamamlanması ortalama 424 gün sürdü. Uzayan süreçler nedeniyle bazı mağdurların davaları görülmeden önce yargılamadan çekildiği belirtildi.

Plan kapsamında, duruşma tarihleri kısa süre içinde değiştirilebilen ve davaların aylarca ertelenmesine yol açabilen “değişken duruşma listeleri” uygulamasından uzaklaşılacak. Cinsel istismar ve ağır cinsel suç davaları önceden belirlenmiş sabit tarihlere bağlanacak. Böylece mağdurların son dakika değişiklikleri nedeniyle yeniden uzun süre beklemesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Mağdurlar için ayrı alanlar ve teknik destek

Mahkeme binalarının fiziksel düzeninde de değişikliğe gidilecek. Mağdurların sanıklar ya da sanıkların yakınlarıyla karşılaşma ihtimalini azaltmak için ayrı girişler ve özel bekleme salonları hazırlanacak. Bu alanların, mağdurların duruşma öncesinde daha güvenli ve daha az stresli bir ortamda bulunmasına imkân sağlaması bekleniyor.

Özel mahkeme salonlarında teknolojik altyapı da güçlendirilecek. Mağdurların ifadelerini önceden kaydedebilmesine ve ceza duruşmalarını uzaktan izleyebilmesine olanak tanıyacak sistemler kurulması planlanıyor. Böylece mağdurların her aşamada mahkeme salonunda fiziksel olarak bulunma zorunluluğunun azaltılması hedefleniyor.

Mahkeme personeline travma eğitimi verilecek

Düzenlemenin bir diğer ayağını, mahkeme çalışanlarına yönelik özel eğitim oluşturacak. Tüm mahkeme personeline, cinsel istismar ve cinsel saldırı sonrasında ortaya çıkabilecek travmanın etkileri hakkında eğitim verilmesi planlanıyor.

Hükümet ayrıca mağdurların yargılama boyunca farklı kurumlar ve görevliler arasında yönlendirilerek süreci tek başına takip etmek zorunda kalmaması için yeni bir uygulamayı deneyecek. Cinsel suç mağdurlarına mahkeme sürecindeki ihtiyaçları konusunda yardımcı olmak üzere tek bir irtibat görevlisi atanacak.

Başbakan Andy Burnham, cinsel istismar ve ağır cinsel suç mağdurlarının uzun süredir adalet sisteminin kendilerini yalnız bıraktığı düşüncesini taşıdığını söyledi. Cinsel istismar davalarında kovuşturma oranlarının düşük olduğuna ve çok sayıda mağdurun adalete ulaşmak için yıllarca beklediğine dikkat çeken Burnham, reformların mağdurların ihtiyaçlarını yargı sisteminin merkezine yerleştirmeyi amaçladığını belirtti.

Burnham, yalnızca suçların mahkemeye taşınmasına odaklanmanın yeterli olmayacağını da ifade etti. Başbakan, cinsel istismar ve cinsel şiddetin önlenmesine yönelik politikaların güçlendirilmesi gerektiğini açıkladı.

Ertelenen davalar için özel görev gücü

Hükümet, cinsel istismar davalarındaki ertelemeleri azaltmak amacıyla “Tecavüz Davalarında Adalet Görev Gücü” adı verilen yeni bir yapı da oluşturdu. Ceza adaleti sisteminin farklı kurumlarında görev yapan yöneticileri bir araya getirecek görev gücü, davaların neden ertelendiğini inceleyecek ve yargılamaların daha hızlı sonuçlanması için çözüm önerileri geliştirecek.

Adalet Bakanı ve Lord Chancellor Alex Norris, cinsel suç mağdurlarının uzun zamandır adalet sistemi karşısında yalnız bırakıldığını söyledi. Norris, ayrılacak yeni kaynakların mağdurların ihtiyaçlarına uygun mahkeme salonlarının hazırlanması ve özel eğitimden geçirilmiş personelin görevlendirilmesi için kullanılacağını belirtti.

Polis teşkilatlarında özel soruşturma ekipleri kurulacak

Mahkemelerde yapılacak değişiklikler, hükümetin cinsel suçlara yönelik daha geniş reform programının bir bölümünü oluşturuyor. Burnham daha önce, 2027 yılının sonuna kadar İngiltere ve Galler’deki tüm polis teşkilatlarında cinsel istismar ve cinsel suçlara odaklanacak özel soruşturma ekipleri kurulacağını açıklamıştı. Hükümet, bu ekipler sayesinde daha fazla dosyanın soruşturulmasını ve yargıya taşınmasını hedefliyor.

Rape Crisis England & Wales Üst Yöneticisi Ciara Bergman, açıklanan önlemleri yargı sistemi bakımından önemli bir adım olarak nitelendirdi. Bergman, özel bekleme alanları, ayrı girişler ve yargılama boyunca sağlanacak desteğin cinsel şiddet mağdurlarının mahkeme sürecine katılımını kolaylaştırabileceğini ifade etti.

Muhafazakâr Parti’nin gölge Adalet Bakanı Nick Timothy ise cinsel istismar davalarındaki gecikmelerin azaltılmasına destek verdiğini, ancak hükümetin daha kapsamlı yargı reformlarını eleştirdiğini söyledi. Timothy, cinsel istismar davalarının hızlandırılması için kaynak ayrılabiliyorsa mahkemelerdeki genel dava birikiminin azaltılması için de adım atılması gerektiğini savundu. Muhalefet ayrıca hükümetin jüriyle yargılamanın kapsamına ilişkin planlarına karşı çıkıyor.

Hükümet ise düzenlemelerle cinsel istismar ve ağır cinsel suç mağdurlarının yıllarca süren belirsizlikten daha az etkilenmesini, daha fazla mağdurun şikâyette bulunmaya teşvik edilmesini ve yargılama boyunca ihtiyaç duydukları desteğe daha kolay ulaşmasını amaçlıyor.