Nepal’de sel felaketi: Hidroelektrik tünelinde 100’den fazla kişi mahsur

Nepal’in Çin sınırında bulunan Rasuwa bölgesi, sel ve toprak kaymalarının yol açtığı büyük yıkımın ardından kapsamlı bir arama-kurtarma operasyonuna sahne oluyor. Afet, yalnızca yerleşim alanlarını değil, bölgenin önemli enerji yatırımlarından Upper Trishuli-1 hidroelektrik projesini de etkiledi. Projenin tünelinde mahsur kalan işçiler ve bölge sakinleri için Nepal güvenlik güçleri, ulaşımın neredeyse tamamen kesildiği zorlu koşullarda çalışma yürütüyor.

Rasuwa’daki tesisin tünelinde bulunan yaklaşık 350 işçi ve bölge sakini Nepal Ordusu tarafından güvenli alanlara çıkarıldı. Ancak aynı tünelde 100’den fazla kişinin daha mahsur olduğu ve bu kişilerin tahliyesi için ekiplerin çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi. Operasyon, bölgedeki sel sularının yollarla köprüleri kullanılamaz duruma getirmesi ve nehirlerin seviyesinin kısa sürede yükselmesi nedeniyle zamana karşı yürütülüyor.

Proje, Nepal’in enerji yatırımları arasında öne çıkıyor

Selden ağır zarar gören Upper Trishuli-1, Nepal’in en büyük yabancı sermayeli hidroelektrik projelerinden biri olarak biliniyor. Kathmandu’nun yaklaşık 70 kilometre kuzeyindeki Rasuwa’da, Trishuli Nehri üzerine kurulan tesisin elektrik üretim kapasitesi 216 megavat olarak planlandı. Yaklaşık 647 milyon dolar değerindeki projede, Güney Kore merkezli şirketlerin ağırlıkta olduğu uluslararası ortaklıklar bulunuyor.

Santralin tamamlanmasıyla Nepal’in toplam elektrik üretiminin artırılması ve ülkenin enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesi hedefleniyordu. Ancak sel ve toprak kaymaları, projenin bulunduğu bölgedeki ulaşım ve iletişim altyapısına büyük zarar vererek hem tesis çalışanlarının hem de kurtarma ekiplerinin hareket alanını daralttı.

Kara ulaşımı kesildi, helikopterler devreye girdi

Rasuwa’nın farklı noktalarında da Nepal Ordusu tarafından kurtarma çalışmaları yürütülüyor. Bölgedeki operasyonlar kapsamında 800’den fazla kişinin güvenli bölgelere taşındığı bildirildi. Yolların büyük ölçüde kapanması ve köprülerin sel sularıyla kullanılamaz hale gelmesi nedeniyle helikopterler, ulaşılması güç yerleşimlere yardım ulaştırılması ve mahsur kalanların tahliye edilmesinde başlıca araç haline geldi.

Kötüleşen hava koşulları ve nehirlerdeki hızlı yükseliş, operasyonları daha da tehlikeli hale getiriyor. Arama-kurtarma ekipleri, bir yandan tüneldeki kişilere ulaşmaya çalışırken diğer yandan yeni taşkın ihtimaline karşı bölgede güvenli tahliye koridorları oluşturmaya çalışıyor.

Güney Koreli çalışanlardan haber alınamıyor

Felaket sırasında Upper Trishuli-1 santralinde görev yapan bazı Güney Kore vatandaşlarıyla iletişim kesildi. Güney Koreli yetkililer, kayıp çalışanlara ulaşılması amacıyla acil müdahale ekipleri kurdu. Kayıp kişilerin aileleri ise bölgeye helikopter gönderilmesini talep etti. Son bilgilere göre santralde görev yapan dokuz Güney Koreli çalışandan haber alınamıyor; başka bir Güney Koreli grubun da bölgede mahsur kaldığı bildiriliyor.

Santral çalışanları arasında Hindistan vatandaşlarının da bulunduğu belirtildi. Kurtarılan yaklaşık 350 kişi içinde 63 Hindistan vatandaşının yer aldığı aktarıldı. Kayıp ve mahsur kişilerin farklı ülke vatandaşlarını da kapsaması, felaketin uluslararası boyutunu artırdı.

Selin oluşumunda buz, kaya ve çamur etkili oldu

Felaketin ilk aşamasında Himalayalar’ın yüksek kesimlerinde büyük bir buz ve kaya kütlesinin çöktüğü, bu hareketin nehir yatağına çok miktarda su, kaya ve çamur taşıdığı bildirildi. Lhende Khola’dan Bhote Koshi’ye ulaşan sel suları daha sonra Trishuli Nehri boyunca ilerledi ve güzergâh üzerindeki yerleşimlerle kritik altyapıyı vurdu.

Taşkının etkisi bazı noktalarda nehir seviyesinin yaklaşık 30 dakika içinde 9 metre yükselmesine neden oldu. Nehirlerin taşıdığı kaya, balçık ve enkaz ise çeşitli bölgelerde doğal setler meydana getirdi. Bu setlerin arkasında biriken suyun yeniden taşması ya da setlerin aniden yıkılması halinde yeni bir sel dalgası oluşabileceği endişesi yaşanıyor.

Söz konusu risk nedeniyle bazı bölgelerde tahliye faaliyetleri hızlandırıldı. Kurtarma ekipleri, hem tünelde mahsur kalanlara ulaşmaya hem de doğal setlerin parçalanması ihtimaline karşı yeni taşkın güzergâhlarını izlemeye çalışıyor.

Can kaybı 500’ü aştı

Güncel uluslararası bilgilere göre Nepal’de 500’den fazla, Tibet’te ise en az 5 kişi hayatını kaybetti. İki bölgede yüzlerce kişinin kayıp olduğu belirtilirken, son aktarılan rakamlara göre Nepal’de 547, Tibet’te 5 kişi yaşamını yitirdi. Toplam kayıp sayısının ise 1.500’ü aştığı bildirildi.

Kayıp listelerinde Hindistan, Güney Kore, ABD, Kanada, Avustralya ve İngiltere vatandaşlarının da bulunduğu belirtildi. Hindistan, sınır eyaletlerinde yaşayan binlerce kişiyi yeni taşkın ihtimaline karşı tahliye ederken, farklı ülkeler Nepal’e arama-kurtarma desteği ve insani yardım gönderme teklifinde bulundu.

Nepal yabancı ekip desteğini şimdilik kabul etmedi

Nepal hükümeti, mevcut aşamada yabancı kurtarma ekiplerinin ülkeye girişine ihtiyaç olmadığını açıkladı. Hindistan, Çin, ABD, İngiltere, Japonya, Sri Lanka ve Bangladeş’in destek önerilerine rağmen Kathmandu yönetimi, operasyonların Nepal’in kendi güvenlik güçleri tarafından sürdürüldüğünü bildirdi.

Güney Kore ise vatandaşlarının kayıp olması nedeniyle Nepal makamlarıyla ekip gönderilmesi konusundaki görüşmelerini devam ettiriyor. Tünelde mahsur kalan 100’den fazla kişinin kurtarılması ve bölgede yeni taşkın yaşanmaması için operasyonlar, ağır hava ve arazi koşullarına rağmen sürdürülüyor.