Kum tüketimi artıyor: Sahillerden kişisel amaçla almak da yasak

Sudan sonra dünyada en fazla tüketilen ikinci doğal kaynak olan kum, küresel ölçekte tükenme riskiyle karşı karşıya. Kentsel projeler ve sanayi faaliyetleriyle yükselen talep, doğanın kumu yeniden oluşturma hızını geride bırakıyor. Bu durum, kıyı şeritlerindeki ekolojik dengeyi de giderek daha kırılgan hâle getiriyor.

Uzmanlar, sahillerdeki her bir kum tanesinin kıyıların dengesini korumada önemli bir işlev üstlendiğini vurguluyor. Kıyılardan kontrolsüz biçimde kum alınmasının erozyonu hızlandırdığına ve sahil şeritlerini zayıflattığına dikkat çekiliyor. Kıyı erozyonunu önlemeye yönelik tedbirler kapsamında, sahillerden kişisel kullanım için kum alınması da yasal yaptırımlara bağlanmış durumda.

Kıyı koruma kuralları

Fransa başta olmak üzere çok sayıda ülkede çevre mevzuatı, sahillerden hatıra ya da bireysel kullanım amacıyla kum toplanmasını yasaklıyor. Yürürlükteki Çevre Kanunu uyarınca kumsallar, “deniz kamu alanı” olarak kabul ediliyor ve korunmaları devlet güvencesi altında bulunuyor.

Sahilden kum almak, kamu malına zarar verme ve kıyı bütünlüğünü bozma kapsamında değerlendiriliyor. Bireysel ölçekte az miktarda yapılan toplamaların, çok sayıda kişi tarafından gerçekleştirildiğinde ciddi kıyı tahribatına dönüşebilmesi, bu yasakların ve yaptırımların temel gerekçesini oluşturuyor.

Rüzgâr kumunda istisna

Sahil kumunun toplanmasına yönelik kesin yasaklara karşın, rüzgârın deniz kamu alanı sınırlarının dışına taşıdığı kumlar için ayrı bir uygulama bulunuyor. “Rüzgâr kumu” anlamındaki “sable éolien” ifadesiyle tanımlanan bu malzeme, fırtına ya da rüzgâr nedeniyle kumsal sınırlarını aşarak yol ve kaldırımlara savrulabiliyor.

Kıyıyı koruma işlevini yitirmiş artık madde olarak kabul edilen bu kumlar, deniz kamu alanı dışında kaldıkları için istisna kapsamında değerlendiriliyor. Bu sınırların dışına taşınmış rüzgâr kumunun toplanması yasal yaptırım kapsamına girmiyor.