Rubio, değişim isteyen Kübalılara CIA ile gizli işbirliği çağrısı yaptı

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Küba’da değişim isteyenlere ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) ile gizli işbirliği yapma çağrısı yaptı. Açıklama, ABD’nin Küba’ya yönelik petrol ambargosunun enerji krizini derinleştirdiği ve milyonlarca kişinin su hizmetine erişemediği bir dönemde geldi.

Küba’da enerji krizi su hizmetlerini nasıl etkiledi?

ABD, ocak ayından bu yana Küba’ya petrol ambargosu uyguluyor; yaptırımlar mayısta daha da ağırlaştırıldı. Enerji sıkıntısı nedeniyle ülkede elektrik kesintileri yaşanırken, bu durum su pompalama istasyonlarında teknik arızalara neden oldu. 24 Ekim’de 2,7 milyondan fazla Kübalının su hizmetinden yoksun kaldığı bildirildi. Küba’nın nüfusu yaklaşık 10 milyon.

Hükümet, krizin etkilerini azaltmak için 300’ün üzerinde altyapı projesini hızlandırdı. Su pompalama istasyonlarının çalışmasını desteklemek amacıyla güneş enerjisi sistemlerinin kurulumuna da yönelindi. Ancak yürütülen çalışmalar, yaşanan su ve enerji sorunlarını henüz ortadan kaldırmadı.

Trump Küba konusunda ne söyledi?

ABD Başkanı Donald Trump, 23 Ekim’de Küba’yla anlaşmayı tamamlaması için Rubio’yu görevlendireceğini dile getirdi. Trump, İran’dan dönüş yolunda ABD gemilerinin Küba yakınlarından geçeceğini, gemilerden birinin kıyıdan yaklaşık 45 metre uzakta demirleyeceğini ve Kübalıların teslim olacağını öne sürdü. Ardından Rubio’nun anlaşmayı sonuçlandırmak üzere devreye gireceğini söyledi.

Trump’ın sözleri şöyleydi: “Aslında planımız şu: İran’dan dönerken o muazzam gemilerimizle Küba’nın yakınından geçeceğiz. Gemilerimizden birini kıyıdan yaklaşık 45 metre açığa demirleteceğiz. Onlar, ellerini havaya kaldırıp teslim olacaklar. Biz de anlaşmayı tamamlaması için Marco Rubio’yu devreye sokacağız.”

Rubio Kübalılara nasıl bir çağrı yaptı?

Rubio, X hesabında yayımladığı mesajda Küba’da değişim isteyenlere CIA ile gizli ortaklık kurmaları çağrısında bulundu. Mesajında tutulmayan sözlerin yarattığı hayal kırıklığına, yolsuzluğa ve ayrıcalıklı bir azınlığın yaşam koşullarına işaret etti. Rubio’nun paylaşımının Türkçe karşılığı şöyle: “Küba’da değişim isteyenler-İşte şimdi tam zamanı. Tutulmayan sözlerin yarattığı hayal kırıklığı, yolsuzluk ve sadece bir avuç insanın ayrıcalıklı yaşamı. CIA’le gizli bir ortaklık kurarak arzu ettiğiniz değişimi gerçekleştirmek için bu fırsatı değerlendirin.”

Rubio’nun paylaşımının İngilizce metninde de Küba’da olumlu değişim isteyenlere “şimdi tam zamanı” denilerek CIA ile “gizli bir ortaklık” kurma çağrısı yapıldı: “To those who seek to create positive change in Cuba – now is the time. The disappointment of failed promises, corruption, and the privileged lives of only a few; seize this opportunity to create the change you desire through a discrete partnership with the CIA.”

Rubio’nun aile geçmişi ve Küba’nın siyasi yapısı nasıl?

1971’de ABD’de dünyaya gelen Rubio’nun ailesi Küba’dan göç etti. ABD Dışişleri Bakanı, kendisini İspanyol ve İtalyan kökenli Avrupalı yerleşimcilerin torunu olarak tanımlıyor.

Küba, 20 Mayıs 1902’den bu yana bağımsız bir ülke. Fidel Castro, Che Guevara ve arkadaşlarının önderlik ettiği 26 Temmuz Hareketi, 1 Ocak 1959’da ABD’nin desteklediği diktatör Fulgencio Batista’yı iktidardan uzaklaştırdı. Ülke 1961’den itibaren komünist yönetim altında bulunuyor ve Küba Komünist Partisi (KKP) ülkedeki tek siyasi parti konumunda.

Daha önce devlet başkan yardımcılığı görevini yürüten Miguel Diaz-Canel, Nisan 2018’deki seçimlerin ardından devlet başkanı oldu. Raul Castro ise Komünist Partisi Birinci Sekreterliği görevini sürdürüyor. 24 Şubat 2019’da referandumda kabul edilen yeni anayasa, 10 Nisan 2019’da yürürlüğe girdi. Anayasa değişikliğiyle başbakanlık makamı oluşturuldu ve bu göreve Manuel Marrero Cruz getirildi.

Küba yönetimi yaptırımlara karşı hangi adımları attı?

ABD yaptırımlarıyla mücadele eden Küba yönetimi, petrol arama ve üretim alanlarında yabancı yatırımların önünü açmak amacıyla 1938 ve 1959 tarihli yasaları yürürlükten kaldırdı. Hükümetin altyapı projelerini hızlandırması ve su pompaları için güneş enerjisi sistemlerine yönelmesi de ülkedeki enerji ve su sorunlarına karşı yürütülen çalışmalar arasında yer alıyor.