Haberin öne çıkan noktaları
- Sakız, nane şekeri ve diyet ürünlerde kullanılan ksilitolün yüksek seviyelerde bulunmasının kalp krizi, felç ve ölüm riskini artırabileceği belirlendi. Araştırmada, kandaki ksilitol düzeyi yüksek kişilerin 6 yıllık süreçte ağır kardiyovasküler olay yaşama riskinin yüzde 57 daha fazla olduğu saptandı.
Şekere daha sağlıklı bir seçenek olduğu düşünülen yapay tatlandırıcılarla ilgili dikkat çeken bir araştırma yayımlandı. Sakızlarda, nane şekerlerinde ve diyet ürünlerde sıkça kullanılan ksilitolün yüksek miktarlarda alınmasının kanın yapısını etkileyerek kalp krizi ve felç dahil ciddi kardiyovasküler sorunların görülme ihtimalini artırdığı belirlendi.
Araştırma ekibi: Risk 6 yıllık takipte yüzde 57 arttı
Berlin Charité Üniversite Hastanesi’nde görev yapan Dr. Marco Witkowski’nin liderliğindeki araştırma ekibi, toplam 17 bin 710 kişinin 30 yıla yayılan sağlık verilerini inceledi. Çalışmanın sonuçları, Avrupa Kardiyoloji Derneği’nin (ESC) yıllık kongresinde kamuoyuyla paylaşıldı.
Verilere göre kanında yüksek oranda ksilitol bulunan katılımcıların, altı yıllık izlem döneminde ağır kardiyovasküler olay yaşama riski diğer kişilere kıyasla yüzde 57 daha yüksek çıktı. Otuz yıllık değerlendirmede ise bu grupta kalp krizi, felç veya ölüm görülme riskinin yüzde 18 arttığı kaydedildi.
Araştırmacılar, yüksek miktarda ksilitol tüketiminin kanın akışkanlığını bozduğunu ortaya koydu. Tatlandırıcının kanı daha yoğun ve yapışkan bir hale getirerek hayati organlarda pıhtı oluşumu ihtimalini doğrudan yükselttiği belirtildi.
Dr. Witkowski: Uzun vadeli etkiler sınırlı biliniyor
Çalışmayı yöneten Dr. Marco Witkowski, elde edilen bulguların yapay tatlandırıcıların uzun vadede vücut üzerindeki etkileri konusunda mevcut bilgilerin hâlâ sınırlı olduğunu gösterdiğini ifade etti. Witkowski’nin değerlendirmesi, ksilitolün yalnızca kısa vadeli kullanım sonuçlarıyla değil, uzun süreli sağlık etkileriyle de ele alınması gerektiğine işaret etti.
Prof. Dan Atar’dan kalp sağlığı vurgusu
Avrupa Kardiyoloji Derneği İletişim Komitesi Üyesi Prof. Dan Atar da ksilitolün kalp sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekti. Atar’ın açıklaması, özellikle kalp ve damar hastalıkları bakımından yapay tatlandırıcıların kullanımına ilişkin uyarıları gündeme taşıdı.
Sorbitol ve aspartam için de uyarılar bulunuyor
Yapay katkı maddeleriyle ilgili tartışmalar yalnızca ksilitolle sınırlı değil. 2025 yılında Science Signaling dergisinde yayımlanan bir araştırmada, dondurma ve şekerlemelerde kullanılan sorbitolün karaciğer yağlanmasına neden olarak kanser riskini artırabileceği bildirildi.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ise 2023 yılında, diyet içeceklerde yaygın biçimde kullanılan aspartamı “olası kanserojen” kategorisine dahil etti. Bunun yanı sıra Cambridge Üniversitesi araştırmacıları, bu tür tatlandırıcıların bağırsak florasında bulunan yararlı bakterilere zarar verdiğini belirtiyor.
Yorumlar 0