Haberin öne çıkan noktaları
- Safranova’da bazı safran bitkilerinde dört kırmızı stigma görülmesi, üretimi artırmaya yönelik çalışmalara umut verdi. Aynı sayıda çiçekten elde edilen ürün miktarının yaklaşık yüzde 33 yükseltilmesi amaçlanıyor.
UNESCO Dünya Miras Listesi’nde bulunan Karabük’ün Safranbolu ilçesiyle özdeşleşen safranda, üretim miktarını artırmak için dörtlü stigma üzerinde çalışmalar yürütülüyor. Bitkinin en değerli bölümü olan kırmızı stigma normalde üç parçadan oluşurken, bazı örneklerde dördüncü stigma da görülüyor. Bu özelliğin yaygınlaştırılmasıyla aynı sayıda çiçekten alınan safran miktarının yaklaşık yüzde 33 artırılması hedefleniyor.
Geçen yıl bazı köklerde dört stigma görüldü
Safranbolu Ticaret ve Sanayi Odası (TSO) Meclis Başkanı Cengiz Ünal, Safranova’da üretimin yanı sıra bitkinin verimini yükseltmeye dönük çalışmalar yaptıklarını belirtti. Ünal’ın aktardığına göre, geçen yıl bir sırada bulunan yaklaşık 8 ila 10 kökte dört stigma tespit edildi. Bu gözlem, aynı sayıda çiçekten daha fazla ürün alınabilmesi ihtimali bakımından umut verici bir gelişme olarak değerlendirildi.
Dörtlü stigma özelliğinin yaygınlaşması ve safran soğanlarının daha fazla yavru vermesi için ziraat mühendisleri, oda ve ilgili kuruluşlar çalışmalarını sürdürüyor. Ünal, iki konuda ilerleme sağlanması halinde verimin yüzde 30 artabileceğini ifade ederek, “Dörtlü stigma ve köklerinin daha fazla soğan verebilmesiyle ilgili konuyu çözebilirsek yüzde 30 daha fazla verim almış olacağız. Karabük’ümüze, Safranbolu’muza ve Türkiye’mize daha faydalı olacak diye düşünüyorum” dedi.
Hasat sürerken üretim çalışmaları da devam ediyor
Safran bitkisinin hasadı sürerken üretim miktarını artırmaya yönelik faaliyetler de devam ediyor. Gayza köyündeki Safranova bahçesinde yetiştirilen safran; Karabük Valiliğinin himayesinde, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Safranbolu TSO ve Batı Karadeniz Kalkınma Ajansının ortaklığıyla hazırlanan çalışmanın bir parçası. Avrupa Birliği coğrafi işaret tesciline sahip ürünün kilogramı, 800 bin ila 1 milyon 400 bin lira arasında alıcı buluyor.
“Dünyanın en pahalı baharatı” olarak anılan safran; boya, yemek, kozmetik, ilaç ve gıda alanlarında kullanılıyor. Bitkiye hücre yenileme, hafızayı güçlendirme, astım ve solunum yolu hastalıkları, sindirim ile diş eti sağlığı üzerinde etkiler de atfediliyor.
Safranın genetik kökeni araştırılacak
Safranın yanı sıra diğer endemik bitkilerin kökenlerini belirlemek amacıyla Karabük Üniversitesiyle bir proje yürütülüyor. Ünal’ın verdiği bilgiye göre çalışma; Karabük Üniversitesi, Safranbolu TSO, TÜBİTAK ve Macaristan’daki bir üniversitenin ortaklığında gerçekleştiriliyor. Proje kapsamında kurulacak laboratuvarda bitkilerin genetik kökenleri incelenecek.
Araştırmayla safranın Safranbolu’da mı, başka bir bölgede mi yoksa başka bir ülkede mi yetiştiğinin bilimsel yöntemlerle belirlenmesi amaçlanıyor. Kurulacak laboratuvar, yalnızca safranın değil, diğer endemik bitkilerin de kökenlerinin tespit edilmesinde kullanılacak.
