İsrail’den Gazze’de ateşkesi 60 gün uzatma teklifi

İsrail ile Hamas arasında Mısır, Katar ve ABD’nin arabuluculuğunda yürürlüğe giren ateşkes ve rehine takası anlaşmasının 42 günlük ilk aşaması 19 Ocak’ta başladı. Ateşkesin sağlanmasıyla, Gazze Şeridi’ne yönelik saldırılar nedeniyle İsrail’le bağlantılı gemileri hedef alan Yemen’deki Husiler de saldırılarını durdurdu.

İlk aşamanın bitmesiyle gerilim tırmandı

Anlaşmanın ilk aşamasının sona ermesinin ardından İsrail, 2 Mart’tan itibaren Gazze’ye insani yardım girişini durdurdu. İsrail yönetimi daha sonra bölgeye elektrik tedarikinin derhal kesilmesine de karar verdi. Bu adımlar ateşkesin geleceğine ilişkin belirsizliği artırırken, ABD Rehine İşleri Özel Temsilcisi Adam Boehler Katar’da Hamas yetkilileriyle görüştü. Görüşmede, ABD vatandaşı rehinelerin serbest bırakılması konusu ele alındı.

İsrail müzakere heyeti de Katar’ın başkenti Doha’ya gitti. İsrail devlet televizyonunun önceki gün aktardığı bilgilere göre, görüşmelerin 11 Mart Salı günü erken saatlerde başlaması bekleniyordu. Heyetin yetkileri arasında savaşın sona erdirilmesi veya kalıcı ateşkes konusunda müzakere yürütmek bulunmuyordu.

Hamas’ın, Boehler’le yapılan temasların da içinde olduğu görüşmeleri, 4 Mart’ta Kahire’de düzenlenen Arap Birliği Zirvesi’nden önce gerçekleştirdiği belirtildi. Filistin Yönetimi Başkanlığı Sözcüsü Nebil Ebu Rudeyne, bu temasların Filistin davasını destekleyen Arap tutumunu zayıflatma girişimi olduğunu savundu.

Husiler saldırı tehdidini yeniden gündeme getirdi

Gazze’ye yönelik ablukanın sürmesi üzerine Husiler, İsrail gemilerine karşı saldırıları yeniden başlatabileceklerini açıkladı. Cuma günü yapılan duyuruda, İsrail’in bölgeye insani yardım girişini engelleyen ablukayı dört gün içinde kaldırmaması halinde saldırıların yeniden başlayacağı bildirildi. Husiler, Kızıldeniz, Umman Denizi, Babülmendep Boğazı ve Aden Körfezi’nden geçen İsrail gemilerini hedef alacaklarını duyurdu.

11 Mart’ta yeni müzakere turu başladı

Hamas liderlerinden Abdurrahman Şedid, 11 Mart Salı günü ateşkes anlaşmasına ilişkin yeni müzakere aşamasının başladığını açıkladı. Hamas’ın internet sitesinde yayımlanan açıklamasında Şedid, hareketin görüşmelere sorumluluk bilinciyle ve olumlu bir yaklaşımla katıldığını söyledi. Doha’daki temasların; saldırıların durdurulması, İsrail güçlerinin Gazze’den çekilmesi ve rehine takasının tamamlanmasına yönelik ikinci aşama görüşmelerinde somut ilerleme sağlamasını umduğunu belirtti.

Hamas’ın yabancı taraflarla, özellikle de ABD ile görüşmesine Filistin Yönetimi’nden tepki geldi. Ebu Rudeyne, Hamas’ın yabancı taraflarla temas kurup müzakere yürütmesinin Filistin’in ulusal tutumunu parçaladığını ileri sürdü. Hamas’ın ulusal yetki olmadan bu temasları kurmasının Filistin yasalarına aykırı olduğunu da savunan Ebu Rudeyne, hareketi Gazze’nin idaresini Filistin Yönetimi’ne bırakmaya çağırdı.

Hamas yöneticilerinden Abdulhakim Hanini ise Filistin Yönetimi’nin açıklamasını kabul edilemez olarak nitelendirdi. Hanini, Hamas’ın yabancı taraflarla iletişimini eleştiren yönetimin, kendilerini casuslukla suçlamadan önce İsrail’le yürüttüğü güvenlik koordinasyonunu sona erdirmesi gerektiğini söyledi.

Teklifte 10 rehinenin ilk gün serbest bırakılması var

Doha’daki görüşmelere ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff da katıldı. İsrail müzakere heyeti görüşmeleri sürdürürken, ateşkesin Witkoff’un önerisi doğrultusunda 60 gün uzatılmasını kabul etti. İsrail’in arabuluculara sunduğu teklife göre, ateşkesin başladığı ilk gün Gazze’deki 10 sağ İsrailli rehine serbest bırakılacak; kalan rehineler ise 60 günlük sürenin son gününde salıverilecekti.

İsrail’in saldırıları tamamen sona erdirmeyi reddetmesi, önerinin uygulanabilirliğine ilişkin soru işaretlerine yol açtı. Böylece ateşkesin uzatılması ve rehine takasının sürdürülmesi için müzakereler devam ederken, Gazze’ye saldırıların bütünüyle durdurulması konusunda taraflar arasındaki anlaşmazlık da sürdü.