Rusya’da ekonomik koşulların giderek zorlaşması, vatandaşların bankalardaki birikimlerine yönelik endişelerini artırdı. Son dönemde çok sayıda Rus vatandaşının parasını bankalarda tutmak yerine nakde çevirmeye yöneldiği belirtilirken, bu hareketliliğin arkasında savaşın ekonomik maliyetleri ve devletin özel birikimlere müdahale edebileceği korkusu bulunuyor.
Rusya Merkez Bankası’nın verileri, ülkedeki nakit talebinin son aylarda belirgin biçimde yükseldiğini ortaya koyuyor. Yılın ilk yedi ayında bankalardan yaklaşık 1,35 trilyon ruble çekildi. Bu miktar yaklaşık 24,4 milyar euroya denk geliyor. Yalnızca temmuz ayında dolaşımdaki nakit miktarı 643,4 milyar ruble arttı. Ağustos ayının ilk yarısında da yaklaşık 300 milyar ruble daha bankacılık sisteminden çekildi.
Mevduatlar neden azalıyor?
Bankalardaki para çıkışının arkasındaki en önemli nedenlerden biri, Kremlin’in savaşın artan maliyetlerini karşılamak amacıyla bireysel mevduatlara veya özel şirketlerin varlıklarına müdahale edebileceğine ilişkin endişeler.
Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı sürdürmesi, ülke ekonomisi üzerinde ciddi bir mali yük oluştururken, Ukrayna’nın Rusya’daki petrol rafinerileri ve lojistik altyapısına yönelik saldırılarının da ekonomik baskıyı artırdığı aktarılıyor. Bu ortamda bazı vatandaşların, paralarını banka hesaplarında tutmanın ileride risk oluşturabileceğini düşünerek nakde yöneldiği belirtiliyor. Ancak bu durumun Rusya’daki bütün banka müşterilerinin aynı davranışı sergilediği anlamına gelmediği de özellikle dikkat çekiyor.
Büyük bankalarda dikkat çeken düşüş
Para çekme eğiliminin Rusya’nın en büyük bankalarının bir bölümünün bilançolarına da yansıdığı görülüyor.
Gazprombank’ın bireysel mevduatları dört aylık dönemde 299,5 milyar ruble azaldı. Bu rakam bankanın mevduatlarının yaklaşık yüzde 10,8’ine karşılık geliyor. Rosselkhozbank’ta ise mevduat çıkışı 270,5 milyar rubleye ulaştı ve düşüş yüzde 15’i geçti. Özel bankacılık sektörünün önemli kuruluşlarından Alfa-Bank da aynı dönemde mevduatlarının yaklaşık yüzde 5,6’sını kaybetti. Bankadan çıkan para miktarı 179,4 milyar ruble olarak hesaplandı.
Sovcombank ve VTB’de de mevduatlarda gerileme yaşanırken, Rusya’nın en büyük bankası Sberbank’ta da müşterilerin son dönemde daha fazla nakit çekmeye başladığı görüldü. Sberbank’tan yalnızca haziran ayında 211,6 milyar ruble, temmuz ayında ise 31,8 milyar ruble çekildi.
Nakit talebi hızla yükseldi
Rusya Merkez Bankası’nın verileri, vatandaşların yalnızca hesaplarındaki parayı başka bankalara aktarmadığını, önemli miktarda nakit para da çektiğini gösteriyor.
Dolaşımdaki nakit miktarındaki artışın temmuz ayında yılın en yüksek seviyesine ulaşması dikkat çekti. Ağustos ayının ilk yarısında da benzer hareketliliğin devam etmesi, vatandaşların nakitte kalmayı tercih ettiğine işaret ediyor.
Bu durumun arkasında yalnızca devletin olası müdahalesiyle ilgili endişelerin bulunmadığı belirtiliyor. Savaşın ekonomiye getirdiği yük, Ukrayna saldırılarının oluşturduğu riskler ve Rusya’nın gelecekteki ekonomik görünümüne ilişkin belirsizlikler de vatandaşların tasarruf davranışlarını etkiliyor.
Şirketler de paralarını ülkeden çıkarıyor
Para hareketliliği yalnızca bireysel müşterilerle sınırlı değil. Rusya’daki bazı büyük şirketlerin de bankacılık sistemi dışındaki varlıklara yöneldiği belirtiliyor.
Merkez bankası verilerine göre 2026’nın ikinci çeyreğinde Rusya’nın bankacılık sisteminden 9,4 milyar doların üzerinde para çıktı. Bu tablo, ülkedeki ekonomik belirsizliğin hem bireysel tasarruf sahiplerinin hem de şirketlerin finansal tercihlerini etkilediğini gösteriyor.
Ekonomik büyüme de yavaşladı
Rusya ekonomisindeki yavaşlama da endişelerin önemli nedenlerinden biri olarak öne çıkıyor. Resmî verilere göre ülkenin gayrisafi yurt içi hasılası 2026’nın ilk yarısında yalnızca yüzde 0,3 büyüdü. Geçen yılın aynı döneminde bu oran yüzde 1,2 seviyesindeydi.
Büyümedeki yavaşlama, savaşın maliyetlerinin artması ve finansal sistemdeki para hareketliliği birlikte değerlendirildiğinde Rusya ekonomisinin önümüzdeki dönemde daha fazla baskıyla karşılaşabileceği yorumlarına neden oluyor.
Rusya’da vatandaşların bankalardaki birikimlerine ilişkin endişelerinin ne kadar süreceği ise belirsizliğini koruyor. Ancak bankalardan çekilen yüksek miktardaki nakit, ülkede ekonomik güven konusunda önemli bir soru işaretinin oluştuğunu ortaya koyuyor.
Yorumlar 0