Haberin öne çıkan noktaları
- Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, IPARD kapsamında bugüne kadar yaklaşık 27 bin projenin desteklendiğini, 3,4 milyar avroluk yatırımın ekonomiye kazandırıldığını ve 107 binden fazla kişiye istihdam olanağı sağlandığını açıkladı. Türkiye ile AB, programın 2028-2034 döneminde sürdürülmesini ve Türkiye’ye ayrılan mali kaynakların artırılmasını da görüştü.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünde düzenlenen Türkiye-AB Yüksek Düzeyli Tarım Diyaloğu’nun üçüncü toplantısına katıldı. Toplantının ardından değerlendirmelerde bulunan Yumaklı, tarafların gıda arz güvenliğinden tarım ve kırsal kalkınma politikalarına, tarım ve gıda ticaretinden IPARD Programı’nın geleceğine kadar ortak gündemdeki başlıkları ele aldığını bildirdi.
Toplantıda hangi konular ele alındı?
Yumaklı, mevcut küresel koşullar nedeniyle görüşmenin zamanlamasının stratejik öneminin arttığını söyledi. Rusya-Ukrayna Savaşı, Gazze’deki soykırım ve Orta Doğu’daki çatışmaların tedarik koridorları üzerinde baskı yarattığını belirten Bakan, iklim değişikliğinin hızlanması, su stresi ve aşırı hava olaylarının da tarımsal üretim sistemlerini daha önce görülmemiş ölçüde zorladığını kaydetti.
Bu koşullarda Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki tarım işbirliğinin güçlendirilmesini stratejik bir gereklilik olarak nitelendiren Yumaklı, Türkiye’nin aday ülke ve stratejik ortak konumuna dikkat çekti. Türkiye’nin üretim kapasitesi, coğrafi konumu ve lojistik altyapısıyla Avrupa’nın ve bölgenin gıda arz güvenliğinde önemli rol üstlendiğini ifade etti.
Yumaklı, Türkiye’nin bu katkısını Birleşmiş Milletler işbirliğiyle yürütülen Karadeniz Tahıl Girişimi’nde de ortaya koyduğunu belirtti. Girişim aracılığıyla 33 milyon tondan fazla tahıl ve gıda ürününün dünya pazarlarına ulaştırılmasının sağlandığını aktardı. AB’nin 2028-2034 dönemi Ortak Tarım Politikası’nı şekillendirdiği bu süreçte Türkiye’nin de üretim planlaması, su verimliliği ve iklim uyumu alanlarındaki reformları kararlılıkla hayata geçirdiğini söyledi.
Tarım ticaretinde hangi adımlar gündeme geldi?
Dirençli, öngörülebilir ve sürdürülebilir tarım-gıda değer zincirleri kurmanın yanı sıra ticari engellerin aşılmasının Avrupa’nın ve yakın coğrafyanın geleceği açısından güvence sağlayacağını belirten Yumaklı, Türkiye ile AB arasındaki ikili ticaretin her yıl güçlendiğini dile getirdi.
Yumaklı’nın paylaştığı bilgilere göre Türkiye’nin 2025’te AB’ye tarım ihracatı 8,3 milyar dolara ulaştı. 2026’nın ilk dokuz ayında iki taraf arasındaki tarım ticaretinin toplam hacmi ise geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 10,7 artarak yaklaşık 11,4 milyar dolar oldu. Görüşmede olumlu seyrin devam ettirilmesi ve ticari ilişkilerin daha ileri taşınması değerlendirildi.
Tarafların karşılıklı pazara erişim olanaklarını iyileştirmeyi ve tarım ile işlenmiş tarım ürünlerindeki tercihli ticaret rejimini geliştirmeyi de görüştüğünü aktaran Yumaklı, coğrafi işaretlerin karşılıklı korunmasına yönelik işbirliğini ilerletme isteklerini ilettiklerini söyledi. Son üç yılda 28 ürünün AB tescili aldığını belirten Bakan, tescilli ürün sayısının 46’ya çıktığını, kesin tescil süreci devam eden sekiz ürün bulunduğunu kaydetti.
IPARD kapsamında ne kadar yatırım ve istihdam sağlandı?
Yumaklı, Türkiye-AB ortaklığının kırsal alandaki en somut ve başarılı çalışmalarından biri olarak nitelendirdiği IPARD programlarının sonuçlarını açıkladı. Programlarda bugüne kadar yaklaşık 27 bin projenin desteklendiğini belirten Bakan, “3,4 milyar avroluk yatırım ekonomimize kazandırılmış ve 107 binden fazla vatandaşımıza istihdam olanağı sunulmuştur” dedi.
Görüşmede IPARD işbirliğinin 2028-2034 döneminde kesintiye uğramadan sürdürülmesi ve Türkiye’ye tahsis edilen mali kaynakların artırılması konularının da gündeme geldiğini bildiren Yumaklı, bu adımların genç çiftçilerin, kadın girişimcilerin ve kırsal işletmelerin geleceğe yönelik yatırımlarını daha güçlü biçimde destekleyeceğini ifade etti.
Türkiye, AB’den 2026 raporu için ne bekliyor?
Türkiye’nin 2005’ten bu yana AB üyeliği hedefi doğrultusunda birçok alanda kapsamlı bir dönüşüm yürüttüğünü vurgulayan Yumaklı, ortak çıkarların somut kazanımlara çevrilmesinin üyelik perspektifinin güçlendirilmesini ve ileri taşınmasını gerektirdiğini söyledi. Önümüzdeki günlerde yayımlanacak 2026 Türkiye Raporu’nun Türkiye’nin yapıcı çabalarını ve kaydettiği ilerlemeleri objektif biçimde yansıtmasını beklediklerini belirtti.
Yumaklı, tarım alanındaki çalışmaların ve işbirliğini geliştirme iradesinin hakkaniyetli şekilde değerlendirileceğine inandıklarını dile getirdi. Türkiye ile AB arasındaki Yüksek Düzeyli Tarım Diyaloğu’nun düzenli, yapıcı ve sonuç odaklı biçimde devam etmesini istediklerini kaydetti.
AB Komisyonu Türkiye’nin gıda güvenliği rolü için ne dedi?
AB Komisyonunun tarımdan sorumlu üyesi Christophe Hansen, iki taraf arasındaki üçüncü toplantının işbirliğine verilen önemi ortaya koyduğunu söyledi. Türkiye’nin AB’nin en önemli tarımsal ticaret ortaklarından biri olduğunu belirten Hansen, ticari ilişkilerin stratejik nitelik taşıdığını ve çiftçiler, gıda üreticileri ile uygun fiyatlı gıdaya erişen tüketiciler için karşılıklı fayda yarattığını ifade etti.
AB’nin Türkiye’nin Karadeniz’deki kilit rolünün farkında olduğunu vurgulayan Hansen, Türkiye’nin gıda güvenliğini desteklemeye yönelik kararlı ve sürdürülebilir girişimlerini takdir ettiklerini belirtti. Bu çabalar arasında tahılın Karadeniz üzerinden güvenli biçimde geçişinin kolaylaştırılmasının da bulunduğunu söyledi.
