Haberin öne çıkan noktaları
- Columbia Üniversitesi’nde yürütülen iki araştırma, kanser hücrelerinin rastgele değil, en fazla 7 sınırlı hücresel durumdan birini benimsediğini ortaya koydu. Bulgular, tümörün farklı durumlarını aynı anda hedefleyen standart kombinasyon tedavilerinin önünü açıyor.
Kanser tedavisinin temel yaklaşımını değiştirebilecek bir keşif, Columbia Üniversitesi Vagelos Hekimler ve Cerrahlar Fakültesi’nde yürütülen iki ayrı klinik araştırmayla ortaya kondu. Nature Genetics dergisinde yayımlanan çalışmalar, kanser hücrelerinin gelişigüzel biçimde farklılaşmadığını, fizik kurallarını andıran bir düzen içinde sınırlı sayıdaki hücresel durumdan birini işgal ettiğini gösterdi.
İlk aşama: Kişiselleştirilmiş tedavinin sınırları
Günümüzde kişiselleştirilmiş tıp, her hastada görülen ve birbirinden farklılaşan binlerce genetik mutasyonu ayrı ayrı hedeflemeye dayanıyor. Ancak yaklaşık 2 bin onkogen içinde trilyonlarca farklı mutasyon kombinasyonunun bulunması, tek bir genetik değişikliğe odaklanan hedefe yönelik ilaçların başarısını sınırlıyor. Bu tablo, her hasta için farklı bir tedavi geliştirme yaklaşımının karşılaştığı güçlüğü ortaya koyuyor.
Araştırma dönemi: Kanser hücrelerini yöneten proteinler incelendi
Prof. Califano ve ekibi, bu soruna farklı bir bakış getirmek amacıyla 10 binden fazla doku örneğini ve 20’den fazla kanser türünü analiz etti. Çalışmada, kanser hücrelerinin davranışlarını yönlendiren ana düzenleyici proteinler belirlendi. Araştırmacılar, incelenen kanser türlerinde hücrelerin geçebileceği toplam durum sayısının en fazla 7 olduğunu saptadı.
Analizlerde ayrıca, söz konusu ana düzenleyici proteinler devre dışı bırakıldığında kanser hücrelerinin kötü huylu özelliklerini koruyamadığı görüldü. Bu bulgu, tedavilerin çok sayıda tekil mutasyon yerine hücrelerin içinde bulunduğu temel durumlara yöneltilebileceğini düşündürdü.
Pankreas kanserinde altı sabit durum belirlendi
Araştırmacılar daha sonra yüz binlerce pankreas kanseri hücresini tek tek değerlendirdi. Hastalar arasındaki temel farkın farklı hücre türlerinin varlığından değil, 6 sabit hücresel durumun tümör içindeki dağılım oranlarından kaynaklandığı belirlendi.
Bu sonuç, tümör dokusunda bulunan sabit hücresel durumların tamamını aynı anda hedefleyen ilaç kombinasyonlarının hastalığı bütünüyle ortadan kaldırma potansiyeline sahip olabileceğine işaret etti. Böylece tedavi yaklaşımı, her hastaya özgü sayısız genetik değişikliği ayrı ayrı baskılamak yerine, kanser türüne özgü sınırlı sayıdaki hücresel durumu eş zamanlı olarak etkisizleştirmeye yöneldi.
Deney aşaması: Beyin kanserinde üçlü ilaç kombinasyonu
Bu modelin uygulanabilirliği, özellikle çocuklarda görülen ve ölümcül seyreden bir beyin kanseri türü olan difüz orta hat gliomu üzerinde test edildi. Araştırmacılar, hastalığın sahip olabileceği 7 hücresel durumun tamamını aynı anda hedeflemek üzere avapritinib, ruxolitinib ve larotrectinibden oluşan üçlü bir ilaç kombinasyonu geliştirdi.
Laboratuvar ortamındaki deneylerde üç ilacın birlikte kullanılması, tekli tedavilere kıyasla tümör hücrelerini yok etmede çok daha yüksek başarı sağladı. Bu sonuç, kanser hücrelerinin farklı durumlarını eş zamanlı hedeflemenin, yalnızca tek bir hücresel özelliğe odaklanan tedavilere göre daha etkili olabileceğini ortaya koydu.
Bugün ve sonrası: Algoritmalar tedavi kombinasyonlarını öngörüyor
Biyofizik temelli model, her hasta için baştan sona ayrı bir genetik tedavi tasarlamak yerine, kanser türüne özgü sınırlı sayıdaki hücresel durumu hedefleyen standart kombinasyon tedavilerinin yeterli olabileceğini savunuyor. Bu yaklaşım, kanser tedavisinde genetik farklılıkların karmaşıklığını azaltarak daha ortak ve uygulanabilir tedavi seçenekleri geliştirilmesini amaçlıyor.
Bilim insanları tarafından geliştirilen algoritmaların, daha önce birden fazla tedavi basamağında başarısız olmuş hastalar için dahi doğru ilaç birleşimlerini tahmin edebildiği belirtildi. Kuantize kanser durumlarını hedefleyen bu yöntemin, yakın gelecekte geniş kapsamlı klinik vakalarda kullanılmaya başlanması bekleniyor.
Yorumlar 0