Haberin öne çıkan noktaları
- Lut Gölü’nde su seviyesinin her yıl yaklaşık 1 ila 1,5 metre düşmesi, kıyılarda 6 binden fazla obruğa yol açtı. 1964’te Şeria Nehri sularının başka bölgelere aktarılmasıyla hızlanan çekilme, yerleşimleri, altyapıyı ve turizmi etkiliyor.
Dünyanın en alçak noktası olarak bilinen Lut Gölü’nün kıyı şeridinde tespit edilen obrukların sayısı 6 bini geçti. Su seviyesi yılda yaklaşık 1 ila 1,5 metre gerileyen gölde, ortaya çıkan jeolojik hasar yerleşim alanlarını, altyapıyı ve turizm faaliyetlerini doğrudan etkiliyor.
Gölün küçülmesindeki belirleyici gelişmelerden biri, 1964’te İsrail’in tarımsal sulama ve kentlerin su ihtiyacını karşılamak amacıyla inşa ettiği boru hatlarıyla Şeria Nehri’nin sularını başka bölgelere yönlendirmesi oldu. Nehir akışının azalmasına, havza genelinde İsrail ve Ürdün’ün sürdürdüğü su kullanımı da eklendi. Bu gelişmeler, kurak bölgede doğal buharlaşma dengesini bozdu.
Uzman verilerine göre Lut Gölü, 1960’tan bu yana toplam yüzölçümünün üçte birini yitirdi. İsrail Jeoloji Enstitüsü’nün verileri, göl suyunun çekildiği kıyılarda tatlı yer altı sularının zemin katmanlarına sızarak binlerce yıl içinde oluşmuş tuz tabakalarını erittiğini ortaya koyuyor.
Tuzun çözünmesiyle yer altında boşluklar oluşuyor. Bu boşlukların üzerindeki zemin, üst katmanların ağırlığını taşıyamaz hale geldiğinde aniden çöküyor. Derinliği bazı noktalarda 10 metreyi aşan obruklar, İsrail, Ürdün ve Batı Şeria kıyılarında görülüyor.
Obruklar, bölgenin önemli turizm noktalarından Ein Gedi’nin kıyı kesimini de etkiledi. Yolları ve tesisleri içine alan dairesel çöküntüler nedeniyle Ein Gedi’nin kıyı şeridi tamamen ziyarete kapatıldı. İsrail tarafındaki turizm faaliyetleri ise zemin çökmesi tehlikesinin daha düşük olduğu güney havzasına yönlendirildi.
Bilimsel projeksiyonlar, Lut Gölü’ndeki su kaybının ve buna bağlı zemin çökmelerinin önümüzdeki yüzyıl boyunca devam edeceğine işaret ediyor.
