ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda 20 Maddelik Barış Planı kapsamında Hamas ve Gazze'deki diğer tüm silahlı grupların silah bırakacağını, bunun ardından İsrail güçlerinin Gazze'den çekileceğini duyurdu.

Trump, Barış Kurulu'nun (Board of Peace) vardığı anlaşmayı "tarihi" olarak nitelendirdi. Barış Kurulu, Trump'ın öncülüğünde Gazze'deki çatışmaları sona erdirmek, Gazze'nin yeniden inşasını sağlamak ve bölgede kalıcı barışı tesis etmek amacıyla kuruldu. Kurul, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 20'den fazla ülke tarafından destekleniyor.

Trump'ın 20 Maddelik Barış Planı

Trump'ın 20 Maddelik Planı Eylül 2025'te duyurulmuştu. Planın önemine ve uygulanma sürecine ilişkin açıklamalarda bulunan Trump, "Bu gelişme, Trump'ın 20 Maddelik Planı'nın uygulanmasında önemli bir dönüm noktasıdır. Anlaşma, dikkatle planlanmış aşamalar halinde hayata geçirilecektir. Silahsızlanma tamamlandıkça İsrail güçleri geri çekilecek, Uluslararası İstikrar Gücü ise Gazze'nin sakinleri ve komşuları için güvenli bir yer haline gelmesinden sorumlu olacak yeni Filistin polis teşkilatıyla birlikte çalışacaktır." ifadelerini kullandı.

Gazze'de Yeni Filistin Hükümeti

Gazze'nin yeni bir Filistin hükümeti tarafından yönetilmesine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Trump, "Bu anlaşma, Gazze'nin nihayet Filistin halkına destek olmak amacıyla Barış Kurulu ile yakın iş birliği içinde çalışacak yeni bir Filistin hükümeti tarafından yönetilmesine yönelik kritik bir adımdır." dedi.

Mısır, Katar ve Türkiye'ye Teşekkür

Trump, anlaşmanın sağlanmasına katkıda bulunan ülkelere de teşekkür ederek, "Bu tarihi ilerlemenin mümkün olmasını sağlayan yorulmak bilmeyen çalışmaları nedeniyle başta arabulucular Mısır, Katar ve Türkiye olmak üzere tüm taraflara ve özellikle olağanüstü ekibime teşekkür ediyorum." ifadelerini kullandı.

Trump'ın 20 Maddelik Barış Planı'nda Neler Var?

Trump'ın duyurduğu 20 maddelik barış planında yer alan maddeler şöyle:

1. Gazze, komşuları için herhangi bir tehdit oluşturmayan, radikal unsurlardan arındırılmış ve terörden temizlenmiş bir bölge haline getirilecektir.

2. Gazze, uzun yıllardır büyük acılar yaşayan Gazze halkının yararına olacak şekilde yeniden inşa edilecektir.

3. Tarafların bu teklifi kabul etmesi halinde savaş derhal sona erecektir. Rehinelerin serbest bırakılmasına hazırlık amacıyla İsrail güçleri üzerinde mutabakata varılan hatta çekilecektir. Bu süreçte hava ve topçu bombardımanları da dahil olmak üzere tüm askeri operasyonlar durdurulacak, tam ve aşamalı çekilme için gerekli şartlar sağlanıncaya kadar cephe hatları korunacaktır.

4. İsrail'in bu anlaşmayı kamuoyuna açık şekilde kabul etmesinden itibaren 72 saat içinde, hayatta olan ve hayatını kaybetmiş tüm rehineler teslim edilecektir.

5. Tüm rehinelerin serbest bırakılmasının ardından İsrail, müebbet hapis cezasına çarptırılmış 250 Filistinli mahkûmu ve 7 Ekim 2023'ten sonra gözaltına alınan 1.700 Gazzeliyi, bu kapsamda tutulan tüm kadın ve çocuklar dahil olmak üzere serbest bırakacaktır. İsrailli her rehinenin naaşına karşılık ise İsrail, hayatını kaybetmiş 15 Gazzelinin naaşını teslim edecektir.

6. Tüm rehinelerin teslim edilmesinin ardından, barış içinde bir arada yaşamayı kabul eden ve silahlarını bırakmayı taahhüt eden Hamas üyelerine af uygulanacaktır. Gazze'den ayrılmak isteyen Hamas üyelerine ise kendilerini kabul edecek ülkelere güvenli geçiş imkânı sağlanacaktır.

7. Anlaşmanın kabul edilmesiyle birlikte Gazze Şeridi'ne insani yardımlar derhal ulaştırılacaktır. Yardımların asgari düzeyi, 19 Ocak 2025 tarihli insani yardım anlaşmasında öngörülen miktarlarla uyumlu olacak; su, elektrik ve kanalizasyon altyapısının onarılması, hastaneler ile fırınların yeniden faaliyete geçirilmesi ve enkazın kaldırılması ile yolların açılması için gerekli ekipmanların bölgeye girişini kapsayacaktır.

8. Gazze Şeridi'ndeki yardım dağıtımı ve insani yardım faaliyetleri, tarafların müdahalesi olmaksızın Birleşmiş Milletler ve bağlı kuruluşları ile Kızılay'ın yanı sıra taraflardan herhangi biriyle bağlantısı bulunmayan diğer uluslararası kuruluşlar aracılığıyla yürütülecektir. Refah Sınır Kapısı'nın her iki yönde açılması ise 19 Ocak 2025 tarihli anlaşmada uygulanan mekanizmaya tabi olacaktır.

9. Gazze, geçiş sürecinde teknokrat ve siyasi tarafsızlığa sahip Filistinli bir komite tarafından yönetilecektir. Günlük kamu hizmetleri ile belediye hizmetlerinden sorumlu olacak bu komite, nitelikli Filistinli isimler ve uluslararası uzmanlardan oluşacaktır. Komite, Başkan Donald J. Trump'ın başkanlık edeceği ve eski İngiltere Başbakanı Tony Blair'in de aralarında bulunduğu diğer devlet liderlerinin yer alacağı yeni uluslararası geçiş organı Barış Kurulu (Board of Peace) tarafından denetlenecektir. Bu kurul, Filistin Yönetimi'nin reform programını tamamlayarak Gazze'nin yönetimini güvenli ve etkin biçimde devralabilecek duruma gelmesine kadar Gazze'nin yeniden inşasına ilişkin çerçeveyi belirleyecek ve finansmanı yönetecektir. Kurul ayrıca Gazze halkına hizmet edecek, yatırım çekmeye elverişli, modern ve etkin bir yönetim modeli oluşturulması amacıyla uluslararası en iyi uygulamaları esas alacaktır.

10. Gazze'nin yeniden inşası ve ekonomik olarak canlandırılması amacıyla Trump'ın ekonomik kalkınma planı hayata geçirilecektir. Bunun için Orta Doğu'nun modern ve başarılı şehirlerinin kurulmasına katkı sağlayan uzmanlardan oluşacak bir kurul oluşturulacaktır. Uluslararası kuruluşlar tarafından hazırlanan yatırım önerileri ve kalkınma projeleri değerlendirilerek güvenlik ve yönetişim çerçevesiyle uyumlu hale getirilecek, böylece Gazze'de istihdam, ekonomik fırsatlar ve gelecek umudu oluşturacak yatırımların önü açılacaktır.

11. Katılımcı ülkelerle müzakere edilecek tercihli gümrük tarifeleri ve erişim koşullarını içeren özel bir ekonomik bölge kurulacaktır.

12. Hiç kimse Gazze'yi terk etmeye zorlanmayacaktır. Ayrılmak isteyenler bunu özgürce yapabilecek, dileyenler ise yeniden Gazze'ye dönebilecektir. İnsanların Gazze'de kalmaları teşvik edilecek ve kendilerine daha iyi bir Gazze inşa etme fırsatı sunulacaktır.

13. Hamas ve diğer gruplar, Gazze'nin yönetiminde doğrudan, dolaylı veya herhangi bir şekilde rol üstlenmemeyi kabul edecektir. Tüneller ve silah üretim tesisleri de dâhil olmak üzere tüm askerî, terör amaçlı ve saldırı kapasitesine sahip altyapı imha edilecek ve yeniden inşa edilmeyecektir.

Gazze'nin silahsızlandırılması, bağımsız gözlemcilerin denetiminde yürütülecek; bu süreç, üzerinde mutabakata varılacak bir silahsızlanma mekanizması kapsamında silahların kalıcı olarak kullanılamaz hâle getirilmesini içerecektir. Süreç, uluslararası finansmanla desteklenen silah geri alım ve topluma yeniden kazandırma programıyla desteklenecek ve tüm uygulamalar bağımsız gözlemciler tarafından doğrulanacaktır.

Yeni Gazze, güçlü bir ekonomi inşa etmeye ve komşularıyla barış içinde bir arada yaşamaya tam anlamıyla bağlı olacaktır.

14. Bölgesel ortaklar, Hamas ve diğer grupların yükümlülüklerini yerine getirmesini ve Yeni Gazze'nin ne komşuları ne de kendi halkı için herhangi bir tehdit oluşturmamasını güvence altına alacaktır.

15. Amerika Birleşik Devletleri, Gazze'de derhal konuşlandırılacak geçici bir Uluslararası İstikrar Gücü (ISF) oluşturmak amacıyla Arap ve uluslararası ortaklarla birlikte çalışacaktır.

ISF, güvenlik soruşturmalarından geçmiş Filistin polis güçlerine eğitim ve destek sağlayacak, ayrıca bu alanda geniş deneyime sahip Ürdün ve Mısır ile istişarelerde bulunacaktır. Bu güç, uzun vadeli iç güvenlik çözümü olarak görev yapacaktır.

ISF, yeni eğitilen Filistin polis güçleriyle birlikte İsrail ve Mısır'la iş birliği içinde sınır bölgelerinin güvenliğini sağlamaya katkıda bulunacaktır. Gazze'ye mühimmat girişinin engellenmesi ve yeniden inşa sürecini desteklemek amacıyla mal akışının hızlı ve güvenli şekilde sağlanması kritik önem taşımaktadır. Taraflar arasında çatışmaları önlemeye yönelik bir koordinasyon mekanizması üzerinde mutabakata varılacaktır.

16. İsrail, Gazze'yi işgal etmeyecek veya ilhak etmeyecektir.

Uluslararası İstikrar Gücü'nün kontrolü ve istikrarı sağlamasının ardından İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), IDF, ISF, garantör ülkeler ve Amerika Birleşik Devletleri arasında üzerinde mutabakata varılacak silahsızlanma kriterleri, kilometre taşları ve takvime bağlı olarak kademeli biçimde geri çekilecektir. Amaç, İsrail, Mısır ve bölge halkı için artık tehdit oluşturmayan güvenli bir Gazze'nin oluşturulmasıdır.

Uygulamada ise IDF, geçiş yönetimiyle varacağı anlaşma doğrultusunda kontrol ettiği Gazze topraklarını aşamalı olarak ISF'ye devredecek ve Gazze'den tamamen çekilinceye kadar bu süreç devam edecektir. Ancak Gazze'nin yeniden ortaya çıkabilecek terör tehdidinden tamamen arındırıldığı değerlendirilene kadar güvenlik çevresinde sınırlı bir askerî varlığını sürdürecektir.

17. Hamas'ın bu teklifi geciktirmesi veya reddetmesi hâlinde, genişletilmiş insani yardım operasyonları da dâhil olmak üzere yukarıda belirtilen uygulamalar, IDF tarafından ISF'ye devredilen terörden arındırılmış bölgelerde sürdürülecektir.

18. Barışın sağlayacağı kazanımları ön plana çıkararak Filistinliler ile İsraillilerin bakış açılarını ve söylemlerini değiştirmeyi amaçlayan; hoşgörü ve barış içinde bir arada yaşama değerlerine dayalı dinler arası diyalog süreci oluşturulacaktır.

19. Gazze'nin yeniden inşası ilerledikçe ve Filistin Yönetimi'nin reform programı eksiksiz şekilde uygulandıkça, Filistin halkının meşru hedefi olarak kabul edilen kendi kaderini tayin hakkı ve devletleşme sürecine yönelik güvenilir bir yolun açılması için gerekli koşulların oluşması mümkün olacaktır.

20. Amerika Birleşik Devletleri, İsrail ile Filistinliler arasında barışçıl ve refah içinde bir arada yaşamaya yönelik siyasi bir çerçeve üzerinde uzlaşılması amacıyla diyalog süreci başlatacaktır.

Yukarıdaki maddeler, 29 Eylül 2025'te Beyaz Saray'da duyrulan 20 Maddelik Barış Planı'nın Türkçe çevirisidir.