Haberin öne çıkan noktaları
- ABD Başkanı Donald Trump, Cumhuriyetçilerin kasım ayındaki ara seçimlerde Kongre’nin iki kanadındaki çoğunluğunu koruması halinde her yetişkin ABD vatandaşına 5 bin dolar ödeme sözü verdi. Vaadin nasıl finanse edileceği ve yasal zemininin bulunup bulunmadığı ise tartışma konusu oldu.
ABD Başkanı Donald Trump, kasım ayında gerçekleştirilecek ara seçimlerde Cumhuriyetçi Parti’nin Temsilciler Meclisi ve Senato’daki çoğunluğunu koruması durumunda, ülkedeki her yetişkin vatandaşa 5 bin dolar ödeneceğini açıkladı. Trump, söz konusu paranın yalnızca ABD sınırları içinde harcanması şartını da gündeme getirdi.
Trump’ın açıklaması, 9 Eylül Çarşamba günü Cumhuriyetçi Parti’nin ara seçimler öncesinde alışılmış takvimin dışında başlattığı kongreler serisinin ilk toplantısının düzenlendiği Dallas’ta geldi.
Seçim Vaadi
ABD Kongresi’nin iki kanadında da Cumhuriyetçiler hâlihazırda çoğunluğu elinde bulunduruyor. Temsilciler Meclisi’nde Cumhuriyetçi Parti’nin 218 sandalyesi bulunurken Demokratlar 214 sandalyeye sahip. Senato’da ise Cumhuriyetçiler 53 üyeyle, Demokratlar 47 üyeyle temsil ediliyor.
Trump, yetişkin vatandaşlara yapılmasını önerdiği ödemenin hangi kaynakla karşılanacağına ilişkin ayrıntılı bir plan sunmadı. Bununla birlikte ödemeyi, şirketlerin hissedarlarına dağıttığı temettülere ve Amerikan yönetiminin geçen yıl askeri personele gönderdiği 1.776 dolarlık ek çeklere benzetti.
Demokratlar, Trump’ın sözünü “boş bir vaat” olarak değerlendirdi. Muhalefet cephesinde ayrıca başkanın böyle bir ödeme taahhüdünde bulunmasının hukuken mümkün olup olmadığı da sorgulandı.
Finansman Tartışması
ABD’de yaklaşık 270 milyon yetişkin yaşıyor. Bu nüfusun tamamına 5 bin dolar verilmesi, federal hükümet açısından yaklaşık 1,3 trilyon dolarlık bir maliyet anlamına geliyor. Ülkedeki kamu harcamalarına ilişkin kararların Kongre’nin onayından geçmesi gerekiyor.
Trump ise ödemelerin ABD’nin “muazzam ekonomik başarısının” sonucu olacağını savundu. Başkan, finansmanın bir bölümünün yabancı mallara uygulanan ek gümrük vergilerinden elde edilen gelirle sağlanabileceğini öne sürdü.
Trump daha önce de yürürlüğe koyduğu ek gümrük vergilerinden elde edilecek gelirle her vatandaşa 2 bin dolar ödeme yapılacağını söylemişti. Başkan Yardımcısı JD Vance de seçimlerin ardından yapılması planlanan 5 bin dolarlık ödemelerin, Trump’ın kapsamlı gümrük vergisi programı sayesinde toplanan parayla karşılanabileceğini belirtti.
Vance, Fox News’e yaptığı açıklamada Trump’ın önerisini “temelde Amerikalı işçilere ödenecek bir temettü” şeklinde tanımladı. Başkan yardımcısı, ABD’nin yabancı şirketlere ve Amerikan iş gücünden yararlanan yabancı ülkelere karşı kararlı tutumu sayesinde “olağanüstü miktarda gelir” elde ettiğini savundu.
İran Mesajı
Trump, Dallas’taki kongrede destekçilerine İran’la savaşın ara seçimler tamamlanıncaya kadar sona ermeyeceğini, petrol fiyatlarının da o zamana dek düşmeyeceğini söyledi. Başkan daha önce de benzer açıklamalarda bulunmuştu.
Trump, Tahran’ın nükleer silah geliştirmesini önlemek amacıyla kısa vadede yaşanabilecek ekonomik sıkıntılara katlanmanın gerekli ve buna değer olduğunu savundu. Dallas’taki konuşmasında bu yaklaşımını bir kez daha yineledi.
Yorumlar 0