Rusya’da Ukrayna savaşının devam ettiği bir dönemde asker ihtiyacının arttığına ilişkin işaretler, ülkede yeni bir seferberlik korkusunu yeniden gündeme taşıdı. İnsan hakları kuruluşları, ağustos ayının ortalarından itibaren güvenlik güçlerinin sivilleri çeşitli gerekçelerle gözaltına alarak askerî sözleşme imzalamaya zorladığı vakaların arttığını bildiriyor.
Moskova yönetimi ise yeni bir kitlesel seferberlik hazırlığı yapıldığı iddialarını reddediyor. Ancak sahadan gelen başvurular ve Rusya’nın asker ihtiyacını karşılamak için yürüttüğü yoğun personel toplama çalışmaları, ülkede endişelerin yükselmesine neden oluyor.
Sokaklarda askerlik baskısı iddiası
Rusya’daki insan hakları kuruluşlarının aktardığı vakalara göre bazı erkekler, kimlik kontrolü veya kamu düzenine ilişkin gerekçeler öne sürülerek sokakta gözaltına alınıyor. Bazılarının ise işyerlerinde ya da evlerine giderken durdurulduğu ve ardından askerlik şubelerine götürüldüğü belirtiliyor.
İnsan hakları projesi Idite Lesom, ağustos ayının ortasında askerî sözleşme imzalamaya zorlandığını veya bu yönde baskı gördüğünü söyleyen 14 kişinin kendilerine başvurduğunu açıkladı. Kuruluş, vakaların Rusya’nın farklı bölgelerine yayıldığını belirtiyor. Bazı iddialarda kişilerin polis merkezlerinde veya askerlik şubelerinde sözleşme imzalamaya zorlandığı öne sürülürken, cezaevlerinin de potansiyel asker toplama noktalarından biri haline geldiği aktarılıyor.
Maddi sıkıntı yaşayanlar hedefte
Asker toplama sürecinin yalnızca güvenlik güçleri üzerinden yürütülmediği de belirtiliyor. İnsan hakları savunucularına göre ekonomik sorun yaşayan kişiler, işsizler ve borçlular da askerî sözleşme tekliflerinin hedefinde bulunuyor.
Rusya, gönüllü olarak orduya katılanlara yüksek miktarlarda ödeme ve çeşitli sosyal haklar sunarak sözleşmeli asker sayısını artırmaya çalışıyor. Ancak gönüllü alımların savaşın ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanması, baskı yöntemlerinin daha görünür hale geldiği iddialarını beraberinde getiriyor.
Seferberlik korkusu seçimlere bağlandı
Rusya’da yeni bir seferberlik dalgası yaşanacağına ilişkin iddiaların merkezinde eylül ayında yapılacak Devlet Duması seçimleri bulunuyor. Ukraynalı yetkililer ve bazı Batılı kaynaklar, seçimlerin ardından Kremlin’in cepheye daha fazla asker göndermek amacıyla yeni bir seferberlik başlatabileceğini öne sürüyor.
Bu iddialar Rusya’da insanların ülkeyi terk etme arayışını da artırmış durumda. Rus vatandaşlarının ülke dışına çıkmasına yardımcı olan bazı sivil toplum kuruluşları, temmuz ayının ortalarından itibaren başvurularda belirgin bir yükseliş yaşandığını bildiriyor. Bazı Rusya vatandaşları, yeni bir seferberlik ilan edilmesi halinde ülke dışına çıkışlarının zorlaştırılmasından veya askerî sözleşme imzalamaya zorlanmaktan endişe ediyor.
Rusya’nın asker ihtiyacı büyüyor
Rus ordusunun Ukrayna’daki savaşta verdiği kayıplar, Kremlin’in sürekli yeni personel bulmasını zorunlu kılıyor. ABD merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin değerlendirmelerine göre Rusya 2026’da ayda 30 binden fazla personel kaybediyor. Aynı dönemde ayda yaklaşık 27 bin yeni sözleşmeli asker toplandığı tahmin ediliyor.
Bu tablo, Rusya’nın cephedeki insan gücü ihtiyacını yalnızca gönüllü katılımlarla karşılamasının giderek zorlaştığı yönündeki değerlendirmeleri güçlendiriyor.
Kremlin yeni seferberlik iddiasını reddediyor
Moskova yönetimi ise ülkede yeni bir kitlesel seferberlik hazırlığı bulunmadığını savunuyor. Rusya’nın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Vasiliy Nebenzya, mevcut durumda kitlesel seferberliğe ihtiyaç olmadığını söyledi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da yeni seferberlik hazırlığı yapıldığı yönündeki haberleri reddederek bu iddiaların Rusya’daki kamuoyunu etkilemeye yönelik olduğunu savundu.
Rusya, son olarak Eylül 2022’de “kısmi seferberlik” ilan etmiş ve yaklaşık 300 bin yedek asker silah altına alınmıştı. O dönem yaşanan seferberlik, ülkede büyük bir toplumsal tepkiye ve Rusya’dan yoğun çıkışlara neden olmuştu.
Bugün ise Moskova yeni bir seferberlik kararını reddetse de sokaktan gelen zorla asker toplama iddiaları, ekonomik teşvikler ve artan asker ihtiyacı nedeniyle Rus toplumunda “yeniden seferberlik ilan edilecek mi?” sorusu giderek daha fazla tartışılıyor.
Yorumlar 0