Haberin öne çıkan noktaları
- Antik Mısır’da mumyaların yüzlerine yerleştirilen ve gerçekçi tasvirleriyle öne çıkan Feyyum portreleri, Roma’daki Ara Pacis Müzesi’nde sergileniyor. Mısır’dan getirilen bazı eserler ilk kez ülke dışındaki ziyaretçilerin karşısına çıkıyor.
Antik Mısır’da mumyalanan kişilerin yüz bölümüne yerleştirilen Feyyum portreleri, Roma’daki Ara Pacis Müzesi’nde açılan sergide 2 bin yıl öncesinden insanları bugüne taşıyor. Ahşap paneller üzerine yapılan ve gerçekçi görünümleriyle dikkat çeken eserler, milattan sonra 1. ve 3. yüzyıllar arasına tarihleniyor.
Çarşamba günü ziyarete açılan “Mısır ve Roma: Feyyum’un Yüzleri” başlıklı sergi, Mısır ile İtalya arasındaki kültürel iş birliğinin örneklerinden biri olarak sunuluyor. Sergide portrelerin yanı sıra mumyalar, maskeler, kefenler, mücevherler, mermer büstler ve heykeller de görülebiliyor.
Mumya yüzlerine yerleştirilen portreler
İnce ahşap levhalara resmedilen portreler, ölen kişilerin mumyalanmış bedenlerinin yüz kısmına konuluyordu. Mısır’ın Roma İmparatorluğu’nun eyaletlerinden biri haline gelmesinin ardından gelişen bu gelenek, Helenistik resim sanatının etkilerini Mısır ve Roma kültürleriyle buluşturdu.
Portrelerde kadınlar, erkekler ve çocuklar betimleniyor. Tasvir edilen kişilerin yüz hatlarında Mısır kökenli özellikler görülürken, üzerlerindeki kıyafetler çoğunlukla Roma tarzını yansıtıyor. Gerçekçi ifadeler, kırlaşmış saçlar ve kırışıklıkların yanı sıra uzun kirpikler ile çocukların tombul yanakları da eserlerin öne çıkan ayrıntıları arasında yer alıyor.
Mısır’dan ilk kez çıkan eserler
Sergideki eserlerin çoğu Mısır’dan Roma’ya getirildi; bazıları ise ilk kez ülke dışına çıkarılarak ziyaretçilerin beğenisine sunuldu. Kahire’deki Mısır Müzesi’nden getirilen ve restorasyonu yakın zamanda tamamlanan “İki Kardeşin Tondosu” bu eserler arasında bulunuyor. İmparator Hadrianus dönemine tarihlenen çift portrede, muhtemelen kardeş olan, kıvırcık saçlı iki genç erkek tasvir ediliyor.
Roma Kültürel Miras Dairesi Başkanı Claudio Parisi Presicce, eseri “antik çağdan günümüze ulaşan en önemli resim çalışması olabilir” sözleriyle nitelendirdi. Sergide ayrıca Louvre, Metropolitan Sanat Müzesi, J. Paul Getty Müzesi ve Württemberg Eyalet Müzesi koleksiyonlarından ödünç alınan eserler de yer alıyor.
Louvre’dan getirilen, korunma durumu oldukça iyi olan keten bir kefen serginin dikkat çekici parçalarından biri. Kefende, ölen kişinin mumyalanmış bedeninin yanında duran bir erkek figürü ve ölüleri öteki dünyaya uğurlayan çakal başlı tanrı Anubis resmediliyor.
Milattan sonra 1. yüzyıla tarihlenen “Isidora” portresi de ayrıntılarıyla öne çıkıyor. Portrede değerli taşlarla süslenmiş üç katlı altın kolye, inci küpeler ve özenle biçimlendirilmiş saçlar görülüyor.
İki bin yıllık bakışın sırrı
Feyyum portrelerinin hangi aşamada yapıldığı arkeologlar ve sanat tarihçileri için hâlâ yanıt bekleyen sorular arasında. Eserlerin kişinin ölümünden uzun süre önce mi hazırlandığı, cenaze töreni sırasında mı yapıldığı ya da bir dönem evlerde asılı duran portreler olarak mı kullanıldığı kesinlik kazanmış değil.
Mısır Eski Eserler Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Hişam el-Leithi, portrelerin izleyiciyle kurduğu ilişkiyi, “Bunlar bizim gibi insanlar. Onlara bakıyoruz, onlar da 2 bin yılın ötesinden bize bakıyor” sözleriyle anlattı. “Mısır ve Roma: Feyyum’un Yüzleri” sergisi, 2 Mayıs’a kadar Roma’daki Ara Pacis Müzesi’nde ziyaret edilebilecek.
