Rutte’den Putin’e NATO mesajı: Bizi yenmelerinin hiçbir yolu yok

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Belçika’nın başkenti Brüksel’de düzenlenen Euronews Savunma ve Uzay Zirvesi’nde gündeme ilişkin soruları yanıtladı. Rutte’nin değerlendirmelerinde Rusya’nın nükleer tehditleri, Ukrayna’daki savaşın seyri, NATO topraklarına yönelik riskler, Avrupa’nın savunma sorumluluğu ve Çin’in askeri kapasitesi öne çıktı.

Rutte’den Rusya’nın nükleer tehdidine tepki

Zirvede Rutte’ye yöneltilen ilk soru, Rusya’nın NATO’ya gönderdiği ve Kaliningrad’ı korumak amacıyla nükleer silah kullanmaktan çekinilmeyeceği yönünde uyarı içerdiği belirtilen mektupla ilgili oldu. NATO Genel Sekreteri, Moskova’nın ittifaka ilettiği mesajın tam içeriğini doğrulayamayacağını ancak buna karşı gerekli tepkiyi verdiklerini söyledi.

Rutte, NATO’nun temel niteliğinin savunma amaçlı bir ittifak olmak olduğunu belirterek, Rusya’ya nükleer tehditleri sona erdirme çağrısı yaptıklarını ifade etti. Bu tür açıklamaların yersiz olduğunu ve hiçbir şekilde yapıcı sonuç üretmediğini dile getiren Rutte, Moskova’dan ayrıca Ukrayna’ya yönelik savaşı sonlandırmasını istediklerini aktardı. NATO’nun Rusya’ya kısa, doğrudan ve açık bir yanıt verdiğini söyleyen Rutte, mektupta tam olarak ne yazıldığını açıklama sorumluluğunun ise Rusya’ya ait olduğunu kaydetti.

“Putin, NATO’yu yenemeyeceğini biliyor”

Baltık ülkelerine karşı nükleer silah kullanılma ihtimali ve bunun daha geniş bir tırmanmaya yol açıp açmayacağı sorulan Rutte, böyle bir senaryoyu ciddi bir risk olarak görmediğini söyledi. Rutte, “Putin, NATO’yu asla yenemeyeceğini biliyor. Bu nedenle bunu o kadar da ciddiye almıyorum. NATO, Rusya’dan çok daha güçlü. Bizi yenmelerinin hiçbir yolu yok” ifadelerini kullandı.

Rutte, Rusya’nın NATO’yu mektuplar ve hibrit saldırılar yoluyla bölmeye, aynı zamanda müttefiklerin Ukrayna’ya yönelik dikkatini dağıtmaya çalıştığını belirtti. Avrupa’da meydana gelebilecek herhangi bir hibrit olayın Ukrayna’ya verilen desteği azaltmayacağını vurgulayan Rutte, aksine böyle bir gelişmenin Kiev’e daha fazla yardım yapılmasına yol açacağını söyledi. NATO Genel Sekreteri, müttefiklere sakin kalmaları, kararlılıklarını korumaları ve Ukrayna’ya desteği sürdürmeleri çağrısında bulundu.

Rusya’nın Ukrayna’daki kayıpları

Rutte, Rusya’nın Ukrayna’da istediği sonuçları alamadığını savundu. NATO Genel Sekreteri’ne göre Rusya’da her ay yaklaşık 43 bin asker hayatını kaybediyor veya ağır yaralanıyor. Ukrayna ordusunun cephe hattını koruduğunu belirten Rutte, ülkenin altı ay ya da bir yıl öncesine kıyasla sahada çok daha iyi bir konumda bulunduğunu söyledi.

Ukrayna’nın Rusya’nın derinliklerine yönelik saldırılar düzenlediğini ve NATO müttefiklerinin silah sevkiyatları ile diğer destek mekanizmaları üzerinden Kiev’in yanında yer aldığını aktaran Rutte, mevcut tablonun Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in kazandığı anlamına gelmediğini ifade etti. Putin’in yaşananlar karşısında endişeli ve sarsılmış olduğunu öne süren Rutte, bu durumla başa çıkmanın en doğru yolunun sakinliği korumak olduğunu dile getirdi.

NATO topraklarına yönelik risk değerlendirmesi

Savaşın Ukrayna sınırlarını aşarak bir NATO ülkesine sıçrama ihtimali konusunda ciddi bir endişe bulunup bulunmadığı ve risk değerlendirmesinin üç hafta, üç ay ya da bir yıl öncesine göre değişip değişmediği sorulan Rutte, mevcut yaklaşımın aynı olduğunu söyledi.

Rusya’nın Finlandiya’ya, Baltık ülkelerinden birine, Polonya’ya veya NATO’nun başka bir üyesine karşı harekete geçmek istemesi halinde öncesinde askeri bir yığınak görüleceğini belirten Rutte, bu konuda kendisine inanmayanların Letonyalı ve Estonyalı siyasetçilerin açıklamalarını dinleyebileceğini ifade etti. Rutte, Estonya veya Letonya’ya yönelik ciddi bir tehdit tespit edilmesi durumunda NATO’nun ilk arayan taraf olacağını söyleyen bu siyasetçilerin görüşlerine işaret etti.

NATO’nun kendi topraklarını korumaya hazır olduğunu vurgulayan Rutte, şu anda doğrudan bir tehdit bulunmadığını belirtti. Ancak herhangi bir saldırı ya da tehdit ortaya çıkması halinde ittifakın buna karşı koyacağını söyleyen Rutte, NATO’nun her zaman savunma amacıyla hareket edeceğini ve gerektiğinde kendisini koruyacağını kaydetti.

Rutte, Rusya’nın temel hedefinin müttefikler arasındaki birliği bozmak olduğunu savundu. Yaşananların, Ukrayna’da gelişmelerin Putin açısından iyi gitmemesinden kaynaklandığını ifade eden NATO Genel Sekreteri, Moskova’nın bu nedenle NATO’yu bölmeye çalıştığını söyledi.

“NATO topraklarına yönelik yakın tehdit yok”

Rusya’dan gelen mektuplar, üst düzey bir CIA yetkilisinin ziyareti ve diğer işaretlerin mevcut güvenlik tablosunu değiştirip değiştirmediği sorusuna da yanıt veren Rutte, NATO topraklarına yönelik yakın bir tehdit bulunmadığını yineledi. Rusya’nın bir askeri yığınak başlatması halinde bunun görülebileceğini ve gerekli karşılığın verileceğini belirten Rutte, farklı nitelikte bir tehdit ortaya çıkması durumunda da bununla ilgilenecek kapasiteye sahip olduklarını söyledi.

NATO’nun bu tür senaryolar için eğitim yaptığını ve hazırlıklı olduğunu dile getiren Rutte, ittifakın tek bir komuta yapısına sahip olduğunu vurguladı. Rutte ayrıca birlikte hareket eden 32 müttefikin bulunduğunu belirterek, NATO’nun ortak savunma kapasitesine dikkat çekti.

Ukrayna’nın cephedeki durumu

Ukrayna’daki tablonun son derece ağır olduğuna ilişkin değerlendirmeler üzerine Rutte, bu görüntünün büyük ölçüde Rusya’nın kentlere yönelik yoğun saldırılarından kaynaklandığını söyledi. Buna karşın cephe hattında Ukrayna’nın durumunun geçmişe kıyasla belirgin biçimde iyileştiğini savunan Rutte, “Ukraynalılar, altı ay ya da bir yıl öncesine nazaran çok iyi durumda” dedi.

Rutte, Ukrayna’nın Rusya’nın derinliklerine yönelik saldırılarına dikkat çekerek, Kiev’in Moskova’nın gerçekleştirdiği saldırılara karşılık verebildiğini ifade etti. Bununla birlikte Ukrayna’nın gelecek hafta ve önümüzdeki aylarda hava savunma füzelerine ihtiyaç duyacağını belirten NATO Genel Sekreteri, müttefik ülkelere ellerindeki imkanlar ölçüsünde yardım sağlama çağrısı yaptı. Rutte, hava savunma sistemleri ve füzelerinin sivillerin ve askerlerin hayatını kurtardığını söyledi.

Avrupa’nın savunma sorumluluğu

İran savaşının enerji piyasaları üzerindeki etkisi sorulan Rutte, savaşların her zaman olumsuz sonuçlar doğurduğunu belirtti. İran’ın nükleer kapasitesini ortadan kaldırma görevini neden ABD’nin üstlendiği yönündeki değerlendirmesinde ise Rutte, Avrupa’nın bunu kendi başına yapabilecek imkanlara sahip olmadığını söyledi.

Rutte, Avrupa’nın gelecekte bu tür güvenlik görevlerini kendisinin yerine getirebilecek kapasiteye ulaşması gerektiğini vurguladı. Avrupa’da 600 milyon insanın yaşadığını, Rusya’nın nüfusunun 140 milyon olduğunu belirten Rutte, buna rağmen Avrupa’nın kendisini korumak için bulunduğu bölgeden altı ila sekiz saatlik uçuş mesafesindeki 340 milyon nüfuslu bir ülkenin savunmasına ihtiyaç duymasının tuhaf olduğunu ifade etti.

Rutte, NATO 3.0 kavramının öncelikle tarafların savunma için ödeme yaptığı ve karşılıklı taahhütlerde bulunduğu daha dengeli bir ittifak modelini ifade ettiğini söyledi. İlişkinin daha eşit hale geleceğini belirten Rutte, tüm müttefiklerin daha fazla sorumluluk üstlenmesiyle NATO’nun daha güçlü bir yapıya kavuşacağını dile getirdi.

ABD’nin Avrupa’ya nükleer güvenlik şemsiyesi sunarken konvansiyonel askeri varlığını kıtada sona erdirmesinin askeri ve taktik açıdan akılcı olmayacağını belirten Rutte, ABD’nin Avrupa’daki konvansiyonel varlığını sürdüreceğini açıkladı.

Avrupa’nın güvenlik alanında daha fazla sorumluluk üstlenmesinin ABD’nin kıtaya bağlılığını da güçlendireceğini ifade eden Rutte, Washington’ın Avrupa’ya, güvenli bir Atlantik’e ve güvenli bir Arktik bölgesine ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Rutte’ye göre uzun vadeli tehdit Rusya

Çin’in oluşturduğu tehdidin de son derece önemli olduğunu belirten Rutte, NATO açısından uzun vadeli tehdidin ise Rusya olmaya devam ettiğini söyledi. Çin’in önümüzdeki yıllarda nasıl bir gelişim göstereceğinin izlenmesi gerektiğini belirten Rutte, Pekin’in 2030 yılına kadar yaklaşık bin nükleer savaş başlığına sahip olacağının bilindiğini ifade etti.

Çin’in ordusuna büyük yatırımlar yaptığını vurgulayan Rutte, bu yatırımların yalnızca Pekin’de askeri geçit törenleri düzenlemek amacı taşımadığını söyledi.

Barış görüşmeleri ve Putin’in tutumu

Ukrayna’daki savaşı sona erdirmeye yönelik barış çabaları hakkında konuşan Rutte, herkesin barış umudunu taşıdığını belirtti. Geçen hafta New York’ta barış girişimlerinde görev alan bazı üst düzey Amerikalı yetkililerle görüştüğünü aktaran Rutte, bu kişilerin çözüm için gece gündüz çalıştığını söyledi.

Savaşın sona ermesini herkesin istediğini ifade eden Rutte, ancak bunun gerçekleşmesi için iki tarafın da sürece katılması gerektiğini belirtti. Putin’in barış sürecine dahil olmaya istekli görünmediğini söyleyen Rutte, Rus liderin “tango yapmak istiyor gibi” görünmediğini ifade etti. Rutte ayrıca savaşın kıştan önce sona erip ermeyeceğini bilmediğini dile getirdi.