Haberin öne çıkan noktaları
- NASA’nın Hubble Uzay Teleskobu, Satürn’ün güney kutbu çevresinde 10 kenarlı dev bir bulut dalgası ve düzenli bir atmosferik jet akıntısı modeli tespit etti. 2023’te oluşmaya başlayan yapının, gezegenin kuzey kutbundaki ünlü altıgen düzenine dönüşüp dönüşmeyeceği araştırılıyor.
NASA’nın Hubble Uzay Teleskobu ile Satürn üzerinde yürütülen gözlemler, gezegenin güney kutbu çevresinde daha önce dikkat çekilmemiş büyük ölçekli bir atmosferik oluşumu ortaya koydu. İncelemelerde, 10 kenarlı dev bir bulut dalgasının yanı sıra bölgede belirgin bir atmosferik rüzgar düzeninin bulunduğu belirlendi.
Güney Kutbundaki Yeni Oluşum
NASA’nın duyurduğu bulgulara göre, Hubble’dan elde edilen verilerin ayrıntılı analizi sırasında “dekagon” olarak adlandırılan 10 kenarlı bulut yapısı tespit edildi. Bilim insanları, bu oluşumun Satürn’ün güney yarım küresinde şimdiye kadar belirlenen ilk düzenli jet akıntısı modeli olduğuna dikkat çekti.
Yapının, Hubble’ın “Dış Gezegen Atmosferleri Mirası” (OPAL) programı çerçevesinde toplanan veriler incelenirken 2023 yılında oluşmaya başladığı anlaşıldı. İlk işaretler ise İspanya’daki Bask Üniversitesi’nde görev yapan araştırmacı Agustin Sanchez-Lavega ile amatör astronomların yer tabanlı teleskoplarla çektiği görüntülerde görüldü. Hubble’ın yüksek çözünürlüklü gözlemleri, söz konusu bulut dalgasının gerçekten var olduğunu açık biçimde ortaya koydu.
Kuzey Kutbundaki Altıgenle Benzerlik
Güney kutbunda görülen 10 kenarlı yapı, Satürn’ün kuzey kutbunda 40 yılı aşkın süredir varlığını koruyan ünlü altıgen bulut düzeniyle benzer özellikler taşıyor. Bununla birlikte iki oluşum arasında önemli bir fark bulunuyor: Kuzeydeki altıgen uzun zamandır gözlemlenirken, güneydeki yeni yapı yakın dönemde meydana geldi.
NASA’nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nde görev yapan araştırmacı Amy Simon, oluşumun gelişimini izleme fırsatı sunduğunu belirterek şunları söyledi: “Kuzeydeki altıgen her baktığımızda oradaydı. Ancak bu yeni bulut dalgası giderek güçleniyor ve bize devasa bir atmosferik düzenin gelişimini izleme imkanı sunuyor. Bu yapının neden birdenbire ve tam da şimdi ortaya çıktığı araştırılıyor”.
Gelecekteki Gözlem Planı
Farklı dalga boylarında yapılan ölçümler, 10 kenarlı bulut dalgasının yalnızca Satürn’ün yüzeye yakın atmosfer bölümünde oluşmadığını gösterdi. Araştırmacılar, yapının atmosferin daha alt katmanlarına doğru dikey biçimde uzandığını tespit etti.
Bilim insanları, bu düzenin zaman içinde kuzey kutbundaki altıgen gibi kalıcı bir atmosfere oluşuma dönüşüp dönüşmeyeceğini ya da değişimini sürdürüp sürdürmeyeceğini belirlemek istiyor. Bu nedenle Hubble Uzay Teleskobu ve James Webb Uzay Teleskobu kullanılarak gözlemlerin devam edeceği bildirildi.
Yorumlar 0