Haberin öne çıkan noktaları
- Türkiye’de otomobil tercihlerinde vergi dilimleri, sıfır araç kampanyaları ve finansmana erişim öne çıkıyor. Hakan Tiftik, ÖTV eşiklerinin alım zamanlamasını etkilediğini, sıfır araçlardaki indirimlerin ikinci el fiyatlarını baskıladığını ve kredi koşullarında güncelleme beklendiğini belirtti.
Türkiye’de otomobil alırken yalnızca aracın donanımı ve özellikleri değil; ÖTV dilimleri, satış kampanyaları ve krediye erişim koşulları da kararları etkiliyor. Özellikle ÖTV matrah sınırlarına yakın modellerde, olası bir vergi dilimi değişikliğinden önce alım yapma eğilimi görülüyor. Sıfır otomobil pazarındaki kampanyalar da ikinci el araçların fiyatları üzerinde baskı yaratıyor.
Borusan Otomotiv CEO’su ve Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) Başkanı Hakan Tiftik, Emre Özpeynirci’nin CNBC-e’de sunduğu Otoekonomi programında otomobil alıcılarının değişen tercihlerini değerlendirdi. Tiftik, sıfır ve ikinci el arasındaki fiyat rekabetinin yanı sıra taşıt kredilerinde düzenleme beklentisine ilişkin görüşlerini de paylaştı.
Vergi dilimleri ve alım kararları
Tiftik’e göre vergi sistemindeki ÖTV eşikleri, bazı modellerde tüketicinin gözünde belirgin fiyat avantajları oluşturabiliyor. Matrahların düzenli aralıklarla ya da önceden belirlenmiş tarihlerde güncellenmemesi, alıcıların satın alma zamanlamasını etkiliyor. Döviz kurundaki yükselişin bir modeli daha üst bir ÖTV dilimine taşıyabileceğini düşünen tüketiciler, kararlarını bu olasılığı hesaba katarak veriyor.
Tiftik, alıcıların fiyat değişimlerini önceden hesaplayıp fırsat gördükleri dönemde harekete geçtiğini belirtti. Bu yaklaşımı, “fırsat bu fırsat alayım, daha sonra nasıl olsa fiyatı artacak” düşüncesiyle açıkladı. Mevcut piyasa koşullarında tüketicilerin karşılarına çıkan avantajları değerlendirdiğini vurgulayarak, “Bu gerçekten böyle. Yani bizim şu anki otomobil piyasasında öne çıkan fırsatları tüketici kullanıyor.” dedi.
ÖTV diliminin değişmesinin alıcı davranışına etkisini Mini Countryman E üzerinden anlatan Tiftik, model daha yüksek vergi dilimine geçtiğinde tüketicilerin bir süre beklediğini söyledi. Alıcıların, aracı yüksek fiyattan aldıktan sonra yeniden daha düşük ÖTV dilimine girmesi durumunda zarar edebilecekleri kaygısı taşıdığını belirtti. Tiftik, tüketicilerin bekleyişinin ardından fiyatlarda düşüş yaşanmayınca yeniden alıma yönelmiş olabileceğini ifade etti.
Modelin daha yüksek ÖTV diliminde satışa sunulmaya başlamasıyla donanım seviyesinin de yükseltildiğini aktaran Tiftik, böylece alıcıların daha fazla özelliğe sahip bir araç edindiğini kaydetti. Bu örnek, vergi dilimi değişikliğinin yalnızca fiyatı değil, tüketicinin satın alma kararını ve karşılığında aldığı donanımı da etkileyebildiğini gösteriyor.
Sıfır araç kampanyalarının etkisi
Tiftik, ikinci el pazarındaki güçlüğün yalnızca satış sayılarındaki gerilemeyle açıklanamayacağını söyledi. Sıfır otomobillerde sunulan kampanyalı fiyatların cazip hale gelmesi, bazı tüketicileri kullanılmış araç yerine yeni otomobil almaya yöneltiyor. Alıcıların bir bölümü, kampanyadan yararlanarak sıfır araç satın almayı ve ileride fiyatların artabileceği beklentisini tercih nedeni olarak görüyor.
Bu rekabetin ikinci el fiyatlarına yansıdığını belirten Tiftik, “Sıfır araçlardaki fiyatların aşağı inmesiyle kullanılmış otoda da ciddi bir fiyat baskısı oluşuyor.” değerlendirmesinde bulundu. İkinci el pazarındaki daralmanın sıfır otomobil pazarındaki küçülmeye kıyasla daha sınırlı kaldığını da ifade etti. Türkiye’de araçların yenilenmesine duyulan ihtiyacın uzun vadede kullanılmış otomobil piyasasını destekleyen unsurlardan biri olduğunu söyledi.
Finansman beklentisi
Otomobil satın alma kararlarında finansmana erişimin önemli yer tuttuğuna dikkat çeken Tiftik, taşıt kredilerinde uygulanan fiyat eşiklerinin uzun süredir yenilenmediğini belirtti. Kredi matrahları için dört yıldır güncelleme yapılmadığını, ÖTV baremlerinin üzerinden de bir yıldan fazla zaman geçtiğini dile getirdi. Döviz kurlarındaki değişim doğrultusunda bu konuların yeniden gündeme alınmasını beklediklerini şu sözlerle anlattı: “Beklentimiz var tabii ki o konularla ilgili. Çünkü işte 4 yıldır kredilerle ilgili matrahlar güncellenmiyor, bir seneyi geçti ÖTV baremleri güncellenmedi. Kurların da değişimine göre bunlar gündeme gelecektir, düşünülecektir diye beklentimiz var.”
Tiftik, kredi eşikleriyle ÖTV matrahlarının güncellenmesini sektör açısından önemli gördüklerini belirtti. Uygun finansman koşulları oluştuğunda otomobil talebinin yeniden güç kazanabileceğini kaydeden Tiftik, araç yenileme ihtiyacının Türkiye pazarında sürdüğünü vurguladı. Tüketicilerin uygun satın alma koşulları ve finansman imkânı bulması halinde pazarın hareketlenebileceğini ifade ederek, “Dediğim gibi pazarın bir dinamiği var ve bu araç ihtiyacı dinamiği devam ediyor pazardaki. Yani eğer uygun şartlarla, uygun finansmana erişimle, uygun şartlarla otomobilleri tüketici yakalarsa 1 milyon...” değerlendirmesinde bulundu.
